İnfaz (Yatar) Hesaplama

Ceza hukukunun en karmaşık, en teknik ve birey özgürlüğüne doğrudan temas eden en hayati dalı şüphesiz İnfaz Hukuku’dur. Mahkemeler tarafından aylarca, bazen yıllarca süren yargılamalar neticesinde verilen mahkûmiyet kararlarının yasalara, temel insan haklarına ve güncel infaz rejimine uygun olarak nasıl yerine getirileceği bu alanın konusudur. Bir günlük hatalı hesaplama, bireyin haksız yere özgürlüğünden mahrum kalmasına veya adaletin tecelli etmemesine yol açabilir.

Hukuk büromuz, 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren son yasal düzenlemeler (7242, 7499, 7550 ve 7571 sayılı Kanun değişiklikleri) ışığında, “müddetname (yatar)” hesaplamalarından denetimli serbestliğe, açık cezaevine ayrılma şartlarından infazın ertelenmesine kadar tüm süreçlerde emsalsiz bir hukuki danışmanlık sunmaktadır.

İnfaz Hukuku (Ceza İnfaz Hukuku) Nedir? Amacı Nelerdir?

İnfaz hukuku, ceza mahkemeleri tarafından verilen kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarından doğan hapis cezası, adli para cezası ve güvenlik tedbirlerinin nasıl ve ne şekilde yerine getirileceğini düzenleyen hukuk dalıdır. Ceza mahkemesinin mahkûmiyet kararı vermesi tek başına yeterli değildir; bu kararın infaz edilememesi, toplumda cezanın caydırıcılığını yok eder.

İnfazın temel amacı yalnızca suçluyu cezalandırmak değildir; öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak ve en önemlisi hükümlüyü yeniden topluma kazandırmaktır. Modern “Penoloji” (İnfaz Bilimi) ışığında, infaz kuralları uygulanırken hükümlülerin ırk, dil, din, cinsiyet veya ekonomik konumları yönünden hiçbir ayrım yapılamaz ve kimseye ayrıcalık tanınamaz. Zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı hiçbir muamelede bulunulamaz. “Kanunsuz suç ve ceza olmaz” ilkesi infazda da geçerlidir; kanunsuz infaz yapılamaz.

Mahkûmiyet Kararları ve İnfazın Başlaması

İnfaz sürecinin başlayabilmesi için mahkeme kararının mutlaka kesinleşmesi gereklidir. Kesinleşmemiş hiçbir karar infaz edilemez. Mahkeme, kararı kesinleştiğinde ilamı (kesinleşmiş mahkûmiyet kararı), hükmün yerine getirilmesi için yargılamanın yapıldığı yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına gönderir. İnfazın bizzat takipçisi ve denetleyicisi İnfaz Cumhuriyet Savcısıdır.

Uygulamada infaz makamları ikiye ayrılır:

• Hapis ve Adli Para Cezalarının İnfazı: İnfaz Cumhuriyet Savcılıklarınca yürütülür.
• Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı: Denetimli Serbestlik Müdürlüklerince yerine getirilir.

Birden fazla ceza verilmişse, her bir ceza diğerinden bağımsızdır ve varlıklarını ayrı ayrı korurlar; bu nedenle her biri için ayrı ayrı kesinleşme şerhi düzenlenerek infaz savcılığına gönderilir.

Hapis Cezaları ve Türleri

Türk Ceza Kanunu’na göre uygulanan temel yaptırımlardan olan hapis cezaları üç türe ayrılır:

1. Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası: Hükümlünün hayatı boyunca devam eden, son derece sıkı güvenlik rejimine tabi tutularak infaz edilen cezadır.
2. Müebbet Hapis Cezası: Hükümlünün hayatı boyunca devam eden hapis cezasıdır.
3. Süreli Hapis Cezası: Kanunda aksi belirtilmedikçe bir aydan az, yirmi yıldan fazla olmayan cezadır. Kendi içinde 1 yıl ve daha az olanlara “Kısa Süreli Hapis”, 1 yıldan fazla olanlara “Uzun Süreli Hapis” denir.

2026 Güncel Ceza İnfaz Kurumları (Cezaevleri) Nelerdir?

Hapis cezaları, güvenlik seviyelerine ve hükümlü profiline göre farklı kurumlarda infaz edilir. Cezaevleri şunlardır:

• Kapalı Ceza İnfaz Kurumları: İç ve dış güvenliği olan, firara karşı fiziksel/elektronik engellerle donatılmış temel cezaevleridir.
• Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumları: Ağırlaştırılmış müebbet alanlar ile tehlikeli mahkûmların (terör, örgütlü suçlar) barındırıldığı, tek veya üç kişilik odalardan oluşan sıkı güvenlikli kurumlardır.
• Açık Ceza İnfaz Kurumları: Dış güvenliği bulunmayan, firara karşı engelleri olmayan, hükümlülerin kurum dışında çalıştırılabildiği kurumlardır. Kapalı cezaevlerinde cezalarının belirli bir oranını (kural olarak 1/10’unu) iyi halli geçirenler açık kuruma ayrılabilir. Doğrudan açığa ayrılma şartları da mevcuttur (örneğin kasıtlı suçlarda 3 yıl veya altı, taksirli suçlarda 5 yıl veya altı cezalar).
• Kadın, Çocuk ve Gençlik Kurumları ile Eğitimevleri: Dezavantajlı ve yaş küçüklüğü olan grupların rehabilitasyonu için ayrılmış özel kurumlardır.

2026 Yılı Güncel Koşullu Salıverilme (Şartla Tahliye) Oranları

Koşullu salıverilme (şartla tahliye), hapis cezasının belirli bir kısmını infaz kurumunda “iyi halli” olarak geçiren mahkûmun, cezasının geri kalanını toplum içinde denetim altında tamamlamasını sağlayan bir sistemdir. 2026 yılı itibarıyla, 7242 ve devamı kanunların şekillendirdiği güncel şartla tahliye oranları şöyledir:

Genel Kural (1/2 Oranı)

Kural olarak süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olanlar, cezalarının yarısını (1/2) infaz kurumunda çektikleri takdirde koşullu salıverilmeden yararlanabilirler.

İstisnai Suçlar (2/3 Oranı)

Aşağıdaki istisnai suçlardan mahkûm olanlar, cezalarının üçte ikisini (2/3) cezaevinde geçirmek zorundadır:

• Kasten Öldürme (TCK 81, 82, 83)
• Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87/2-d)
• İşkence ve Eziyet (TCK 94, 95, 96)
• Cinsel Saldırı ve Tacizin bazı fıkraları (TCK 102/1, 104/1, 105)
• Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (TCK 132-138)
• Devletin sırlarına karşı suçlar (TCK 326-339)
• Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak/yönetmek (3713 sayılı Kanun kapsamı dışında kalanlar).
• Mükerrirler (Tekerrür hükümleri uygulananlar).

Ağır İstisnai Suçlar (3/4 Oranı)

Toplumda infial yaratan en ağır suç tiplerinde ise koşullu salıverilme oranı dörtte üç (3/4) olarak uygulanır:

• Terör suçları (3713 sayılı TMK uygulananlar).
• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK 188).
• Nitelikli Cinsel Saldırı ve Çocukların Cinsel İstismarı (TCK 102/2, 103, 104/2-3).

Çocuk Hükümlülerde (Suça Sürüklenen Çocuklar) İnfaz Oranları

Kanun koyucu çocukları koruma ilkesi gereği pozitif ayrımcılık yapmıştır. Yukarıda 3/4 oranına tabi olan ağır istisnai suçlarda (Terör, Uyuşturucu, Nitelikli Cinsel Suçlar) dahi çocuk hükümlüler için şartla tahliye oranı en fazla 2/3 olarak uygulanır. Ayrıca çocukların cezaevinde geçirdikleri süreler yaşlarına göre katlanarak hesaplanır:

• 15 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirilen 1 gün = 3 gün sayılır.
• 18 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirilen 1 gün = 2 gün sayılır. Çocuklar hakkında tekerrür (mükerrirlik) hükümleri katiyen uygulanamaz.

2026 Yılı Denetimli Serbestlik Şartları ve Süreleri

Denetimli serbestlik, açık ceza infaz kurumunda bulunan (veya ayrılma şartları taşıyan) ve koşullu salıverilmesine belirli bir süre kalan iyi halli hükümlülerin, cezalarının son kısmını toplum içinde yükümlülüklerle tamamlamasıdır.

Genel Kural: 30 Mart 2020 sonrası işlenen genel suçlarda denetimli serbestlik süresi 1 yıl‘dır. Ancak, 7550 sayılı Kanun (2025/2026 güncellemeleri) ile getirilen çok kritik bir kısıtlama vardır: Hükümlünün bu infaz usulünden (denetimli serbestlikten) yararlanabilmesi için, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini (1/10) ceza infaz kurumunda geçirmiş olması ve bu sürenin 5 günden az olmaması gerekir. Bu kural, eski “girdi-çıktı” tabir edilen uygulamayı bitirmiş olup, artık her cezanın yatarı bulunmaktadır.

Dezavantajlı Gruplar İçin Uzatılmış Denetimli Serbestlik:

• 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler için koşullu salıverilmeye 2 yıl (istisnai dönem suçlarında 4 yıl) kala uygulanabilir.
• Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyenler için koşullu salıverilmeye 3 yıl (belirli dönem suçları için süre sınırına bakılmaksızın) kala denetimli serbestlik uygulanır.

Hükümlü denetimli serbestlik sürecinde; kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma, belirli bir bölgede bulunma veya elektronik kelepçe ile takip edilme gibi yükümlülüklere tabi tutulabilir.

İnfaz Hukukunda Özel İnfaz Usulleri (Hafta Sonu, Gece ve Konutta İnfaz)

Kısa süreli hapis cezalarının mahkûmun iş ve aile yaşamını parçalamaması için “Özel İnfaz Usulleri” geliştirilmiştir.

Hafta Sonu ve Geceleri İnfaz

Kasten işlenen suçlarda 1 yıl 6 ay (veya 3 yıl), taksirli suçlarda 3 yıl (veya 5 yıl) altı hapis cezası alanlar cezalarını Cuma 19.00 – Pazar 19.00 arası veya hafta içi her gün 19.00 – 07.00 arası cezaevinde çekebilirler.

Konutta İnfaz (Ev Hapsi / Elektronik Kelepçe)

7550 sayılı yasa (2025/2026 dönemi) ile konutta infazın süre sınırları ciddi şekilde genişletilmiştir. Suçtan doğan zararın giderilmesi şartıyla infaz hakimi kararıyla:

• Kadın, çocuk ve 65 yaşını bitirmiş kişiler için mahkûm oldukları toplam 3 yıl veya daha az,
• 70 yaşını bitirmiş kişiler için mahkûm oldukları toplam 4 yıl veya daha az,
• 75 yaşını bitirmiş kişiler için mahkûm oldukları toplam 5 yıl veya daha az,
• 80 yaşını bitirmiş kişiler için mahkûm oldukları toplam 6 yıl veya daha az süreli hapis cezaları konutta (evde) çektirilebilir.

Ayrıca doğurduğu tarihten itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş olan kadınların toplam 5 yıl veya daha az süreli cezaları da konutta infaz edilebilir. Ağır hasta ve engelliler için de süre sınırına bakılmaksızın infaz hakimi kararıyla konutta infaz mümkündür. Konutta infaz edilen süre boyunca elektronik izleme (GSM, GPS, Ev Ünitesi) uygulanabilir.

Adli Para Cezalarının İnfazı Süreci

Adli para cezası, mahkemece günlüğü 20 TL ile 100 TL arasında belirlenen meblağın devlete ödenmesidir. Adli para cezası kesinleştiğinde İnfaz Savcılığı hükümlüye bir “Ödeme Emri” gönderir ve 30 gün içinde ödenmesi istenir.

Ödenmediği takdirde süreç nasıl işler?

1. Cumhuriyet Savcısı ödenmeyen kısmı hapis cezasına çevirir.
2. Bu hapis cezası kural olarak doğrudan uygulanmaz; hükümlünün iki saati bir gün sayılmak üzere kamuya yararlı bir işte (ücretsiz) çalıştırılmasına karar verilir.
3. Eğer hükümlü kamuya yararlı işte çalışmaya gitmezse veya kuralları ihlal ederse, kalan sürenin tamamı açık ceza infaz kurumunda infaz edilir.
4. Adli para cezasından çevrilen hapis cezasının infazında şartla tahliye (koşullu salıverilme) hükümleri katiyen uygulanmaz; ceza gününe gün tam yatılır.
5. Çocuklara hükmedilen adli para cezaları hiçbir şekilde hapse çevrilemez; yalnızca vergi dairesi (mal müdürlüğü) aracılığıyla haciz yoluyla tahsil edilir.

Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi (Tekerrür) ve 2. Kez Tekerrür Çözümü

Bir kimse cezasını çektikten sonra belirli bir süre içinde yeniden suç işlerse “Mükerrir (Tekerrür)” sayılır. Türk infaz sisteminde mükerrirlerin infaz rejimi çok daha ağırdır.

Birinci Kez Mükerrirler

Süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı kural olarak 2/3’tür. Ancak işlenen suç uyuşturucu ticareti veya nitelikli cinsel saldırı gibi daha yüksek bir orana (3/4) tabi ise, o yüksek oran geçerli olur. Cezanın infazı bittikten sonra mükerrir hakkında İnfaz Hakimi kararıyla en az 1 yıl, en fazla 5 yıl sürecek bir denetim süresi uygulanır.

İkinci Kez Mükerrirler (Tarihi 2026 Değişikliği – 7550 Sayılı Kanun)

Eski yasalarda “ikinci defa mükerrir olanlar hiçbir şekilde koşullu salıverilmeden faydalanamaz (1/1 yatar)” kuralı vardı. Ancak 4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanun ile çok büyük bir değişiklik yapılarak bu mutlak yasak kaldırılmıştır. Yeni 2026 güncel düzenlemesine göre, ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda da birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri (yani 39 yıl, 33 yıl veya 2/3 – 3/4 oranları) uygulanacaktır. Bu, hapis yatan on binlerce kişi için devasa bir umut ışığıdır ve hesaplamasının çok titiz yapılması gerekir.

İnfazın Ertelenmesi ve Durdurulması

Kanun koyucu, cezanın infazının hükümlünün yaşamını veya vücut bütünlüğünü geri dönülmez şekilde tehlikeye atmasını engellemek için İnfazın Ertelenmesi (Tehiri) mekanizmasını kurmuştur.

• Hastalık ve Akıl Hastalığı: Hükümlü akıl hastasıysa veya cezaevi koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyecek kadar ağır bir fiziki hastalık/engellilik taşıyorsa, Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü devlet hastanesi raporuyla infazı iyileşinceye kadar geri bırakılır.
• Gebelik ve Doğum: Gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş olan kadın hükümlülerin infazı zorunlu olarak geri bırakılır. (Eskiden 6 ay olan bu süre 7242 sayılı yasa ile 1,5 yıla çıkarılmıştır).
• İsteğe Bağlı Erteleme: Kasten işlenen suçlarda 3 yıl, taksirli suçlarda 5 yıl ve altı hapis cezası alanlar; çocuklarının/eşinin ölümü, ağır hastalığı, yükseköğrenim bitirme veya ticari zorunluluklar gibi geçerli bir mazeret sunarak, Cumhuriyet Başsavcılığından infazını her defasında 1 yıl olmak üzere toplam 2 yıla kadar ertelemesini talep edebilir.

Müddetname (Süre Belgesi) Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Müddetname, hükümlünün cezaevine girdiği tarihi, koşullu salıverilme (şartla tahliye) tarihini ve cezanın tamamen bittiği bihakkın tahliye tarihini gösteren en kritik infaz belgesidir. Hesaplama son derece tekniktir:

1. Bütün cezalar güne çevrilir (1 yıl = 365 gün, 1 ay = 30 gün).
2. Suç tarihine, kişinin yaşına ve suçun türüne göre en lehe olan infaz kanunu tespit edilerek (örn. 1/2, 2/3 veya 3/4) Koşullu Salıverilme Oranı belirlenir.
3. Hükümlünün yargılama sürecinde gözaltında veya tutuklulukta geçirdiği süreler cezasından Mahsup edilir.
4. Artık yıllar (Şubat ayının 29 çektiği yıllar) hesaplamaya dahil edilerek kesin tarih bulunur.

Birden fazla kesinleşmiş hapis cezası varsa, bunlar infaz hakimliğinin vereceği “İçtima Kararı” (Cezaların Toplanması) ile birleştirilir ve ortaya çıkan yeni toplam ceza üzerinden tek bir müddetname düzenlenir. Adli para cezasından hapse çevrilen cezalar da bu toplamaya dahil edilebilir.

İnfaz Hakimliği: Hak Kayıplarına Karşı En Güçlü Silahınız

2026 itibarıyla Türkiye’deki infaz rejiminin kalbi İnfaz Hakimlikleri’dir. 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu ve 7242 sayılı yasa reformlarıyla, infaza dair neredeyse tüm kritik kararların (şartla tahliye, denetimli serbestlik, içtima, disiplin cezaları, hücre cezaları, açık cezaevine geçiş) son mercii İnfaz Hakimlikleri olmuştur.

Cezaevi idaresinin veya İnfaz Savcılığının verdiği bir kararın yasalara veya yönetmeliklere aykırı olduğunu düşünüyorsanız, işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren 15 gün, her halükarda 30 gün içinde İnfaz Hakimliğine şikayet başvurusunda bulunabilirsiniz. İnfaz Hakimliğinin ret kararlarına karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde Ağır Ceza Mahkemesine itiraz hakkınız mevcuttur.

Neden İnfaz Hukuku Uzmanı Bir Avukatla Çalışmalısınız?

Gördüğünüz gibi İnfaz Hukuku, TCK ve CMK’dan bağımsız, matematikle hukukun birleştiği devasa ve kusursuz işlemesi gereken bir alandır. Sadece suçun işlendiği tarih ile hükmün kesinleştiği tarih arasındaki “Lehe Kanun” (Hükümlü lehine olan kanun) prensibinin doğru tespit edilememesi, tutuklulukta geçen sürelerin mahsup edilmesinin unutulması veya çocuk yaşta geçirilen sürelerin (1 gün = 2 gün/3 gün kuralının) yanlış hesaplanması; bireyin fazladan yıllarca cezaevinde yatmasına neden olabilir.

Yine cezaevinde verilen bir “Hücre Cezası” veya “Ziyaretçi Yasağı” gibi disiplin yaptırımlarına zamanında İnfaz Hakimliği nezdinde itiraz edilmemesi, hükümlünün “iyi halli” statüsünü kaybetmesine, dolayısıyla şartla tahliye ve denetimli serbestlik haklarının tamamen yanmasına yol açar.

Hukuk büromuz;

• Güncel kanunlara (7242, 7499, 7550 ve 7571) tam uyumlu, milimetrik “Müddetname” hesaplamalarının yapılması ve hatalı müddetnamelere İnfaz Hakimliği nezdinde itiraz edilmesi,
• Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, özel infaz usulleri (ev hapsi, gece infazı) başvurularının gerçekleştirilmesi,
• Açık ceza infaz kurumuna ayrılma taleplerinin takibi,
• Cezaevi idare ve gözlem kurulu tarafından verilen haksız “İyi halli değildir” kararlarının ve haksız disiplin cezalarının hukuki yollarla iptal ettirilmesi,
• Hastalık, gebelik, yaşlılık veya zorunlu haller sebebiyle İnfazın Ertelenmesi / Durdurulması süreçlerinin Cumhuriyet Başsavcılıkları ve İnfaz Hakimlikleri koordinasyonunda yürütülmesi,

gibi tüm infaz hukuku süreçlerinde, özgürlüğünüzün teminatı olarak en üst düzey avukatlık ve danışmanlık hizmetini sunmaktadır.