Yargıtay Ceza Genel Kurulu: Bölge Adliye Bozma Kararları ve Temyiz
Giriş ve Olayın Özeti
Türk hukuk sisteminin en üst yargı mercilerinden Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun yakın tarihli kararı, ceza muhakemesi hukukunda kanun yollarına ilişkin önemli bir prensibi yeniden teyit etmiştir. Bu karar, özellikle Bölge Adliye Mahkemeleri (BAM) tarafından verilen bozma kararlarının temyiz edilebilirliği meselesine açıklık getirmesi bakımından büyük önem taşımaktadır.
Söz konusu uyuşmazlık, resmî belgede sahtecilik suçundan Kayseri 7. Asliye Ceza Mahkemesi’nce verilen mahkûmiyet hükmünün istinaf edilmesiyle başlamıştır. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesi, duruşma açmaksızın dosya üzerinden yaptığı inceleme sonucunda hükmün bozulmasına karar vermiştir. Sanık tarafından bu bozma kararının temyiz edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi, temyiz talebinin incelenmesine yer olmadığına dair ek bir karar vermiştir. Bu ek kararın da temyizi üzerine Yargıtay 11. Ceza Dairesi, hem ek kararın hem de bozma kararının temyiz edilebilir olduğuna hükmederek dosyanın esasına girmiş ve bozma kararı vermiştir.
Ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, CMK’nın 286/1. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinin bozma kararlarının kesin olduğunu ve temyiz edilemeyeceğini belirterek, Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin bozma kararına itiraz etmiştir. Uyuşmazlık, Bölge Adliye Mahkemesince verilen bozma kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulup başvurulamayacağı noktasında düğümlenmiştir.
Hukuki Değerlendirme ve Karar
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, uyuşmazlığı değerlendirirken 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) hükümlerini esas almıştır. CMK’nın “Temyiz” başlıklı 286. maddesinin birinci fıkrası açıkça, “Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri temyiz edilebilir” demektedir. Bu hüküm, Bölge Adliye Mahkemelerinin bozma kararlarının temyiz edilemeyeceğini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Ayrıca, CMK’nın 284. maddesi, itiraz ve temyiz hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Bölge Adliye Mahkemesi karar ve hükümlerine karşı herhangi bir kanun yoluna gidilemeyeceğini ve bunlara direniş gösterilemeyeceğini düzenlemektedir.
Ceza Genel Kurulu, Bölge Adliye Mahkemelerinin kural olarak bir “ıslah mahkemesi” olduğunu, yani ilk derece mahkemelerindeki hukuka aykırılıkları resen belirleyerek hükmü yeniden yargılama ile düzelten bir üst mahkeme niteliği taşıdığını vurgulamıştır. BAM’a tanınan istisnai ve sınırlı bozma yetkileri ise CMK’nın 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde tahdidi olarak sayılmıştır. Bu haller, davanın esasına ilişkin değil, yargılamaya dair usul kurallarının ağır ve açık ihlalleri ile hükme etkili usul kurumlarının ihmali durumlarına münhasırdır. Bu tür bozma kararlarına karşı ilk derece mahkemesinin direnme hakkı dahi bulunmamaktadır.
Uygulamada, Bölge Adliye Mahkemelerinin iş yoğunluğu gibi nedenlerle kanunun kendisine tanımadığı yetkiyi aşarak esastan bozma kararları verebildiği de bilinen bir gerçektir. Yüksek Ceza Genel Kurulu’nun önceki kararlarında (28.05.2025 tarihli ve 388-238 sayılı, 17.09.2025 tarihli ve 242-343 sayılı), bu tür yetki aşımıyla verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları” gerektiği tespit edilmiştir. Ancak bu hukuka aykırılık durumu dahi, CMK’nın 286/1. maddesindeki bozma kararlarının temyiz edilemezliği niteliğini değiştirmemektedir.
Sonuç olarak, Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 04.02.2026 tarihli müzakere sonucunda oy çokluğuyla, Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerince verilen bozma kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulamayacağına karar vermiştir. Bu karar ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazı kabul edilmiş, Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin bozma kararı kaldırılmış ve sanığın temyiz istemi, CMK’nın 286/1. maddesi gereği reddedilmiştir.
Yorum
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun bu kararı, Türk ceza yargılamasındaki kanun yolları hiyerarşisini ve Bölge Adliye Mahkemelerinin asli fonksiyonunu bir kez daha netleştirmiştir. Karar, BAM’ın “ıslah mahkemesi” niteliğini güçlendirerek, hukuka aykırılıkları yerinde gidererek dosyanın daha hızlı kesinleşmesini sağlama amacına hizmet etmektedir. Temyiz yolunun kapalı olması, yargılamanın makul sürede tamamlanması ilkesini desteklerken, Bölge Adliye Mahkemelerinin kanunla belirlenmiş yetki sınırları içinde kalmasının önemini de vurgulamaktadır.
Bu karar, Bölge Adliye Mahkemelerinin, sınırlı ve istisnai haller dışında esastan bozma kararı verme yetkisinin olmadığını, bu tür kararların dahi temyize konu olamayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Hukuka aykırı verilen bozma kararları, kendi içinde bir hükümsüzlük hali yaratsa da, bu durum temyiz mekanizması ile giderilemeyecek, farklı hukuki yolları gerektirecektir. Karar, ceza muhakemesinde hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik açısından önemli bir dönüm noktası teşkil etmektedir.
Karar Künyesi
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
Esas No: 2025/587
Karar No: 2026/66
Karar Tarihi: 04.02.2026
Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
