Bekar Kadın ve Erkek Evlat Edinebilir mi? 30 Yaş ve Şartlar

Evet, bekar bir kadın ya da erkek, 30 yaşını doldurduysa tek başına evlat edinebilir. Evlat edinmek için evli olmak şart değildir. Bunun yanında çocuğun sizden en az 18 yaş küçük olması, en az 1 yıl boyunca sizin bakımınızda kalmış olması ve evlat edinmenin çocuğun yararına olması gerekir. Karar, sizin oturduğunuz yerdeki aile mahkemesi tarafından verilir.

Aşağıda şartları tek tek, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı üzerinden başvurunun nasıl işlediğini, biyolojik ailenin rızasının ne zaman aranmadığını ve evlat edinmenin sonuçlarını anlatıyoruz.

Bekar Biri Evlat Edinebilir mi

Türk Medeni Kanunu 307. maddesi açıktır: evli olmayan kişi 30 yaşını doldurmuşsa tek başına evlat edinebilir. Kanun kadın ile erkek arasında bir fark gözetmez; bekar bir erkek de bekar bir kadın da aynı şartlarla başvurabilir. Boşanmış ya da eşi ölmüş kişiler de bekar sayılır.

Bekar olmanın bir sınırı vardır: evli olmayan iki kişi birlikte evlat edinemez. Kanunun 306. maddesine göre birlikte evlat edinme yalnızca eşlere tanınmıştır. Yani birlikte yaşayan ama evli olmayan bir çift, çocuğu ortak olarak evlat edinemez; ancak şartları taşıyan bir kişi tek başına başvurabilir.

Evli Çiftlerle Farkı

Evli çiftler kural olarak ancak birlikte evlat edinebilir ve en az 5 yıldır evli olmaları ya da ikisinin de 30 yaşını doldurmuş olması gerekir. Bekar kişide ise tek şart 30 yaşını doldurmuş olmaktır.

Evli bir kişi de bazı hallerde tek başına evlat edinebilir. Kanuna göre 30 yaşını doldurmuş eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli yoksun olması, 2 yıldan uzun süredir nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla 2 yıldan uzun süredir ayrı yaşamaları nedeniyle birlikte evlat edinmenin mümkün olmadığını ispat ederse tek başına evlat edinebilir.

Konuyu Video Olarak İzleyin

Evlat Edinme Şartları

Kanunun 305 ve 308. maddeleri, bekar ya da evli herkes için aynı temel şartları arar:

• Evlat edinen, çocuğa en az 1 yıl bakmış ve onu eğitmiş olmalıdır.
• Evlat edinme her halde çocuğun yararına olmalıdır.
• Varsa evlat edinenin diğer çocuklarının yararı hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemelidir.
• Çocuk, evlat edinenden en az 18 yaş küçük olmalıdır.
• Ayırt etme gücüne sahip çocuk, evlat edinmeye rıza göstermelidir.

1 yıllık bakım şartı, çocuğun size yerleştirilmesiyle başlar. Bu süre dolmadan mahkeme evlat edinme kararı veremez. Vesayet altındaki bir çocuk, ayırt etme gücü olup olmadığına bakılmaksızın vesayet makamlarının izniyle evlat edinilebilir.

Yaş Şartları ve Üst Sınır

Kanunda evlat edinen için yazılı bir üst yaş sınırı yoktur; alt sınır bekarlar için 30’dur ve çocukla aranızda en az 18 yaş fark bulunmalıdır. Ancak mahkeme, evlat edinmenin çocuğun yararına olup olmadığını değerlendirirken sağlık durumunuzu ve çocuğa uzun süre bakabilecek durumda olup olmadığınızı da inceler. Bu nedenle ileri yaş, doğrudan bir engel olmasa da değerlendirmede dikkate alınır.

Başvuru: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Korunma altındaki bir çocuğu evlat edinmek isteyenler, oturdukları yerdeki Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğüne başvurur. Başvurudan sonra uzmanlar tarafından ev ziyareti ve görüşmelerle sosyal inceleme yapılır; ekonomik durumunuz, sağlığınız, yaşam koşullarınız ve evlat edinme sebepleriniz değerlendirilir.

Küçüklerin evlat edinilmesinde aracılık yönetmeliğine göre çocuk yerleştirme sıralamasında başvurunun tarih ve saati esas alınır; çocuğun yaşı, cinsiyeti, sağlık durumu ve kardeşleriyle birlikte istenmesi gibi özellikler de dikkate alınır. Yönetmelikte bekar başvuranlar için ayrı bir yasak ya da sıra yoktur, ancak bekleme süresi uzun olabilir.

Sosyal incelemeye hazırlanırken başvuru sırasında genellikle istenen belgeleri önceden toplamak süreci hızlandırır: kimlik, adli sicil kaydı, sağlık raporu, gelir belgesi ve konut bilgileri bunların başında gelir. Bekar başvuranlarda uzmanlar özellikle, çalışırken çocuğun bakımının nasıl sağlanacağına ve yakın çevrenizde size destek olacak kişilere bakar. Bu konularda somut bir plan sunmanız, değerlendirmeyi olumlu etkiler.

Uygun bir eşleştirme yapıldığında çocuk size yerleştirilir ve 1 yıllık bakım süresi başlar. Bu dönemde uzmanlar çocuğun uyumunu izler. Süre sonunda evlat edinme için aile mahkemesine başvurursunuz.

Akraba Çocuğunu veya Tanıdığınız Bir Çocuğu Evlat Edinmek

Bakanlık aracılığıyla yerleştirilen çocuklar dışında, bir akrabanızın ya da tanıdığınız bir ailenin çocuğunu da evlat edinebilirsiniz. Örneğin yeğeninizi evlat edinmek isteyen bekar bir teyze ya da amca için şartlar aynıdır: 30 yaşını doldurmuş olmak, çocukla en az 18 yaş fark, en az 1 yıllık bakım ve çocuğun yararı.

Bu durumda çocuğun anne ve babasının rızası özellikle önemlidir ve mahkemede tutanağa geçirilmelidir. Kanuna göre küçüklerin evlat edinilmesinde aracılık faaliyetleri ise yalnızca yetkili kurum ve kuruluşlarca yapılabilir; kişilerin bir aracı üzerinden çocuk bulması hukuka aykırıdır.

Koruyucu Aile Seçeneği

Evlat edinme ile koruyucu aile farklıdır. Koruyucu ailede çocuk, devletin koruması altında kalmaya devam eder ve belirli bir süre ya da ihtiyaç devam ettiği sürece bir ailenin yanında büyür; nüfus kaydı ve soybağı değişmez. Evlat edinmede ise çocuk sizin nüfusunuza geçer ve mirasçınız olur.

Bekar kişiler de koruyucu aile olmak için Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğüne başvurabilir. Koruyucu ailelik, evlat edinme şartlarını henüz taşımayan ya da önce bu deneyimi yaşamak isteyenler için bir seçenek olabilir.

Biyolojik Ailenin Rızası

Kural olarak evlat edinme, çocuğun anne ve babasının rızasını gerektirir. Rıza, mahkemede sözlü ya da yazılı açıklanarak tutanağa geçirilir. Doğumun üzerinden 6 hafta geçmeden rıza verilemez; verilen rıza 6 hafta içinde aynı usulle geri alınabilir, geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.

Kanunun 311. maddesine göre anne ya da babanın kim olduğu veya uzun süredir nerede oturduğu bilinmiyorsa, ayırt etme gücünden sürekli yoksunsa ya da çocuğa karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa onun rızası aranmaz. Bakanlık aracılığıyla yerleştirilen çocuklarda bu konu çoğu zaman yerleştirmeden önce mahkemece karara bağlanır.

Mahkeme Süreci

Evlat edinme kararını, evlat edinenin oturduğu yerdeki mahkeme verir. Mahkeme kararından önce esaslı sayılan bütün durumlar kapsamlı biçimde araştırılır: evlat edinenin ve çocuğun kişiliği ve sağlığı, aralarındaki ilişki, ekonomik durum, eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri incelenir. Evlat edinen ve çocuk dinlenir, gerekirse uzman görüşü alınır.

Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulur ve karar kesinleşince nüfus kayıtlarına işlenir; çocuğun yeni kimlik kartı bu kayda göre düzenlenir. Başvurudan sonra evlat edinenin ölmesi ya da ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer şartlar bundan etkilenmiyorsa evlat edinmeye engel olmaz.

Yetişkin Birini Evlat Edinmek

Kanun, ergin kişilerin de belirli hallerde evlat edinilmesine izin verir. Bunun için evlat edinenin varsa çocuklarının açık onayı gerekir ve şu durumlardan biri aranır: evlat edinilen kişinin engeli nedeniyle sürekli yardıma muhtaç olup en az 5 yıldır evlat edinen tarafından bakılması, küçükken en az 5 yıl süreyle bakılıp eğitilmiş olması ya da haklı sebepler varken en az 5 yıldır aile halinde birlikte yaşanması. Evli bir kişi ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.

Evlatlık İlişkisi Kaldırılabilir mi

Kanunun gerektirdiği rıza yasal bir sebep olmadan alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, çocuğun menfaati ağır biçimde zedelenmeyecekse evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Evlat edinmede esasa ilişkin başka noksanlıklar varsa savcı ya da her ilgili de dava açabilir. Dava hakkı, kaldırma sebebinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır.

Evlat Edinmenin Sonuçları ve Nüfus Kaydı

Anne ve babaya ait haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer. Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur ve küçükse onun soyadını alır; evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad da verebilir. Yetişkin evlatlığın ad ya da soyadı değişikliği için ise gerekirse ad ve soyadı değiştirme davası yoluna gidilir.

2024’teki değişiklikle, tek başına evlat edinmede ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüğün nüfus kaydına ana ya da baba adı olarak evlat edinenin adı yazılır. Evlat edinmeye ilişkin kayıt ve belgeler, mahkeme kararı olmadıkça ya da evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.

Kayıtların Gizliliği ve Çocuğun Kökenini Öğrenmesi

Evlat edinmeye ilişkin kayıt, belge ve bilgiler, mahkeme kararı olmadıkça ya da evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz. Bu kural hem çocuğu hem de biyolojik aileyi korur. Kanundaki ifade, bu bilgilerin evlatlığın kendisinin talebiyle açıklanabileceğini de gösterir; yani çocuk ileride kökenini öğrenmek isterse bu yol ona açıktır.

Uygulamada uzmanlar, evlat edinildiğinin çocuğa yaşına uygun biçimde ve güvendiği bir ortamda anlatılmasını önerir. Bu bilgi resmi kayıtlarda saklı kaldığı için, çocuğun bunu ileride beklenmedik bir yoldan öğrenmesi yerine sizden duyması, aile bağını güçlendirir.

Sonuç

Bekar kadın ya da erkek, 30 yaşını doldurmuşsa tek başına evlat edinebilir. Çocukla arada en az 18 yaş fark bulunmalı, çocuk en az 1 yıl bakımınızda kalmalı ve evlat edinme onun yararına olmalıdır. Başvuru Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğüne yapılır, karar aile mahkemesince verilir.

Evlat edinme başvurunuz ya da mahkeme süreci için destek almak isterseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer aile hukuku konuları için aile hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR