Bono İptali Davasında Feragat: Konya BAM Kararı ve Hukuki Etkileri

Giriş ve Olayın Özeti

Kıymetli evraklar, ticari hayatın vazgeçilmez unsurlarından olup, özellikle bonolar, ödeme aracı ve kredi teminatı olarak sıkça kullanılmaktadır. Ancak bu evrakların hukuki geçerliliği, Türk Ticaret Kanunu”nda (TTK) belirlenen zorunlu unsurların varlığına bağlıdır. Konya Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 6. Hukuk Dairesi”nin yakın tarihli bir kararı, bono iptali davalarında ortaya çıkan “keşide yeri” eksikliği ve istinaf aşamasında “davadan feragat” gibi önemli hukuki konulara ışık tutmaktadır.

Dava konusu olayda, davacı taraf, zilyedi olduğu 48.600 TL bedelli bir bonoyu kaybettiğini ileri sürerek, bononun iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili, kaybolan senedin kötü niyetli kişilerce dolaşıma sokulması veya sahte ciro ile devredilmesi riskine karşı müvekkilini koruma amacı gütmüştür. Ancak İlk Derece Mahkemesi, bono üzerinde düzenleme yerinin “Başhüyük” olarak belirtilmesini yeterli görmeyerek, keşide yerinin zorunlu unsurlardan biri olduğu ve eksikliği nedeniyle senedin kambiyo vasfı taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

İlk Derece Mahkemesi, 6102 sayılı TTK”nın 776 ve 777. maddelerine atıfta bulunarak, bononun keşide yerinin zorunlu unsurlarından olduğunu ve eksikliğinin senedin kambiyo vasfını ortadan kaldırdığını belirtmiştir. Mahkeme, “Başhüyük” ibaresinin açık bir keşide yeri tanımı için yeterli olmadığını, bu durumun Yargıtay”ın yerleşik içtihatlarıyla da desteklendiğini ifade etmiştir.

Davacı vekili ise bu karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde, “Başhüyük”ün Konya İline bağlı Sarayönü İlçesi”nin bilinen ve idari olarak tanımlı bir mahallesi olduğunu, ticari teamüller gereği bu tür yerleşim yerlerinin düzenleme yeri olarak yazılmasının yaygın olduğunu savunmuştur. Müvekkilinin hem alacağına kavuşamayacağı hem de icra tehdidiyle karşı karşıya kalacağı endişesiyle mahkemenin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Ancak istinaf incelemesi devam ederken, davacı vekili 10/09/2025 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiğini bildirmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 307 vd. maddelerinde düzenlenen feragat, davanın kesin olarak sonuçlanmasını sağlayan tek taraflı bir usul işlemidir ve vekil tarafından yapılması halinde özel yetkiyi gerektirir (HMK m. 74). Bölge Adliye Mahkemesi, davacı vekilinin vekaletnamesinde feragat yetkisi bulunduğunu ve kararın kesinleşinceye kadar feragatin mümkün olduğunu nazara almıştır. Bu durumda, BAM 6. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararını HMK”nın 353/1.b.2 maddesi gereğince kaldırmış ve davacının feragat beyanı nedeniyle “davanın feragat nedeniyle reddi” şeklinde yeni bir karar tesis etmiştir. Bu kararla birlikte, davacı tarafın yatırmış olduğu istinaf harcı talep halinde iade edilmesine ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına hükmedilmiştir.

Yorum

Bu karar, bono hukukunda keşide yeri unsurunun taşıdığı önemin yanı sıra, yargılama usulünde “davadan feragat” kurumunun sonuçlarını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Türk Ticaret Kanunu, kambiyo senetlerinin güvenilirliğini sağlamak amacıyla belirli şekil şartları öngörmüştür. Keşide yerinin açık ve şüpheye mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi bu şartlardan biridir. “Başhüyük” gibi bir ibarenin, ticari teamüllerde yaygın olsa bile, yargı mercileri tarafından TTK”nın katı şekil şartlarına uymadığı gerekçesiyle kambiyo vasfını ortadan kaldırabilmesi, ticari hayatın aktörleri için önemli bir uyarı niteliğindedir. Senet tanzim edenlerin, hukuki ihtilafları önlemek adına kanuni düzenlemelere titizlikle uymaları gerekmektedir.

Öte yandan, davadan feragat, bir davanın sona erdirilmesinde davacıya tanınan güçlü bir yetkidir. HMK”nın ilgili maddelerinde belirtildiği üzere, feragat, davanın her aşamasında yapılabilir ve yapıldığı anda kesin hükmün sonuçlarını doğurur. Bu karar, istinaf aşamasında dahi feragatin geçerli olduğunu ve Bölge Adliye Mahkemesi”nin bu beyanı dikkate alarak ilk derece kararını kaldırıp, feragat nedeniyle davanın reddine karar verdiğini göstermektedir. Bu durum, davacı için yargılama giderleri ve harçlar açısından belirli sonuçlar doğururken, dava konusu uyuşmazlığın kesin olarak kapanmasını sağlamıştır.

Bu tür hukuki süreçlerde, kıymetli evrakın düzenlenmesinden, olası ihtilafların çözümüne ve kanun yollarına başvuruya kadar her aşamada profesyonel hukuki destek almak, hak kayıplarının önüne geçmek ve en etkin çözümlere ulaşmak adına hayati öneme sahiptir.

Karar Künyesi

• Mahkeme: T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
• Esas No: 2025/1390 E.
• Karar No: 2025/1112 K.
• Karar Tarihi: 10/09/2025
• Dava Konusu: Kıymetli Evrak İptali

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.