Aldığım Hapis Cezasının Ne Kadarını Yatarım? Şartlı Tahliye (Koşullu Salıverilme) Hesaplama

Hakkınızda veya bir yakınınız hakkında yürütülen ve yıllarca süren yıpratıcı bir ceza davası neticesinde verilen hapis cezasının Yargıtay veya İstinaf tarafından onanarak kesinleşmesi, hayatınızda yaşayabileceğiniz en sarsıcı anlardan biridir. Bu an itibarıyla mahkeme salonlarındaki hukuk mücadelesi yerini, ceza infaz kurumlarının soğuk duvarlarına ve ailenizden ne kadar süre ayrı kalacağınızın matematiğine bırakır. Zihinlerde yankılanan ve bize en çok yöneltilen o kritik soru hep aynıdır: “Aldığım cezanın ne kadarını kapalıda, ne kadarını açık cezaevinde yatarım? Şartlı tahliye ile ne zaman serbest kalırım?“

Ceza hukuku pratiğinde, mahkemenin kararında yazan hapis cezası süresi ile kişinin cezaevinde fiilen yatacağı süre (yatarı) birbirinden tamamen farklıdır. Birçok vatandaş, örneğin 6 yıl hapis cezası aldığında, tam 6 yıl boyunca cezaevinde kalacağını düşünerek büyük bir umutsuzluğa kapılır. Oysa modern infaz sistemimiz; suçun türüne, işlenme tarihine, kişinin yaşına ve sabıka kaydına göre ciddi yasal indirimler, koşullu salıverilme (şartla tahliye) imkânları ve denetimli serbestlik gibi kişinin toplum içine erken dönmesini sağlayan cankurtaran mekanizmalar barındırır. 2026 güncel mevzuatı ve Yargıtay içtihatları ışığında hazırladığımız bu kapsamlı rehberde; hapis cezanızın “net yatarını” nasıl hesaplayacağınızı, hangi suçlarda hangi indirim oranlarının uygulandığını, denetimli serbestlik sürelerini ve infaz hesaplamalarındaki o ince hukuki çizgileri tüm şeffaflığıyla ele alıyoruz.

Temel Kavramlar: Müddetname, Koşullu Salıverilme ve İyi Hal

Cezası kesinleşen bir kişinin cezaevine adım attığı andan itibaren hayatını şekillendirecek en önemli hukuki belge “Müddetname” (Süre Belgesi)’dir. İnfaz Savcılığı tarafından düzenlenen bu belge; hükümlünün cezaevine giriş tarihini, indirimlerin uygulanarak ne zaman “Şartla Tahliye” (koşullu salıverilme) olacağını ve cezasının tamamen biteceği “Bihakkın Tahliye” (hak ederek salıverilme) tarihini gösteren resmi bir haritadır,.

Müddetnamenin kalbini oluşturan Koşullu Salıverilme (Şartla Tahliye); cezasının kanunda belirtilen asgari bir bölümünü ceza infaz kurumunda “iyi halli” olarak geçiren hükümlünün, cezasının geri kalanını cezaevi dışında (toplum içinde) denetim altında tamamlamasını sağlayan bir ödüllendirme sistemidir,.

Koşullu salıverilmeden yararlanmanın temel şartı “İyi Hal”dir. Hükümlüler, cezaevinde bulundukları süre boyunca kurumun düzen ve güvenliğine uyup uymadıkları, uygulanan eğitim programlarına katılımları ve tekrar suç işleme riskleri yönünden “İdare ve Gözlem Kurulu” tarafından en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulurlar,. İyi halli olduğu tespit edilen hükümlüler, yasal infaz indirim oranlarından faydalanarak özgürlüklerine daha erken kavuşurlar.

Hapis Cezasının Ne Kadarını Yatarım? 2026 Güncel İnfaz Oranları

Hapis cezalarının yatar hesaplaması, 15 Nisan 2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun ile köklü değişikliklere uğramıştır. Bu nedenle, suçun hangi tarihte işlendiği ve suçun kanuni türü, cezaevinde kalınacak süreyi doğrudan belirler,. Güncel mevzuata göre şartlı tahliye (koşullu salıverilme) oranları şu şekilde sınıflandırılmıştır:

1. Genel Kural (1/2 İnfaz Oranı)

Kanun koyucu, 7242 sayılı Kanun ile kural olarak süreli hapis cezalarındaki infaz oranını esnetmiştir. Aşağıda sayacağımız istisnai suçlar ve mükerrirlik durumu hariç olmak üzere, süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olan kişiler, cezalarının yarısını (1/2) infaz kurumunda çektikleri takdirde koşullu salıverilmeden yararlanabilirler,,.

• Örnek Hesaplama: Dolandırıcılık, basit hırsızlık veya taksirle yaralama gibi suçlardan 6 yıl hapis cezası alan ve sabıkası olmayan bir kişi, bu cezanın 1/2’si olan 3 yılını cezaevinde çekmekle yükümlüdür (Denetimli serbestlik bu süreden de ayrıca düşülecektir),.

2. İstisnai Suçlar (2/3 İnfaz Oranı)

Toplumda derin infial yaratan ve kişinin yaşam hakkına, vücut dokunulmazlığına yönelik olan bazı ağır suçlarda infaz oranı daha yüksektir. Bu kişiler, hükmedilen cezanın üçte ikisini (2/3) infaz kurumunda çekmek zorundadırlar,. Bu kapsama giren suçlar şunlardır:

• Kasten öldürme suçları (Cinayet),.
• Neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama (Yüze kezzap atma, sürekli iz bırakma vb.),.
• İşkence ve Eziyet suçları,.
• Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (Gizli kayıt alma, şantaj vb.),.
• Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk,.
• Çocuk hükümlüler (18 yaş altı) tarafından işlenen uyuşturucu ticareti ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,.
• Örnek Hesaplama: Kasten öldürme suçundan 15 yıl ceza alan bir kişi, cezanın 2/3’ü olan 10 yılını cezaevinde çekmek zorundadır.

3. En Ağır İstisnalar (3/4 İnfaz Oranı)

Kanun, bazı suç tiplerini toplum için en büyük tehdit olarak görmüş ve bunlarda koşullu salıverilme oranını dörtte üç (3/4) olarak, yani en ağır şekilde belirlemiştir,. Bu kapsama giren suçlar şunlardır:

• Yetişkinler tarafından işlenen Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti,.
• Yetişkinler tarafından işlenen Nitelikli Cinsel Saldırı, Çocukların Cinsel İstismarı ve Reşit Olmayanla Cinsel İlişki suçları (TCK m. 102/2, 103, 104/2-3),.
• 3713 sayılı kanun kapsamındaki Terör suçları (Örgüt kurmak ve yönetmek dahil),.

4. Müebbet ve Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezaları

Müebbet hapis cezaları için “ömür boyu cezaevi” algısı yanlıştır (bazı devlet aleyhine suçlar hariç).

• Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası: Koşullu salıverilme süresi kural olarak 30 yıldır,. Ancak suç çocuğa karşı işlenmişse bu süre 39 yıla çıkar,.
• Müebbet Hapis Cezası: Koşullu salıverilme süresi kural olarak 24 yıldır,. Eğer suç çocuğa karşı işlenmişse bu süre 33 yıla çıkar,.
• İstisna: Devletin güvenliğine veya anayasal düzene karşı suçların bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet alanlar koşullu salıverilmeden yararlanamazlar; cezaları hayatları boyunca sürer,,.

Denetimli Serbestlik Süreleri ve Tahliye Şartları

Hükümlünün, koşullu salıverilme (şartla tahliye) tarihine ulaşmadan belirli bir süre önce cezaevinden çıkarılarak, cezasının kalan kısmını dışarıda (imza atma, ev hapsi, kamuya yararlı işte çalışma vb. yükümlülüklerle) toplum içinde geçirmesine “Denetimli Serbestlik” denir,. Bu da yatar hesabını derinden etkileyen en büyük ikinci indirimdir.

• Genel Kural (1 Yıl): 30.03.2020 tarihinden sonra işlenen standart suçlarda (istisna suçlar ve mükerrirler hariç), açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlüler denetimli serbestlikten yararlanarak tahliye edilirler,,.
• 3 Yıllık Özel Düzenleme: Suç tarihi 30.03.2020’den önce olan ve istisna (katalog) suçlar haricindeki bir suçu işleyen kişiler için denetimli serbestlik süresi 3 yıl olarak uygulanır,,.
• Kadınlar, Yaşlılar ve Hastalar İçin Avantajlar: 0-6 yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile 70 yaşını bitirmiş hükümlüler için genel 1 yıllık denetimli serbestlik süresi 4 yıl olarak uygulanır,. Ayrıca ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen 65 yaş üstü mahkûmlar için denetimli serbestlik süresinde üst sınır aranmaksızın tahliye kararı verilebilir,.

Mükerrir (Tekerrür) Ne Demek? İkinci Kez Suç İşleyenler Ne Kadar Yatar?

Adli sicil kaydınızda kesinleşmiş bir ceza varken, bu cezanın infazından sonraki yasal süreler içinde (kural olarak 3 veya 5 yıl) yeniden bir suç işlerseniz, hukuk sisteminde “Mükerrir (Tekerrür)” olarak adlandırılırsınız,. Mükerrirlere özgü infaz rejiminin şartları oldukça ağırdır:

• 1. Kez Mükerrirler: Normalde 1/2 oranından faydalanacak olan bir kişi mükerrir ise, cezasının üçte ikisini (2/3) infaz kurumunda çekmek zorundadır,,. (Eğer işlenen ikinci suç uyuşturucu ticareti gibi zaten 3/4 oranına tabi bir suç ise, o yüksek olan 3/4 oranı uygulanmaya devam eder,). Ayrıca tekerrür nedeniyle şartlı tahliyeye eklenecek ceza süresi, eski suçun (tekerrüre esas alınan ilamın) miktarından fazla olamaz; hesaplama buna göre yapılır,.
• 2. Kez Mükerrirler: Eğer mükerrir olduğunuz bir mahkûmiyet kesinleştikten sonra tekrar yeni bir suç işlerseniz “İkinci Defa Mükerrir” sayılırsınız. İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda, hükümlü hiçbir şekilde koşullu salıverilmeden yararlanamaz; cezasını günü gününe (bihakkın) cezaevinde kapalıda yatar,.

Mahsup: Gözaltı ve Tutukluluk Sürelerinin Cezadan Düşülmesi

Birçok hükümlü, soruşturma ve dava aşamasında (henüz cezası kesinleşmeden önce) aylarca cezaevinde tutuklu kalmaktadır. Hüküm kesinleşip infaz savcılığına geldiğinde, kişinin geçmişte “şahsi hürriyetini sınırlama sonucunu doğuran” gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği tüm süreler, yatacağı toplam ceza süresinden tek tek düşülür. Bu işleme Mahsup denir,. Eğer ceza hapis değil de “Adli Para Cezası” olarak kesinleşmişse, kişinin tutuklu veya gözaltında geçirdiği her bir gün, günlüğü 100 TL sayılmak üzere toplam adli para cezasından düşülür,,. Hatta kişinin yatması gereken süreden daha fazla süre tutuklu kaldığı anlaşılırsa (mevkufen infaz), kişi cezaevine alınmadan dosyası kapatılır ve aradaki fazla yatılan süre için Devletten CMK m.141 uyarınca haksız tutuklama tazminatı talep etme hakkı doğar,.

Çocuk Hükümlüler (18 Yaş Altı) İçin Yatar Hesaplaması

Suçu işlediği tarihte 18 yaşından küçük olan çocukların infaz rejiminde, onları koruyan çok özel kurallar vardır:

• Koşullu salıverilme süresi hesaplanırken; çocuğun ceza infaz kurumunda 15 yaşını dolduruncaya kadar geçirdiği 1 gün, 3 gün; 18 yaşını dolduruncaya kadar geçirdiği 1 gün ise 2 gün olarak hesaplanır,,.
• Çocuklar hakkında mükerrirlik (tekerrür) hükümleri kesinlikle uygulanamaz,.

Yargıtay ve Emsal Karar Yaklaşımı: Lehe Kanun ve İçtima İlkeleri

İnfaz hukukunda Yargıtay’ın en tavizsiz uyguladığı kural **”Lehe Kanun Prensibi”**dir. TCK Madde 7/3 uyarınca şartlı tahliye süreleri, cezanın infaz edildiği tarihte değil, suçun işlendiği tarihte yürürlükte olan kanunla kıyaslanır,. Eğer suç tarihi ile infaz tarihi arasında yasalarda (Örneğin 7242 sayılı yasa, KHK’lar vb.) değişiklik yapılmışsa, İnfaz Savcılığı veya Mahkeme her bir kanuna göre ayrı ayrı müddetname hesaplamak zorundadır. Yargıtay kararlarına göre, bu hesaplamalardan hangisi hükümlünün daha az cezaevinde kalmasını sağlıyorsa (hangisi lehe ise), o müddetname uygulanmak zorundadır,.

Ayrıca, hükümlünün birden fazla kesinleşmiş hapis cezası varsa, Yargıtay içtihatları gereği bu cezalar sırayla infaz edilmez. Dosyalar, İnfaz Hakimi tarafından “İçtima” (Cezaların Toplanması) kararı ile birleştirilir,. Toplanan bu cezalar için tek bir müddetname düzenlenir. Süreli hapis cezalarının içtimasında, hükümlünün cezaevinde geçireceği üst sınır 28 yılı, mükerrirlerde ise 32 yılı aşamaz,. İçtima kararları yapılırken, şartla tahliye oranları farklı olan suçların (örneğin biri 1/2, diğeri 3/4 oranında) her biri kendi kuralına göre hesaplanıp toplanır, bu da uzmanlık gerektiren kompleks bir matematiksel işlemdir,.

Avukat Değerlendirmesi ve Sonuç

Hapis cezalarının yatar hesaplaması (müddetname), görüldüğü üzere basit bir toplama çıkarma işlemi değildir. Suçun işlenme tarihi, kanundaki istisna suçlar listesine girip girmediği, hükümlünün sabıka kaydındaki eski bir cezanın “tekerrüre” esas alınıp alınamayacağı ve lehe kanun tespitleri gibi onlarca farklı parametre süreci belirler. Uygulamada, İnfaz Savcılıklarının yoğun iş yükü nedeniyle hesaplamalarda zaman zaman maddi hatalar yapılabildiği, eski ve yeni kanun karşılaştırmalarının eksik bırakıldığı veya içtima kararlarında yanlış oranların kullanıldığı görülmektedir. Bu hatalar, hükümlünün hak ettiği tarihten aylar, hatta yıllar sonra cezaevinden çıkmasına neden olan telafisi imkansız mağduriyetler yaratır.

Bir günlük yanlış hesaplamanın dahi özgürlüğünüzden bir gün çalması anlamına geldiği bu son derece teknik süreçte, müddetnamenin tebliğ edildiği an itibarıyla vakit kaybetmeden İnfaz Hakimliğine itiraz edilmesi hayati önem taşır. Hakkınızdaki hapis cezasının infaz (yatar) süresini kuruşu kuruşuna, günü gününe hatasız bir şekilde hesaplamak, kapalıdan açık cezaevine geçiş ve denetimli serbestlik haklarınızı zamanında kullanmanızı sağlamak ancak infaz hukuku alanında uzman bir ceza avukatının titiz çalışması ile mümkündür.

Özgürlüğünüzün pamuk ipliğine bağlı olduğu bu infaz hesaplamalarında hiçbir şeyi şansa bırakmamak, Ceza Hukuku ve İnfaz Hukuku işlemlerindeki yasal haklarınızı güvence altına almak için tecrübeli bir Avukat kadrosuyla hareket etmelisiniz. Müddetname itirazlarınız, içtima kararlarınız ve haksız yatar sürelerine karşı atılacak stratejik adımlar için zaman kaybetmeden bizimle iletişim kurabilir; doğrudan uzman desteği almak adına sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Güncel mevzuat metinlerini bizzat incelemek isterseniz resmi Mevzuat Bilgi Sistemi‘ni de kullanabilirsiniz.