Kamulaştırmada bedeliniz kesinleşmeden tapunuz devredildi mi
Kamulaştırma sürecinde taşınmazınızın bedeli henüz kesinleşmeden tapunuzun idareye geçtiğini görüyorsanız bu haksızlığın artık hukuki dayanağı kalmadı. Anayasa Mahkemesi, tescil hükmünün kesin olduğunu söyleyen kanun hükmünü iptal etti. Bu karar, mülkünüzün gerçek bedeli ödenmeden elinizden alınmasının önüne geçiyor.
İptal kararı hemen değil, Resmi Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre içinde eski kural uygulanmaya devam edecek.
Olayın Özeti
Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “Tescil hükmü kesin olup…” ibaresi, kamulaştırma bedeli henüz kesinleşmeden taşınmazın tapusunun idare adına devredilmesine imkan tanıyordu. Bu durum, mülk sahiplerinin gerçek bedeli almadan mülkiyetini kaybetmesine yol açıyordu. Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi bu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğunu öne sürerek Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
Anayasa Mahkemesi’nin Değerlendirmesi
Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 13., 35. ve 46. maddelerini esas alarak konuyu değerlendirdi. Özellikle Anayasa’nın 46. maddesinde yer alan gerçek karşılığın peşin ödenmesi güvencesine dikkat çekildi. Mahkemeye göre kamulaştırmanın anayasaya uygun olabilmesi için taşınmazın gerçek karşılığı ile kesin hükme bağlanan artırım bedelinin, en geç tescil anında ödenmesi gerekiyor.
İptal edilen kural ise bedelin gerçek değeri kesinleşmeden mülkiyetin idareye geçmesine izin veriyordu, bu da malikin peşin ödeme güvencesinden mahrum kalmasına neden oluyordu. Bu gerekçelerle Anayasa Mahkemesi kuralın Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verdi.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
İptal hükmü Resmi Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek. Artık kamulaştırılan taşınmazın mülkiyetinin idareye geçmesi için bedelin gerçek değeri üzerinden kesin olarak belirlenmiş ve malike peşin ödenmiş olması gerekecek. Taşınmaz sahipleri, bedel tespiti ve tescil davalarında kanun yolu incelemesi sonucunda belirlenecek nihai bedeli bekleyebilecek ve gerçek karşılık ödenmeden mülkiyet kaybı riski ortadan kalkacak. Kamulaştırma sürecinde olan veya mağdur olduğunu düşünen mülk sahiplerinin bu değişiklik ışığında haklarını yeniden değerlendirmesi önemli.
Peşin ödeme güvencesi
Tescil işlemi için artık gerçek bedelin kesinleşmiş ve peşin ödenmiş olması gerekiyor.
Dokuz aylık yürürlük süresi
İptal kararı Resmi Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek, bu süreçte idarelerin uyum sağlaması gerekiyor.
Mülk sahipleri için koruma
Bedel kesinleşmeden mülkiyet kaybı riski ortadan kalkacak, taşınmaz sahipleri nihai bedeli bekleyebilecek.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | 2025/190 | 2026/38 | 12.02.2026 | Kamulaştırmada tescil hükmünün kesinliğine ilişkin kuralın iptali |
Kamulaştırma sürecinizde haklarınızı öğrenin
Taşınmazınızın bedeli veya tescil süreciyle ilgili sorularınız için hukuki destek alabilirsiniz.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
Anayasa Mahkemesi’nin (AYM), Kamulaştırma Kanunu’nda yer alan ve bedel kesinleşmeden tapunun idareye geçmesine olanak tanıyan kesinlik hükmünü iptal ettiği emsal karara dair merak edilenler:
-
Anayasa Mahkemesi kamulaştırma davalarındaki hangi kritik kuralı iptal etmiştir?
AYM, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan ‘Tescil hükmü kesin olup,…’ ibaresini iptal etmiştir. Eski düzenlemede, mahkemenin verdiği tescil kararı kesin sayıldığından, belirlenen kamulaştırma bedeli üst mahkemelerde henüz kesinleşmeden taşınmazın mülkiyeti doğrudan idareye geçebiliyordu.
-
AYM, tescil hükmünün doğrudan kesin sayılmasını Anayasa’nın hangi maddelerine aykırı bulmuştur?
Mahkeme yaptığı incelemede, iptali istenen kuralın Anayasa’nın 13. (Temel hakların sınırlanması), 35. (Mülkiyet hakkı) ve özellikle 46. (Kamulaştırma) maddelerine aykırı olduğuna hükmetmiştir. Kararda, gerçek karşılık tam olarak ödenmeden mülkiyet hakkının sonlandırılmasının anayasal güvenceleri zedelediği vurgulanmıştır.
-
Anayasa’nın 46. maddesindeki ‘gerçek karşılığın peşin ödenmesi’ ilkesi neyi ifade eder?
Bu ilke, kamulaştırma işleminin hukuka uygun sayılabilmesi için taşınmazın gerçek değerinin ve varsa kanun yolu incelemesiyle kesinleşen artırım bedelinin, en geç mülkiyetin idareye devredildiği an itibarıyla malike nakden ödenmesi gerektiğini ifade eder. Bedel netleşmeden mülkiyetin devri peşin ödeme güvencesinin ihlalidir.
-
Bu iptal kararının ardından mülk sahipleri ve kamulaştırma davaları nasıl etkilenecektir?
Bu kararla birlikte kamulaştırma hukukunda büyük bir paradigma değişikliği yaşanacaktır. Artık taşınmaz sahipleri, bedel tespiti ve tescil davalarında kanun yolu (istinaf/temyiz) incelemesi tamamlanıp nihai gerçek bedel kesin olarak belirlenene kadar mülkiyet kaybı riskiyle karşılaşmayacaktır. Gerçek karşılık ödenmeden tapu idareye geçmeyecektir.
-
Anayasa Mahkemesi’nin bu iptal hükmü ne zaman yürürlüğe girecektir ve dava künyesi nedir?
Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin itiraz başvurusu üzerine AYM Genel Kurulu tarafından 12/02/2026 tarihinde verilen 2025/190 Esas ve 2026/38 Karar sayılı iptal hükmü, 21/05/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun koyucunun yeni bir düzenleme yapabilmesi amacıyla iptal kararı, yayımlandığı tarihten 9 ay sonra yürürlüğe girecektir.
