Yargıtay”dan Kritik Gizli Soruşturmacı ve Uyuşturucu Ticareti Kararı

Giriş ve Olayın Özeti

Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak, hukuki gelişmeleri ve Yargıtay içtihatlarını müvekkillerimiz ve kamuoyu için anlaşılır bir dille sunmaya devam ediyoruz. Bu yazımızda, Yargıtay 10. Ceza Dairesi”nin uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünü bozduğu, özellikle gizli soruşturmacı görevlendirilmesinin hukuka uygunluğu ve delillerin değerlendirilmesi açısından emsal niteliğindeki 2019/243 Esas, 2021/7282 Karar sayılı kararını inceleyeceğiz.

Bursa 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan sanıklar hakkında verilen mahkûmiyet hükümleri, sanık müdafilerinin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay tarafından değerlendirilmiş ve usul ile esas yönünden çeşitli hatalar tespit edilerek bozulmuştur.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, yerel mahkemenin verdiği kararı detaylı bir hukuki incelemeye tabi tutmuş ve aşağıdaki kritik bozma nedenlerini tespit etmiştir:

• Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesinin Şartları ve Hukuka Aykırı Delil Sorunu: Kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)”nun 139. maddesine göre, gizli soruşturmacı görevlendirilebilmesi için suçun kanunda sayılanlardan olması, kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması, başka yolla delil elde etme imkânının olmaması ve en önemlisi suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş olması şartları aranmaktadır. Somut olayda, uyuşturucu madde ticareti suçu söz konusu olsa da, dosya kapsamında suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmediği anlaşılmıştır. Yargıtay, 6763 sayılı Yasa ile değişiklikten önceki CMK”nın 139. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmeyen suçlarda gizli soruşturmacı görevlendirilemeyeceğini vurgulamıştır. Bu durumda, eğer gizli soruşturmacılar adli kolluk görevlisi değilse, bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceği; adli kolluk görevlisi iseler de, tanık olarak dinlenmeleri gerektiği hususlarının gözetilmemesi bozma nedeni sayılmıştır.
• Gizli Soruşturmacının Görev Sınırlarının Aşılması ve Zincirleme Suç Uygulaması: Kararın ikinci sanıkla ilgili kısmında, gizli soruşturmacının ilk uyuşturucu madde alımından sonra suçun tespit edilmiş olmasına rağmen, farklı tarihlerde tekrar uyuşturucu madde satın almasının görevinin dışına çıktığı belirtilmiştir. Gizli soruşturmacının asıl görevi “suçu ve failini belirlemek, suçla ilgili delilleri elde etmek” olup, gereksiz yere birden çok kez alım yapması gerçek anlamda bir “alım-satım” oluşturmayacağı ve bu durumun zincirleme suç (TCK m. 43) olarak değerlendirilemeyeceği ifade edilmiştir. Yerel mahkemenin bu hususu göz ardı ederek zincirleme suç hükmünü uygulaması bozma sebebi kabul edilmiştir.
• Müsadere Kararının Eksikliği: Suç konusu maddelerden alınan şahit numunenin müsaderesine karar verilmesi gerektiği hususunun gözetilmemesi de bir diğer bozma nedenidir.
• TCK 53. Madde Uygulamasında Değişiklik İhtiyacı: Hükümden sonra Anayasa Mahkemesi”nin 08.10.2015 tarihli kararı ile 5237 sayılı TCK”nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi ve sonrasında yapılan 7242 sayılı Kanun değişiklikleri nedeniyle, sanığın hukuki durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunduğu belirtilmiştir.

Bu nedenlerle, Yargıtay 10. Ceza Dairesi, sanık müdafilerinin temyiz itirazlarını yerinde bularak yerel mahkemenin mahkûmiyet hükümlerini oy birliği ile BOZMUŞTUR.

Yorum

Yargıtay”ın bu kararı, ceza muhakemesi hukukunda özel soruşturma yöntemlerinin, özellikle gizli soruşturmacı kullanımının, katı yasal şartlara bağlı olduğunu ve bu şartlara riayet edilmeden elde edilen delillerin hukuken geçersiz sayılacağını bir kez daha ortaya koymuştur. Karar, adaletin tesisi ve temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

Özellikle uyuşturucu madde ticareti gibi ciddi suçlarla mücadelede, delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmesi ve yargılama sürecinin her aşamasında adil yargılanma hakkına riayet edilmesi elzemdir. Yargıtay, gizli soruşturmacı faaliyetlerinin sınırlarını net bir şekilde çizerek, kolluk kuvvetlerinin görev ve yetkilerini aşan eylemlerle elde edilen delillerin hükme esas alınamayacağına işaret etmiştir. Ayrıca, ceza miktarı üzerinde doğrudan etkisi olan zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasında da dikkatli olunması gerektiğini vurgulamıştır.

Bu karar, hem uygulayıcılar için yol gösterici nitelikte olup, hem de sanık haklarının korunması açısından emsal teşkil etmektedir. Hukuk devletinde delillerin hukuka aykırı yollarla elde edilemeyeceği ilkesi, Yargıtay”ın bu kararıyla bir kez daha güçlenmiştir.

Karar Künyesi

• Yargıtay: 10. Ceza Dairesi
• Esas No: 2019/243
• Karar No: 2021/7282
• Karar Tarihi: 10.06.2021
• Mahkeme: Bursa 6. Ağır Ceza Mahkemesi
• Suç: Uyuşturucu Madde Ticareti Yapma

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.