Yargıtay’dan Farklı Zorunlu Müdafi Vekalet Ücreti Kararları
Giriş ve Olayın Özeti
Türk Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) kapsamında yürütülen yargılamalarda, beraat eden sanıklar lehine Hazine aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi genel bir ilkedir. Ancak, sanığın kendisini bir vekaletname ile atadığı avukat yerine, CMK gereğince resen atanan bir “zorunlu müdafi” ile temsil ettirmesi durumunda, bu vekalet ücretinin kapsamı ve hesaplanma şekli hukuki tartışmalara yol açmaktadır. Bu durum, özellikle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) ile Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Görevlendirilen Müdafi ve Vekillere Yapılacak Ödemelere İlişkin Tarife (CMK Tarifesi) arasındaki ilişkiyi gündeme getirmektedir. Son dönemde Yargıtay’ın farklı dairelerinden bu konuya ilişkin gelen kararlar, içtihat birliği açısından önemli çelişkiler barındırmakta olup, uygulayıcılar için belirsizlik yaratmaktadır. Bu makalemizde, Yargıtay’ın güncel kararları ışığında, CMK avukatına beraat durumunda vekalet ücreti hükmedilip hükmedilmeyeceği meselesini detaylıca ele alacağız.
Hukuki Değerlendirme ve Karar
Konuyla ilgili olarak Yargıtay’ın farklı daireleri arasında iki ana görüş bulunmaktadır:
1. Beraat Eden Sanık Lehine AAÜT Hükümlerine Göre Vekalet Ücretine Hükmedilmesi Gerektiği Görüşü (Yargıtay 10., 3. ve 4. Ceza Daireleri)
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2025/8031 E., 2026/1192 K. sayılı kararı, Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin 2025/6970 E., 2026/916 K. sayılı kararı ve Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 2025/8369 E., 2026/179 K. sayılı kararlarında benimsenen bu görüşe göre;
- Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 14. maddesinin dördüncü fıkrası (“Beraat eden ve vekil veya müdafi ile temsil edilen sanık yararına Hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir. Bu hüküm, sanığın 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince görevlendirilen müdafi bulunması durumunda kovuşturma için Hazineden alınan ücretin mahsubu suretiyle uygulanır.”) açıkça zorunlu müdafiilik hallerini de kapsamaktadır.
- Bu kararlar, İlk Derece Mahkemesi’nin veya Bölge Adliye Mahkemesi’nin beraat eden sanık lehine vekalet ücreti hükmetmemesini hukuka aykırı bulmuş ve bu hususun Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün olduğundan, ilgili hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermiştir.
- Düzeltme metinlerinde, AAÜT gereğince belirlenen maktu vekalet ücretinden (örneğin 48.000,00 TL veya 30.000,00 TL), CMK Tarifesi uyarınca zorunlu müdafiye ödenen ücretin (örneğin 5.502,00 TL) mahsubu ile bakiye kalan miktarın Hazine’den alınıp sanığa verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
2. CMK Gereğince Atanan Zorunlu Müdafiilere AAÜT Hükümlerinin Uygulanmayacağı Görüşü (Yargıtay 8. Ceza Dairesi)
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/25193 E., 2026/185 K. sayılı kararı ise yukarıdaki dairelerin görüşünün tam tersi bir yaklaşımla, temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar vermiştir. Bu karara göre:
- 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 13/1. maddesi, CMK gereğince görevlendirilen müdafi ve vekillere ödenecek ücretin “avukatlık ücret tarifesinden ayrık olarak”, Adalet ve Maliye Bakanlıkları tarafından birlikte tespit edilecek bir tarife (CMK Tarifesi) ile ödeneceğini açıkça hükme bağlamıştır.
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 168. maddesine dayanılarak Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından çıkarılan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), serbest avukatlık faaliyetleri kapsamında, yani vekalet sözleşmesine dayalı hukuki yardımlarda uygulanacak asgari ücreti belirlemektedir.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, CMK gereğince atanan zorunlu müdafi veya vekil ücretlerine ilişkin TBB’ye düzenleme yapma yetkisi veren açık bir hüküm bulunmadığını ve bu nedenle AAÜT’nin 14/1. ve 14/4. maddelerinin zorunlu müdafi ve vekiller yönünden uygulama alanı bulmadığını belirtmiştir.
- Dolayısıyla, zorunlu müdafi ile temsil edilen beraat eden sanık lehine AAÜT hükümlerine göre vekalet ücretine hükmedilmemesinde isabetsizlik bulunmadığına karar vermiştir.
Yorum
Yukarıda detayları verilen Yargıtay kararları, CMK gereğince atanan zorunlu müdafilerin vekalet ücreti konusunda Yargıtay daireleri arasında açık bir içtihat çelişkisi olduğunu göstermektedir. Bir yanda AAÜT’nin 14/4. maddesini doğrudan uygulayarak beraat eden sanık lehine, zorunlu müdafiye ödenen CMK ücretinin mahsubu ile kalan kısmın Hazine’den karşılanması gerektiğini savunan daireler varken, diğer yanda CMK kapsamında atanan müdafilere AAÜT’nin uygulanmasının mümkün olmadığını, onların ücretlerinin yalnızca Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen CMK Tarifesi’ne tabi olduğunu belirten bir daire bulunmaktadır.
Bu çelişkili durum, hem yargılamanın tarafları hem de hukuk uygulayıcıları açısından hukuki belirsizlik yaratmaktadır. Beraat eden ve zorunlu müdafi ile temsil edilen sanıkların, aynı hukuki durumda olmalarına rağmen farklı Yargıtay daireleri tarafından incelenen dosyalarında farklı sonuçlarla karşılaşması adil yargılanma ilkesi ve hukuki güvenlik açısından sorun teşkil edebilir. Bu tür içtihat farklılıklarının giderilmesi amacıyla Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun konuyu ele alması ve birleştirici bir karar vermesi büyük önem taşımaktadır.
Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Karar Künyesi
- Yargıtay 10. Ceza Dairesi: 2025/8031 E., 2026/1192 K. – 05.02.2026 tarihli karar.
- Yargıtay 3. Ceza Dairesi: 2025/6970 E., 2026/916 K. – 13.01.2026 tarihli karar.
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi: 2025/8369 E., 2026/179 K. – 05.01.2026 tarihli karar.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi: 2024/25193 E., 2026/185 K. – 06.01.2026 tarihli karar.
