Hapis Cezasının Yatarı Nasıl Hesaplanır? (2026 Güncel İnfaz Oranları)

Hakkınızda açılan ceza davasının uzun, yorucu ve stresli süreci sona erip mahkûmiyet kararınız kesinleştiğinde, aklınıza gelen ilk ve en hayati soru şudur: “Bana verilen bu cezanın ne kadarını cezaevinde geçireceğim?” Çoğu zaman mahkeme salonunda duyduğunuz ceza süresi (örneğin 10 yıl veya 5 yıl), demir parmaklıklar ardında geçireceğiniz net süreyi ifade etmez. Türk Ceza Hukuku ve infaz sistemimiz, hükümlünün topluma yeniden kazandırılması amacıyla hapis cezalarında ciddi oranlarda indirimler (şartlı tahliye) ve cezaevinden erken çıkmayı sağlayan mekanizmalar (denetimli serbestlik) öngörmektedir. Ancak bu hesaplamalar; suçun işlendiği tarihe, suçun türüne, yaşınıza ve daha önce sabıkanız olup olmadığına göre devasa farklılıklar gösterir.

Kesinleşen bir cezanın ardından infaz savcılığı tarafından hazırlanan “müddetname” (yatar hesaplama belgesi), sizin cezaevine giriş ve çıkış tarihinizi saniyesi saniyesine belirleyen en kritik belgedir. İnfaz matematiği o kadar karmaşık ve değişkendir ki, yapılacak küçücük bir hesaplama hatası veya lehinize olan bir kanunun gözden kaçırılması, ailenizden ve özgürlüğünüzden haksız yere aylarınızı, hatta yıllarınızı çalabilir. Türkyılmaz Hukuk bürosu olarak, en karmaşık içtima (toplama) dosyalarında ve sürekli değişen infaz yasalarında müvekkillerimizin İnfaz Hukuku kapsamındaki haklarını titizlikle koruyoruz. 2026 yılı güncel mevzuatı, 7242 sayılı Kanun değişiklikleri ve Yargıtay içtihatları ışığında hazırladığımız bu rehberde; hapis cezasının yatarının nasıl hesaplandığını, kapalı ve açık cezaevi sürelerini, koşullu salıverilme oranlarını ve denetimli serbestlik şartlarını tüm detaylarıyla, anlaşılır bir dille açıklayacağız.

Müddetname Nedir ve İnfaz Hesaplamasının Temel Mantığı Nasıldır?

Bir hapis cezası kesinleştiğinde, dosya mahkemeden İnfaz Savcılığına gönderilir. İnfaz savcısı, cezanızın türüne ve miktarına göre sizin için bir “Müddetname” (Süre Belgesi) düzenler. Müddetname; cezaevine giriş tarihinizi, şartlı tahliye (koşullu salıverilme) tarihinizi ve cezanın tamamen biteceği bihakkın tahliye tarihinizi gösterir.

İnfaz hesaplaması (yatar hesaplaması) yapılırken şu üç temel aşama izlenir:

1. Cezanın Güne Çevrilmesi: Hapis cezasının süresi her zaman gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Hesaplamalarda 1 yıl 365 gün, 1 ay ise 30 gün olarak kabul edilir.
2. Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Oranının Uygulanması: Toplam ceza süresinden, kanunun suçunuza tanıdığı indirim oranı (1/2, 2/3 veya 3/4) düşülür.
3. Denetimli Serbestlik Süresinin Düşülmesi: Şartlı tahliye tarihinizden geriye doğru, kanunun size tanıdığı denetimli serbestlik süresi (genellikle 1 yıl) çıkarılarak cezaevinden fiilen (açık cezaevinden) çıkacağınız tarih bulunur.

2026 Güncel Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Oranları

15.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun, infaz oranlarında köklü değişiklikler yaratmıştır. Hükümlünün cezaevinde geçireceği süreyi belirleyen en temel faktör, suçun türüne göre belirlenen bu indirim oranlarıdır.

Genel Kural: 1/2 (Yarı Yarıya) İnfaz Oranı

Aşağıda sayılan istisnai suçlar ve mükerrirlik halleri dışında kalan tüm süreli hapis cezalarında infaz oranı 1/2’dir. Yani kural olarak, mahkemenin verdiği cezanın sadece yarısı cezaevinde geçirilecek süre olarak hesaplanır.

İstisna 1: 2/3 İnfaz Oranı Uygulanan Suçlar

Kanun koyucu, toplumda infial yaratan bazı ağır suçlar ile örgütlü suçlar için daha katı bir infaz rejimi öngörmüş ve şartlı tahliye oranını 2/3 olarak belirlemiştir. Bu oran şu durumlarda uygulanır:

• Kasten öldürme suçları (TCK m. 81, 82, 83)
• İşkence ve eziyet suçları (TCK m. 94, 95, 96)
• Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu (TCK m. 87/2-d – yüze kezzap atma vb.)
• Basit cinsel saldırı, cinsel taciz ve reşit olmayanla cinsel ilişki (TCK m. 102/1, 104/1, 105)
• Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (TCK m. 132-138 arası)
• Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak veya yönetmek (Terör hariç adi suç örgütleri)
• Mükerrirler (Tekerrür): Sabıkası olan ve ikinci kez suç işlediği için hakkında “mükerrirlere özgü infaz rejimi” uygulanan tüm hükümlüler.

İstisna 2: 3/4 İnfaz Oranı Uygulanan Suçlar (En Ağır İnfaz Rejimi)

Devletin güvenliğine ve toplumun temellerine doğrudan saldıran en ağır suç tiplerinde ise mahkûm, cezasının 3/4’ünü (yüzde 75’ini) kapalı/açık kurumlarda çekmek zorundadır. Bu suçlar şunlardır:

• Terör suçları (3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki tüm suçlar)
• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m. 188)
• Nitelikli cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı (TCK m. 102/2, 103, 104/2-3)

İkinci Defa Mükerrir Olanların Durumu (Şartlı Tahliyenin Yanması)

Eğer bir hükümlü hakkında mahkeme ilamında “İkinci Defa Mükerrir” ibaresi yer alıyorsa, infaz hukuku açısından en ağır tablo ile karşı karşıyadır. İkinci kez mükerrir olan hükümlüler koşullu salıverilme (şartlı tahliye) hakkından hiçbir şekilde yararlanamazlar. Verilen hapis cezasının tamamını, saniyesi saniyesine (bihakkın tahliye tarihine kadar) cezaevinde çekmek zorundadırlar.

Suça Sürüklenen Çocuklarda (SSÇ) Yatar Hesaplaması

Suç işlediği tarihte 18 yaşından küçük olan çocuk hükümlüler için devlet, topluma kazandırmayı merkeze alan pozitif ayrımcı bir yatar hesaplaması uygular.

• Genel Oran: Çocukların işlediği genel suçlarda şartlı tahliye oranı her zaman 1/2’dir.
• İstisna Suçlarda Oran: Yetişkinlerde 3/4 infaz oranı uygulanan terör, uyuşturucu ticareti ve nitelikli cinsel istismar suçlarında dahi, çocuk hükümlüler için oran 2/3 olarak uygulanır. Çocuklara hiçbir şartta 3/4 lük ağır infaz oranı ve mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanamaz.
• Yaş İndirimi Avantajı: Çocuk hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 3 gün; 15-18 yaş arasında cezaevinde geçirdiği 1 gün ise 2 gün olarak sayılır. Bu devasa bir avantajdır ve yatar süresini hızla tüketir.

Denetimli Serbestlik Süreleri ve Cezaevinden Erken Çıkış

Koşullu salıverilme (şartlı tahliye) tarihinden daha da önce cezaevinden çıkmayı sağlayan sisteme Denetimli Serbestlik adı verilir. Açık cezaevinde bulunan ve iyi halli olan hükümlüler, cezalarının son kısmını dışarıda, ailelerinin yanında imza atarak veya belirli kamu yükümlülüklerini yerine getirerek geçirirler.

• Güncel Kural (30.03.2020 Sonrası Suçlar İçin): 30.03.2020 tarihinden sonra işlenen tüm suçlarda genel denetimli serbestlik süresi maktu olarak 1 Yıldır.
• Önceki Dönem Kuralı (30.03.2020 Öncesi Suçlar İçin): Suç tarihi 30 Mart 2020’den önce olan ve istisna (terör, cinayet, cinsel suçlar vb.) kapsamına girmeyen suçlarda denetimli serbestlik süresi 3 Yıldır.

Örnek Hesaplama (6 Yıl Ceza Alan Biri Ne Kadar Yatar?): Suç tarihinin 2026 olduğunu ve suçun adi bir suç (örneğin hırsızlık) olduğunu varsayalım.

• Ceza Süresi: 6 Yıl.
• 1/2 Şartlı Tahliye İndirimi: 3 Yıl infaz kurumunda geçirilmesi gereken süredir.
• Denetimli Serbestlik: 1 Yıl.
• Net Yatarı: 3 Yıl – 1 Yıl = 2 Yıl. Hükümlü 2 yılını cezaevinde tamamladıktan sonra tahliye edilecek ve son 1 yılını dışarıda denetimli serbestlik altında geçirecektir.

Kapalı Cezaevinden Açık Cezaevine Geçiş Şartları

Hükümlünün denetimli serbestlik hakkından yararlanıp dışarı çıkabilmesi için öncelikle “Açık Ceza İnfaz Kurumuna” ayrılma hakkını elde etmiş olması şarttır. Kimlerin ne zaman açık cezaevine geçeceği Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği ile belirlenmiştir:

• Kasıtlı suçlarda toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlarda (örneğin ölümlü trafik kazası) toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alanlar, kapalı cezaevine hiç girmeden doğrudan “Çağrı Kâğıdı” ile açık cezaevine gönderilirler.
• Cezası bu sınırların üstünde olanlar (örneğin 10 yıl) veya doğrudan yakalama emriyle getirilenler önce kapalı cezaevine alınır. Toplam cezası 10 yıl ve daha fazla olan hükümlüler, koşullu salıverilme sürelerinin 1/10’unu kapalı ceza infaz kurumunda geçirmek zorundadır. Bu süreyi iyi halli tamamlayanlar açık cezaevine ayrılarak denetimli serbestlik sürecini başlatabilirler.

Yatar Hesaplamasında Gözaltı ve Tutukluluk Sürelerinin Mahsubu (Düşülmesi)

Yargılama devam ederken karakolda veya nezarethanede gözaltında geçirilen süreler ile cezaevinde tutuklu kalınan günlerin tamamı, kesinleşen hapis cezasının yatarından TCK Madde 63 gereğince kuruşu kuruşuna düşülür (mahsup edilir).

Örneğin; yargılama aşamasında 10 ay (300 gün) tutuklu kalıp tahliye edilen bir kişi, dava sonunda 3 yıl hapis cezası almış olsun. 3 yılın yatarı (1/2 indirim ve 1 yıl denetimli serbestlik sonrası) net 6 aydır (180 gün). Kişi daha önce tutuklu olarak 300 gün yattığı için, cezası karşılanmış olur ve bu hükümlü hapis cezasını tamamen doldurmuş sayılarak tekrar cezaevine alınmaz (Mevkufen İnfaz).

Yargıtay İçtihatları Işığında İnfaz Hesaplama Hataları ve İtiraz Yolları

İnfaz hukuku keskin bir matematiğe dayanır ve her günün, her saniyenin bedeli hükümlünün özgürlüğüdür. İnfaz savcılıkları veya mahkeme kalemleri tarafından düzenlenen müddetnamelerde lehe kanun uygulamalarının (TCK m. 7/3) atlanması, artık yılların (Şubat ayının 29 çektiği yıllar) hesaplanmaması veya mükerrir olmayan kişilere yanlışlıkla tekerrür hükümlerinin uygulanması gibi fahiş hatalar sıklıkla yaşanabilmektedir.

Bu aşamada Yargıtay Emsal Kararları açıkça ortaya koymaktadır ki; infaz rejimine ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Eğer infaz savcılığı suç tarihi ile infaz tarihi arasında değişen yasalardan “hükümlünün en lehine olanı” seçmemişse veya tutukluluk sürelerini eksik düşmüşse derhal hukuki yollara başvurulmalıdır.

4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu’na göre, Cumhuriyet savcısının düzenlediği müddetnamede veya hesaplamalarda bir hata/hukuka aykırılık varsa, işlemin tebliğ edildiği veya öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde (her halükarda 30 gün içinde) İnfaz Hâkimliğine Şikâyet yoluna başvurulması zorunludur. İnfaz hâkimi hatayı tespit ederse işlemi iptal ederek doğru yatar süresinin belirlenmesini sağlar. Hata, cezayı veren mahkemenin ilamındaki matematiksel bir sorundan kaynaklanıyorsa ve bu durum hükümlü aleyhineyse, savcılık aracılığıyla “Kanun Yararına Bozma” olağanüstü yoluna gidilmesi gerekir.

İnfaz Sürecinde Avukatın Rolü ve Profesyonel Değerlendirme

Sonuç olarak; mahkeme salonunda duyduğunuz ceza süresi ile cezaevinde geçireceğiniz net süre arasında, infaz hukukunun karmaşık kurallarıyla şekillenen çok derin farklar vardır. Birden fazla cezanın içtima edilmesi (toplanması), lehe olan infaz kanununun tespiti, açık cezaevine ayrılma şartlarının denetlenmesi ve denetimli serbestlik hakkının en erken tarihte kullanılması son derece teknik bir avukatlık müdahalesini gerektirir.

Basit bir matematiksel hatanın, şartlı tahliye oranının yanlış seçilmesinin veya İnfaz Hâkimliğine yapılacak 15 günlük itiraz süresinin kaçırılmasının bedeli, aylarınızı haksız yere kapalı cezaevi duvarları ardında geçirmenizdir. Hapis cezalarının yatarı ve infazı şansa veya tesadüflere bırakılamaz.

Özgürlüğünüzün sınırlarını çizen müddetnamenizin kuruşu kuruşuna, günü gününe hatasız şekilde hesaplanmasını sağlamak, denetimli serbestlik ve açık cezaevi haklarınızı en üst düzeyde kullanmak ve hakkınızdaki hukuka aykırı yatar hesaplamalarını iptal ettirmek için vakit kaybetmeden uzman ekibimizle iletişime geçin.