Kalan Para Cezasını Ödersem Çıkar mıyım? Çıkınca Para Ödenir mi

Ödenmeyen adli para cezası yüzünden cezaevine giren kişi, geriye kalan günlere karşılık gelen parayı ödediği anda çıkarılır. Cezaevinden çıktıktan sonra ise iki ayrı para gündeme gelebilir: yatılan süre cezanın tamamını karşılamadıysa kalan para cezası ve mahkemenin hükümde yazdığı yargılama giderleri. Kurumda kalınan günler için ayrıca bir konaklama ya da yemek ücreti istenmez.

Aşağıda önce içerideyken ödeme yapıp çıkmayı, sonra tahliyeden sonra hangi paranın ödendiğini, hangisinin ödenmediğini anlatıyoruz.

Para Cezası Yüzünden Cezaevine Nasıl Girilir

Adli para cezası kesinleşince savcılık 30 gün içinde ödeme emri tebliğ eder. Hükümde taksit yoksa, 1 ay içinde cezanın üçte birini ödeyen kişi kalanı birer ay arayla iki eşit taksitte ödeyebilir.

Ödeme yapılmazsa ceza doğrudan cezaevine çevrilmez. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun 106. maddesine göre ödenmeyen kısım gün olarak hapse çevrilir ve kişi önce kamuya yararlı bir işte çalıştırılır: 2 saat çalışma 1 gün sayılır, günde en az 2 en fazla 8 saat çalışılır. Kişi bu programa uymazsa, çalıştığı günler düşülür ve kalan kısım açık ceza infaz kurumunda çektirilir.

Yani para cezası yüzünden cezaevinde olan biri, çoğu zaman kamuya yararlı işe gitmediği ya da çağrıya uymadığı için oradadır. Bu aşamanın nasıl işlediğini kamuya yararlı işte çalışma yazısında bulabilirsiniz.

Kalan Parayı Öderseniz Hemen Çıkarsınız

Kanunun 106. maddesinin 8. fıkrası açıktır: hükümlü, hapis yattığı veya kamuya yararlı işte çalıştığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkarılır. Bu bir af ya da lütuf değildir. Para cezasının hapse çevrilmesi ödemeye zorlamak içindir, ödeme yapıldığında hapsin dayanağı kalmaz.

Ödeme infazın her gününde yapılabilir. Süreyi bitirmeyi beklemek gerekmez. Ödemeyi kişinin kendisinin yapması da şart değildir; eşi, çocuğu, bir yakını ya da avukatı ödeyebilir. Önemli olan paranın doğru dosyaya yatmasıdır.

Ödenecek Tutar Nasıl Hesaplanır

Ödenecek tutar hükümde yazan rakamın tamamı değildir. Türk Ceza Kanunu 52. maddeye göre adli para cezası gün olarak verilir ve bir gün karşılığı hükümde ayrıca gösterilir. Bu tutar 12 Mart 2024’ten sonra işlenen suçlarda en az 100 TL, en fazla 500 TL; daha önce işlenen suçlarda 20 TL ile 100 TL arasındadır. İçeride geçen her gün, bu günlük miktar kadar borçtan düşülür.

Bir örnekle: 300 gün adli para cezası, gün başına 100 TL üzerinden 30.000 TL olarak verilmiş olsun. Kişi 40 gün içeride kaldıysa 260 gün kalmıştır ve ödenecek tutar 26.000 TL olur. Kamuya yararlı işte çalışarak karşılanan günler de aynı şekilde düşülür. Yargılama sırasında gözaltında ya da tutuklu geçen süreler de hesaba katılır; bunun nasıl yapıldığını mahsup işlemi yazısında anlattık.

Bu yüzden ödeme yapmadan önce cezayı infaz eden Cumhuriyet başsavcılığının ilamat bürosundan güncel bakiyeyi yazılı olarak isteyin. Fazla ödenen tutar kendiliğinden geri gelmez, ayrıca dilekçeyle istenmesi gerekir.

Ödeme Nereye ve Nasıl Yapılır

Ödeme, ilamat bürosunun bildirdiği hesaba ya da adliye veznesine yapılır. Ceza infaz kurumunda bir görevliye para verilerek ödeme yapılamaz; kurumun tahsilat yetkisi yoktur, yalnızca savcılıktan gelen tahliye yazısını uygular.

Dekontta dosya numarası ile hükümlünün adı ve T.C. kimlik numarası eksiksiz yazılmalıdır. Eksik bilgiyle yapılan ödeme dosyaya düşmez ve aktarılması günler alabilir. Ödemeyi yapan yakın için vekâletname gerekmez. Ancak savcılıktan dosya bilgisi ve bakiye almak için kimlik ve yakınlık beyanı istenebilir; avukat aracılığıyla yürütülen işlemlerde bu adımlar tek seferde tamamlanır. Dosyanın hangi savcılıkta olduğunu e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı ile görebilirsiniz.

Tahliye Ne Kadar Sürer

Ödeme mesai saatleri içinde yapılır ve dekont aynı gün ilamat bürosuna verilirse, savcılık tahliye yazısını kuruma gönderir ve kişi çoğu zaman aynı gün çıkar. Akşama yakın ya da hafta sonuna denk gelen ödemelerde işlem ertesi iş gününe kalabilir.

Gecikmenin en sık sebebi, havale yapılıp savcılığa haber verilmemesidir. Paranın sisteme düşmesini beklemek yerine dekontu elden ya da avukat aracılığıyla büroya ulaştırmak süreyi belirgin biçimde kısaltır.

Kısmi Ödeme Yapılırsa

Paranın tamamı bulunamıyorsa kısmi ödeme de işe yarar. Yatırılan her tutar, karşılık geldiği gün sayısı kadar içeride kalınacak süreyi kısaltır. Gün başına 100 TL olan bir cezada 10.000 TL ödemek, kalınacak süreyi 100 gün azaltır.

Her ödemenin dosyaya işlendiğini ilamat bürosundan teyit edin ve dekontları saklayın. Kalan gün sayısı her ödemeden sonra yeniden hesaplanır.

Ayrıca Hapis Cezası da Varsa

Kişi hem bir hapis cezası hem de hapse çevrilmiş para cezası nedeniyle içerideyse, para cezasını ödemek tek başına tahliye sağlamaz. Ödeme yalnızca para cezasından gelen kısmı kapatır, hapis cezasının infazı sürer.

Burada önemli bir kural var: 106. maddenin 9. fıkrasına göre para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bu kısımda koşullu salıverilme uygulanmaz. Yani bu günler indirimli yatılmaz, her gün tam sayılır. Konuyu para cezasından çevrilen hapiste şartla tahliye yazısında ayrıca anlattık. Bu yüzden para cezasının ödenmesi, toplam içeride kalınacak süreyi ödenen gün kadar doğrudan kısaltır.

Cezaevinden Çıktıktan Sonra Para Ödenir mi

Tahliyeden sonra karşınıza çıkabilecek üç ayrı kalem vardır ve her birinin cevabı farklıdır.

Birincisi kalan para cezasıdır. İçeride yatılan süre cezanın tamamını karşıladıysa para cezası borcu biter, ayrıca ödeme istenmez. Karşılamadıysa kalan kısım 106. maddenin 11. fıkrası uyarınca mal müdürlüğüne ya da vergi dairesine gönderilir ve 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir. Bu, örneğin para cezasından çevrilen hapsin kanuni üst sınırı dolduğunda olur: bu süre 3 yılı, birden fazla hükümde 5 yılı geçemez.

İkincisi yargılama giderleridir. Ceza Muhakemesi Kanunu 325. maddeye göre mahkûm olan sanığa bütün yargılama giderleri yüklenir; bilirkişi, tanık ve tebligat masrafları buna girer. Bu giderler cezadan ayrı bir borçtur, cezaevinde yatmakla silinmez ve 324. maddeye göre Harçlar Kanunu hükümlerine göre tahsil edilir. Tahliyeden aylar sonra vergi dairesinden gelen ödeme bildirimi çoğu zaman budur. Tutar, kanundaki terkin sınırının altındaysa mahkeme bu gideri Hazineye bırakır.

Üçüncüsü ise kalınan günlerin masrafıdır. 5275 sayılı Kanun hükümlünün beslenmesini Devletin sağlayacağını düzenler; cezaevinde kalınan gün için hükümlüden konaklama ya da yemek ücreti istenmesini öngören bir hüküm yoktur.

Devlet Size Para Öder mi

“Cezaevinden çıkınca ödenen para” diye arayanların bir kısmı, içeride geçen günler için Devletin kendilerine para ödeyip ödemeyeceğini merak eder. Hükmedilen bir cezayı yatan kişiye, sırf yattığı için bir ödeme yapılmaz.

Durum, kişi haksız yere gözaltına alındıysa ya da tutuklanıp sonunda beraat ettiyse değişir. Ceza Muhakemesi Kanunu 141. madde bu kişilere maddi ve manevi tazminat hakkı tanır. Dava, kararın kesinleştiğinin öğrenilmesinden itibaren 3 ay ve her halde kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Ayrıntıları haksız gözaltı ve tutuklama tazminatı yazısında bulabilirsiniz.

Çocuklar ve Hapis Cezasının Paraya Çevrilmesi

Suç tarihinde 18 yaşından küçük olanlar için kural farklıdır. Kanunun 106. maddesinin 4. fıkrasına göre çocuklar hakkında verilen adli para cezası ödenmezse hapse çevrilemez; ödenmeyen tutar doğrudan kamu alacağı olarak vergi dairesince tahsil edilir. Yani bir çocuk, ödenmemiş para cezası yüzünden cezaevine girmez.

Bu yazının konusu ters yöndeki durumla da karıştırılır. “Hapis cezası paraya çevrilir mi” sorusu, mahkemenin hüküm verirken kısa süreli hapsi adli para cezasına çevirmesiyle ilgilidir. Bu karar yargılama sırasında verilir; hüküm kesinleşip kişi cezaevine girdikten sonra hapis cezası para ödenerek bitirilemez. Para ödeyerek çıkmak yalnızca para cezasından çevrilen hapis için mümkündür.

Tahliye Gecikirse Ne Yapılmalı

Ödeme yapıldığı halde kişi çıkmadıysa önce paranın doğru dosyaya düşüp düşmediğine bakın. Dekonttaki dosya numarasını savcılıktaki numarayla karşılaştırmak sorunların çoğunu çözer. Ardından savcılığa tahliye yazısının kuruma gönderilip gönderilmediğini sorun.

Ödeme dosyaya işlendiği halde tahliye yapılmıyorsa infaz hâkimliğine şikâyet yoluna gidilebilir. Bu başvuruda dekont, ilamat bürosunun bakiye yazısı ve ödeme tarihi birlikte sunulmalıdır. 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu 5. maddeye göre şikâyet, işlemi öğrendiğiniz günden itibaren 15 gün ve her halde işlemden itibaren 30 gün içinde yapılır. Her gün içeride geçtiği için bu sürenin dolmasını beklemeyin.

Sık Karşılaşılan Yanılgılar

En yaygın yanılgı, cezaevine girildikten sonra ödemenin artık işe yaramayacağıdır. Ödeme her gün yapılabilir ve yapıldığı gün sonuç doğurur.

İkinci yanılgı, hükümdeki tutarın tamamının ödenmesi gerektiğidir. İçeride geçen her gün borçtan düşüldüğü için tutar her gün azalır.

Üçüncü yanılgı, yatılan sürenin yargılama giderlerini de kapattığıdır. Para cezası ile yargılama gideri ayrı borçlardır; cezaevinde yatmak yalnızca para cezasını karşılar.

Sonuç

Kalan adli para cezasını ödeyen kişi hemen çıkarılır ve ödenecek tutar, içeride geçen günler düşülerek hesaplanır. Cezaevinden çıktıktan sonra ödenmesi gereken iki şey olabilir: yatılan sürenin karşılamadığı kalan para cezası ve hükümde yazan yargılama giderleri. Kalınan günler için ücret istenmez.

Bir yakınınızın tahliyesi için ödeme yapacaksanız ya da tahliyeden sonra gelen bir borç bildirimini anlamak istiyorsanız iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer konular için infaz hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR