Hemzemin Geçit Kazalarında İdarelerin Tazminat Sorumluluğu

Giriş ve Olayın Özeti

Danıştay Onbeşinci Dairesi’nin 2013/9890 Esas, 2017/807 Karar sayılı önemli içtihadı, hemzemin geçit kazalarında idarelerin sorumluluğu ve tazminat yükümlülüğüne dair emsal niteliğinde bir değerlendirme sunmaktadır. Karara konu olan olay, 16.04.2004 tarihinde Ankara’nın … Kasabası … Mahallesi … Köyü yol ayrımında bulunan bir hemzemin geçitte meydana gelen elim bir kazayı içermektedir. Bu kazada çocuklarını kaybeden davacılar (ebeveynler), uğradıkları zararın tazmini amacıyla dava açmışlardır.

Davacı taraf, olayda Devlet Demiryolları’nın gerekli tedbirleri almadığını belirterek, davacı baba için 20.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi, davacı anne için 20.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 40.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka iskonto haddine göre belirlenecek reeskont faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava sonucunda, … 16. İdare Mahkemesi, Adli Tıp Kurumu’nun 18.07.2007 tarihli raporuna dayanarak bir karar vermiştir. Raporda, olay yeri hemzemin geçitte trafik güvenliği açısından gerekli önlemleri (bariyer, alt geçit ya da üst geçit gibi) almayan ve bu önlemleri almakla yükümlü olan karayolunun yapım, bakım, onarımından sorumlu kurumun %10, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün ise %10 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Mahkeme, bu kusur oranlarını esas alarak ve Adli Tıp Kurumu raporunda TCDD’ye atfedilen %10 kusurun da karayolundan sorumlu olan idareye atfedilmesiyle, davacı baba için 4.066,06 TL maddi, davacı anne için 6.525,17 TL maddi ve her bir davacı için 25.000,00 TL manevi tazminatın adli yargıda davanın açıldığı 14.12.2004 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı Sincan Belediye Başkanlığı’nca davacılara ödenmesine hükmetmiştir. Fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat ile faiz istemi ise reddedilmiştir. Bu karar, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle temyizen incelenmek üzere Danıştay’a taşınmıştır.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

Danıştay Onbeşinci Dairesi, temyiz incelemesi sırasında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen “Kararın Bozulması” sebeplerini (görev ve yetki dışında bir işe bakılması, hukuka aykırı karar verilmesi, usul hükümlerinde kararı etkileyebilecek hata veya eksiklikler bulunması) dikkate almıştır. Dosyadaki belgeler ve temyiz dilekçesindeki iddiaları titizlikle inceleyen Daire, temyiz istemine konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu sonucuna varmıştır.

Danıştay, temyiz incelemesi sonucunda, yerel mahkemenin kararının bozulmasını gerektirecek yasal bir sebep bulunmadığına hükmetmiştir. Bu doğrultuda, temyiz isteminin reddine ve … 16. İdare Mahkemesi’nin … tarih ve … sayılı kararının ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir. Karar düzeltme yolu, 2577 sayılı Kanun’un ilgili geçici ve daimi maddeleri uyarınca tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içinde açık bırakılmıştır.

Yorum

Danıştay Onbeşinci Dairesi’nin bu kararı, hemzemin geçit kazalarında idarelerin sorumluluğuna ilişkin önemli hukuki ilkeleri pekiştirmektedir. Karar, trafik güvenliğini sağlamakla yükümlü kamu kurumlarının (TCDD ve karayolundan sorumlu belediye gibi) hizmet kusurunu ve bu kusurun meydana gelen zararlardaki payını açıkça ortaya koymaktadır. Özellikle Adli Tıp Kurumu raporunun bilirkişi incelemesi niteliğinde olup kusur oranlarının belirlenmesinde esas alınması, idari yargılamada uzman raporlarının vazgeçilmez önemini bir kez daha göstermiştir.

Mahkemenin, TCDD’ye atfedilen kusur oranını karayolundan sorumlu idareye de atfetmesi, hemzemin geçitlerin ortak kullanım alanı olması nedeniyle birden fazla idarenin müşterek sorumluluğuna işaret etmektedir. Bu durum, kamu hizmetinin eksik veya hatalı yürütülmesinden kaynaklanan zararların tazmininde idarenin hizmet kusuru ilkesinin uygulanışına dair değerli bir örnek teşkil etmektedir. Danıştay’ın yerel mahkeme kararını onaması, ilk derece mahkemesinin delil değerlendirmesi ve kusur tespiti konusundaki yaklaşımının hukuka uygun bulunduğunu göstermektedir. Bu karar, benzer hemzemin geçit kazalarında mağdur olan kişilerin idareye karşı açacakları tazminat davaları için önemli bir emsal teşkil etmektedir.

Karar Künyesi

• Daire: Danıştay Onbeşinci Daire
• Esas No: 2013/9890
• Karar No: 2017/807
• Karar Tarihi: 20/02/2017
• Konu: Hemzemin Geçit Kazasında İdarenin Sorumluluğu ve Tazminat

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.