Anayasa Mahkemesi ByLock Kararı: Gerekçeli Karar Hakkı Vurgusu
Giriş ve Olayın Özeti
Anayasa Mahkemesi (AYM), ByLock kullanımına dayalı “terör örgütüne üye olma” suçundan verilen mahkûmiyet kararlarında, kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine dair önemli bir karar daha verdi. 3 Mart 2026 tarihli ve 2024/69117 başvuru numaralı “Mesut Yaşar ve Diğerleri” kararı, adil yargılanma hakkı kapsamında kritik bir emsal teşkil etmektedir. Başvurucuların adli yardım talepleri kabul edilmiş ve kimliklerinin kamuya açık belgelerde gizli tutulması yönündeki istekleri de onaylanmıştır.
Hukuki Değerlendirme ve Karar
Gerekçeli Karar Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
Başvurucular, yargılama makamları tarafından ByLock programının örgütsel iletişimi sağlamak amacıyla kullanıldığına dair delillere ve yapılan değerlendirmelere karşı ileri sürdükleri, davanın esasına etkili olacak itirazlarının kararda karşılanmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Adalet Bakanlığı ise başvuruda öncelikle kabul edilebilirlik şartlarının ve somut olayın kendine özgü koşullarının göz önüne alınması gerektiğini belirtmiştir.
AYM, daha önceki Ali Bayram İskender (GK], B. No: 2020/31370, 25/9/2025) kararını emsal göstermiştir. Bu kararda, ByLock tespitinin belirleyici delil olarak kabul edildiği durumlarda, kişilerin örgüt talimatıyla ByLock ağına dâhil olduğunun ve gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla kullandığının belirlenmesi açısından Yargıtay’ın gerekli gördüğü araştırmaların yapılmadığına kanaat getirilmişti. AYM, Mesut Yaşar ve Diğerleri başvurusunda da ByLock kullanımının gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla gerçekleştirildiğinin ortaya konulmadığını ve bu durumun Ali Bayram İskender kararından ayrılmayı gerektirmediğini belirtmiştir. Bu nedenle, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.
Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
Başvurucuların bir kısmı tarafından ileri sürülen makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddiası, Veysi Ado ([GK], B. No: 2022/100837, 27/4/2023) ve Ahmet Kartalkuş ([2. B.], B. No: 2019/39635, 19/3/2024) kararları doğrultusunda başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunmuştur.
Diğer İhlal İddiaları
ByLock verilerinin mahkeme huzuruna getirtilmemesi, bu veriler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmaması gibi nedenlerle ileri sürülen silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlali ile suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlali iddiaları hakkında, gerekçeli karar hakkı ihlalinin tespiti ve uygun görülen giderim nedeniyle ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek olmadığına karar verilmiştir.
Giderim
AYM, tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunduğuna hükmetmiştir. Yeniden yargılama, ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülerek hak ihlalinin nedenlerini giderecek yeni bir karar verilmesini amaçlamaktadır. Mahkeme, hak ihlali kararının davanın neticesiyle ilgili bir tutum sergilemediğini, delillerin değerlendirilmesi yetkisinin ilgili mahkemelere ait olduğunu vurgulamıştır. Maddi tazminat talebi bilgi/belge sunulmadığından reddedilmiş, manevi tazminat talebi ise yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı gerekçesiyle kabul edilmemiştir.
Yorum
Anayasa Mahkemesi’nin Mesut Yaşar ve Diğerleri başvurusu hakkında verdiği bu karar, ByLock uygulamasıyla bağlantılı mahkûmiyet kararlarında savunma argümanlarının ne kadar titizlikle değerlendirilmesi gerektiği hususunda önemli bir yol göstericidir. Yüksek Mahkeme, yargı mercilerinin, özellikle ByLock gibi kritik bir delilin örgütsel iletişim amacıyla kullanıldığı iddiasına karşı ileri sürülen somut itirazları, kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olmaları halinde göz ardı etmemesi gerektiğini bir kez daha teyit etmiştir. Bu karar, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından olan gerekçeli karar hakkının güvence altına alınması ve yargılamaların şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır. İlgili mahkemelerin, AYM’nin bu ilkesel yaklaşımını dikkate alarak yargılamalarını yeniden yürütmeleri beklenmektedir.
Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Karar Künyesi
- Başvuru Numarası: 2024/69117
- Karar Tarihi: 3/3/2026
- Başkan: Basri BAĞCI
- Üyeler: Engin YILDIRIM, Yıldız SEFERİNOĞLU, Kenan YAŞAR, Metin KIRATLI
- Raportör: Furkan Samet ESER
- Konu: Adil yargılanma hakkı kapsamında gerekçeli karar hakkının ihlali (ByLock yargılaması)
