AYM’den Kadro İhdası Kararı: Üniversite Kadroları İptal Edildi

Giriş ve Olayın Özeti

Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) yakın tarihli kararı, kamu personel rejiminin temelini oluşturan kadro ihdası konusunda önemli bir hukuki ayrım getirmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri tarafından açılan iptal davasında, 12/2/2026 tarihli ve (193) numaralı “Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Kadro İhdas Edilmesine İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi”nin (CBK) 1. maddesiyle ekli Liste’de yer alan kadroların ihdas edilmesi Anayasa’ya aykırılık gerekçesiyle tartışma konusu olmuştur. Dava dilekçesinde, söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104., 128., 130., 153. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülerek iptali ve yürürlüğünün durdurulması talep edilmiştir. İptali istenen kadrolar Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Göç İdaresi Başkanlığı ve İstanbul Üniversitesi bünyesinde yer alan pozisyonları kapsamaktaydı.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

Anayasa Mahkemesi, CBK’ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında belirtilen konu bakımından yetki kurallarına uygunluğu esas almıştır. Bu kapsamda, düzenlemenin yürütme yetkisine ilişkin olması, temel hak ve ödevlerle ilgili olmaması, Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen ya da kanunda açıkça düzenlenen konulara ilişkin olmaması gerekmektedir.

İstanbul Üniversitesine İlişkin Kadro

AYM, İstanbul Üniversitesi bünyesinde “Musiki Paleograf ve İcra Memuru” kadrosunun ihdas edilmesine ilişkin düzenlemeyi incelemiştir. Anayasa’nın 130. maddesi, üniversitelerin “kanunla kurulur” ve “kuruluş ve organlarının kanunla düzenleneceği” hükmünü içermektedir. Mahkeme, kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarının ihdasının, o kurumun teşkilat yapısıyla ilgili olduğunu ve bu nedenle Anayasa’nın 130. maddesi bağlamında münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konu olduğuna hükmetmiştir. Bu çerçevede, İstanbul Üniversitesine kadro ihdas eden kuralın, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesi ile (münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konular) bağdaşmadığına karar verilerek iptaline oyçokluğuyla karar verilmiştir. İptal hükmünün doğuracağı hukuksal boşluğu engellemek amacıyla, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.

AFAD ve Göç İdaresi Başkanlığı Kadroları

AYM, AFAD ve Göç İdaresi Başkanlığına ihdas edilen kadroların (Arama ve Kurtarma Teknikeri, İdari Gözetim Memuru) düzenlenmesini ise farklı değerlendirmiştir. Mahkeme, bu kurumların kadro ihdasının idarenin teşkilat yapısıyla ilgili olduğunu ve yürütme yetkisine ilişkin konulardan sayıldığını belirtmiştir. Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci fıkrasında bakanlıkların ve bağlı kuruluşlarının teşkilat yapısının CBK ile düzenlenebileceği, 123. maddesinde ise kamu tüzel kişiliğinin kanunla veya CBK ile kurulabileceği hükümleri ışığında, bu tür kadro ihdaslarının Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasındaki sınırlamalara (temel haklar, münhasıran kanunla düzenleme, kanunda açıkça düzenleme) aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile Göç İdaresi Başkanlığına ilişkin kadroların ihdas edilmesinin Anayasa’ya aykırı olmadığına oyçokluğuyla karar verilerek iptal talebi reddedilmiştir. Ayrıca, kuralın içerik yönünden belirlilik ilkesine (Anayasa m. 2) uygun olduğu ve bu yönüyle de iptalinin gerekmediği oybirliğiyle kabul edilmiştir.

Yorum

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle düzenleme yetkisinin sınırları ve kuvvetler ayrılığı ilkesi bağlamında önemli bir ayrım ortaya koymuştur. Karar, yükseköğretim kurumlarının özel statüsü ve Anayasa’nın 130. maddesindeki “kanunla düzenleme” zorunluluğunu vurgulayarak, bu alanda yürütme organının CBK çıkarma yetkisini sınırlamıştır. Öte yandan, merkezi idareye bağlı diğer kamu kurumlarının (AFAD, Göç İdaresi) teşkilat yapısı ve kadro ihdası konusunda CBK ile düzenleme yapılmasının Anayasa’ya uygun olduğu kabul edilmiştir. Bu durum, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasındaki “münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konular” ifadesinin yorumunda, kurumsal yapıların özel niteliklerinin belirleyici olabileceğini göstermektedir. Karşıoy gerekçeleri ise, kadro ihdasının kamu personel rejiminin temel bir unsuru olması (Anayasa m. 128) ve kamu maliyesi üzerindeki etkileri (Anayasa m. 161) nedeniyle her durumda kanunla düzenlenmesi gerektiği yönündeki argümanların da hukuki literatürdeki yerini koruduğunu gözler önüne sermiştir. AYM’nin bu kararı, Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin anayasal çerçevede daha net bir alana oturmasına katkı sağlamakta, ancak aynı zamanda düzenleme yetkisinin sınırlarına ilişkin tartışmaların devam edeceğinin de bir işaretidir.

Karar Künyesi

• Esas Sayısı: 2026/50
• Karar Sayısı: 2026/49
• Karar Tarihi: 26/2/2026
• Resmî Gazete Tarih ve Sayısı: 25/5/2026-33264
• İptal Edilen Kural: 12/2/2026 tarihli ve (193) numaralı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Kadro İhdas Edilmesine İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 1. maddesiyle ekli Liste’de yer alan İstanbul Üniversitesine ilişkin kadro
• Ret Edilen Kural: 12/2/2026 tarihli ve (193) numaralı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Kadro İhdas Edilmesine İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 1. maddesiyle ekli Liste’de yer alan AFAD ve Göç İdaresi Başkanlığına ilişkin kadrolar

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.