Çalıntı ve Change Araç Tescilinde İdarenin Hizmet Kusuru

Giriş ve Olayın Özeti

Danıştay 15. Dairesi’nin 2013/1608 Esas ve 2017/1575 Karar sayılı önemli içtihadı, kamu hizmetlerinin kusurlu işletilmesi sonucunda meydana gelen zararların tazmini konusunda yol gösterici niteliktedir. Karara konu olayda, davacı bir vatandaş, noter satış sözleşmesiyle bir araç satın almıştır. Ancak daha sonra, söz konusu aracın Samsun İl Trafik Şube Müdürlüğü’ndeki ilk tescilinin sahte belgelerle yapıldığı, aracın aslında çalıntı olduğu ve “change” (şasi numarasının değiştirilmesi suretiyle kimliğinin gizlenmesi) niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Bu durum üzerine araca el konulmuş ve davacı, idarenin hatalı trafik tescil ve kayıt hizmeti nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle idari yargıda dava açmıştır.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

İdare Mahkemesi, olayda trafiğe ilk tescilinin sahte belgelerle yapıldığı anlaşılan aracın davacı tarafından tescil kayıtlarına güvenilerek satın alındığını tespit etmiştir. Mahkeme, motorlu araçların kayıtlarının tutulması ve bu kayıtlarla ilgili her türlü değişikliğin izlenmesinden davalı idarenin sorumlu olduğuna hükmetmiştir. Trafik kayıt ve tescil hizmetinin gereği gibi yürütülmemesi sonucu meydana gelen zararın, hizmetin kusurlu işlemesinden kaynaklandığı ve idare tarafından tazmin edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda, davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından temyiz edilen bu karar, Danıştay Onbeşinci Dairesi tarafından incelenmiştir. Danıştay, temyiz incelemesi sonucunda, İdare Mahkemesi’nin kararının hukuka ve usule uygun olduğunu belirterek, davalı idarenin temyiz istemini reddetmiş ve İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmını onamıştır. Danıştay ayrıca, davacının araç satışı nedeniyle kendisine karşı hukuki sorumluluğu bulunan kişilere karşı adli yargıda dava açması ve zararının bir kısmının veya tamamının tazmin edilmesi halinde, idarece bu durumun dikkate alınacağının açık olduğunu da vurgulamıştır. Bu ifade, idarenin ödediği tazminatın, asıl sorumlulardan rücuen talep edilebileceği ihtimaline işaret etmektedir.

Yorum

Bu Danıştay kararı, devletin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin, özellikle de vatandaşın güvenine mazhar olması gereken tescil ve kayıt hizmetlerinin, titizlikle ve hatasız bir şekilde yürütülmesi gerektiğini bir kez daha teyit etmektedir. Vatandaşların, kamu tarafından tutulan kayıtlara güvenerek işlem yapması doğaldır ve bu güvenin kusurlu hizmetler nedeniyle sarsılması sonucu doğan zararların idare tarafından karşılanması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Karar, çalıntı veya “change” araçların hatalı tescili gibi durumlarda mağdur olan vatandaşlar için idarenin hizmet kusuruna dayalı tazminat sorumluluğunu somutlaştırmaktadır. Bu, idarenin sadece tescil işlemini yapmakla kalmayıp, bu işlemlerin doğruluğunu ve güvenilirliğini de sağlamakla yükümlü olduğunun altını çizmektedir.

Karar Künyesi

T.C. Danıştay Onbeşinci Dairesi
Esas No: 2013/1608
Karar No: 2017/1575
Karar Tarihi: 05/04/2017

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.