Kaybolan Bonunuzda Bazı Bilgiler Eksikse Yine de İptal Ettirebilir Misiniz?
Elinizden çıkan veya çalınan bir bononuzda tarih, keşide yeri gibi bazı bilgiler doldurulmamışsa, bu eksik senedi mahkeme yoluyla iptal ettirip ettiremeyeceğinizi merak edebilirsiniz. Bölge Adliye Mahkemesi’nin bu kararı, imza gibi temel bir unsur bulunduğu sürece bu tür eksik bonoların da iptal edilebileceğini gösteriyor.
Zayi nedeniyle bono iptali davası, bir kambiyo senedinin kaybolması veya çalınması halinde, hak sahibinin senetten doğan haklarını korumasını sağlayan özel bir dava türüdür.
Olayın Özeti
Davacının elinden iradesi dışında çıkan iki bono, 80.000 TL ve 100.000 TL bedelli, bulunmaktadır ve zayi nedeniyle iptalleri talep edilmiştir. İlk derece mahkemesi, 100.000 TL’lik bononun iptaline karar vermiş, ancak 80.000 TL’lik bonoda keşideci adı, adresi, vade tarihi, keşide yeri ve keşide tarihi gibi unsurlar bulunmadığı için bu senedin bono vasfı taşımadığı gerekçesiyle iptal talebini reddetmiştir. Davacı, bu ret kararını istinaf etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi’nin Değerlendirmesi
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, Türk Ticaret Kanunu’nun 680. maddesine dayanarak, keşideci imzası dışındaki tüm unsurları boş olan bir senedin dahi açık bono olarak düzenlenebileceğini ve bu eksikliklerin senedin ibrazına kadar tamamlanabileceğini belirtmiştir. Reddedilen bonoda keşideci imzası, TC numarası ve rakamla yazılmış bir bedel bulunduğu tespit edilmiştir. Daire, imza gibi temel bir unsuru taşıyan bu belgenin bono vasfı taşımadığı gerekçesiyle reddedilmesinin hatalı olduğuna, dosyanın yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır; zayi nedeniyle iptal davalarında bu süre içinde temyize başvurulmazsa iptal kararı kesinleşir.
Mahkeme, zayi iddiasının araştırılması için ilan yoluna başvurur; ilanın yapılmasından itibaren genellikle bir ay ila üç ay içinde senedi elinde bulunduran biri çıkmazsa iptal kararı verilir. Türk Ticaret Kanunu’nun 680. maddesi uyarınca açık bono, düzenlendiği tarihten itibaren üç yıl içinde tamamlanabilir bir belge niteliğindedir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Kaybolan veya çalınan bir bonunuzda vade tarihi, keşide yeri gibi bazı bilgiler doldurulmamış olsa bile, üzerinde keşideci imzası bulunduğu sürece bu senet için zayi nedeniyle iptal davası açabilirsiniz. Mahkemenin sadece eksik bilgi gerekçesiyle talebinizi reddetmesi hatalı olur.
İmza Şart, Diğer Bilgiler Sonradan Tamamlanabilir
Bir bonoda keşideci imzası bulunduğu sürece, diğer eksik unsurlar sonradan doldurulabileceği için senet hükümsüz sayılmaz.
Açık Bono Hukuken Geçerlidir
Türk Ticaret Kanunu, kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış senetlerin tedavüle çıkarılmasına izin verir.
Eksiklik İptal Talebini Otomatik Reddettirmez
Mahkeme, eksik unsurlu bir bonoyu sırf bu nedenle bono vasfı taşımıyor diyerek reddedemez, önce senedin niteliğini doğru değerlendirmelidir.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi | 2020/924 | 2023/273 | 23.02.2023 | Eksik unsurlu (açık) bononun zayi nedeniyle iptali |
Kaybolan Bir Senediniz mi Var?
Zayi nedeniyle iptal davası açma sürecinizi birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi’nin, unsurları tamamen doldurulmamış olan “açık bono” niteliğindeki senetlerin zayi nedeniyle iptal davasına konu edilebileceğine ilişkin verdiği emsal karara dair merak edilenler:
-
Zorunlu unsurları boş olan bir bono kaybolduğunda iptal davası açılabilir mi?
Evet, açılabilir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin emsal kararına göre, bir bononun zayi olduğu anda üzerinde vade, keşide yeri veya tarihi gibi zorunlu unsurların bulunmaması, o senedin hukuki himayeden yararlanmasına engel değildir. Senedin üzerinde keşideci imzasının bulunması, iptal prosedürünün işletilmesi için yeterlidir.
-
TTK m. 680 kapsamında ‘açık bono’ ne anlama gelir ve hukuki güvencesi nedir?
Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 680. maddesi, bir senedin sadece keşideci imzasıyla, diğer unsurları boş bırakılarak tedavüle çıkarılmasına (açık bono) imkan tanır. Kanun, bu eksik unsurların senedin ibrazına kadar her zaman tamamlanabileceğini düzenlediğinden, bu tür belgeler ticari hayatta geçerli birer kambiyo senedi adayı olarak hukuki güvence altındadır.
-
İlk derece mahkemesi eksik unsurlu bononun iptal talebini hangi gerekçeyle reddetmiştir?
İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, zayi olduğu ileri sürülen 80.000 TL bedelli bononun üzerinde keşideci adı, adresi, vade tarihi, keşide yeri ve tarihi gibi zorunlu unsurların yer almadığını saptamış; bu eksiklikler nedeniyle belgenin ‘bono vasfı taşımadığı’ gerekçesiyle iptal talebini hukuka aykırı olarak reddetmiştir.
-
Bölge Adliye Mahkemesi yerel mahkemenin ret kararını neden hatalı bulmuştur?
Bölge Adliye Mahkemesi, söz konusu bonoda keşidecinin imzasının, T.C. kimlik numarasının ve rakamla yazılmış senet bedelinin mevcut olduğunu tespit etmiştir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına atıf yapan daire, imza dışındaki tüm unsurları boş olsa dahi senedin ‘açık bono’ olarak kabul edilmesi ve ilan süreçleri de dahil olmak üzere zayi iptal prosedürünün işletilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
-
Bölge Adliye Mahkemesi’nin verdiği kaldırma kararının pratik sonucu ne olmuştur?
Daire, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 353/1-a-6. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin ret kararını kesin olarak kaldırmıştır. Dosya, açık bono niteliğindeki senet için zayi nedeniyle iptal yargılamasının (gazete ilanları, süre verilmesi vb.) usulünce baştan yapılması amacıyla İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne geri gönderilmiştir.
