Muhtara Bırakılan Tebligat Kaç Günde Kesinleşir, Süre Ne Zaman Başlar?

Kapınıza sarı bir kâğıt yapıştırılmış: icra dairesinden gelen bir tebligatın muhtara bırakıldığı yazıyor. İlk soru şudur: süre ne zaman başladı, evrakı muhtardan aldığım gün mü, yoksa kâğıdın kapıya yapıştırıldığı gün mü?

Kısa cevap şudur: süre, posta görevlisinin haber kâğıdını, yani ihbarnameyi kapınıza yapıştırdığı gün başlar. Evrakı muhtardan ne zaman aldığınız ya da evrakın muhtarlıkta kaç gün beklediği bunu değiştirmez. Genel haciz yoluyla takipte ödeme emrine itiraz süresi 7 gün, çek ve senede dayanan takipte 5 gündür. Bu süre geçerse takip kesinleşir. Ancak tebligat usulüne uygun yapılmamışsa süre, tebliği gerçekten öğrendiğiniz tarihten başlar.

Muhtardan Tebligat Neden Gelir?

Tebligat Kanunu m.21’e göre posta görevlisi adreste ne sizi ne de tebligatı sizin yerinize alabilecek birini bulamazsa ya da adresteki kişi evrakı almak istemezse, evrakı o yerin muhtarına, ihtiyar heyeti üyesine ya da kolluğa imza karşılığında teslim eder ve kapınıza ihbarname yapıştırır.

Yani muhtardan tebligat gelmesi, evde olmadığınız bir gün posta görevlisinin gelmiş olduğunu gösterir. Bir icra takibi, dava dilekçesi, mahkeme kararı ya da idari bir işlem olabilir. Hangi işlemle ilgili olduğunu öğrenmek için evrakı muhtardan almanız gerekir; ama almak için beklemek, sürenin başlamasını ertelemez.

Süre Ne Zaman Başlar, Kaç Günde Kesinleşir?

TK m.21 açıkça söyler: ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. Süre bu tarihin ertesi günü işlemeye başlar.

İcra takiplerinde süreler takip türüne göre değişir. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itiraz için 7 gün vardır. Çek, bono ve poliçeye dayanan kambiyo takibinde borca ve imzaya itiraz için 5 gün içinde icra mahkemesine başvurulur. Bu süreler içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir.

Takip türlerine göre itiraz sürelerinin ayrıntısını icra takibine itiraz süresi yazımızda anlattık. Burada önemli olan, sürenin evrakı aldığınız günden değil, kapıdaki kâğıdın tarihinden işlemeye başladığıdır.

Bir Örnek Üzerinden Hesap

Posta görevlisi 3 Mart Pazartesi günü evinize geldi, kimseyi bulamadı, evrakı muhtara bıraktı ve ihbarnameyi kapınıza yapıştırdı. Siz kâğıdı akşam gördünüz ama evrakı muhtardan ancak 7 Mart Cuma günü alabildiniz.

Tebliğ tarihi 3 Mart’tır. Genel haciz yoluyla takipte 7 günlük itiraz süresi 4 Mart’ta başlar ve 10 Mart Pazartesi günü mesai bitiminde sona erer. Evrakı 7 Mart’ta almış olmanız size ek süre kazandırmaz; o tarihte geriye yalnızca 3 gününüz kalmıştır. Son gün resmi tatile denk gelirse süre, tatilden sonraki ilk iş gününün sonuna uzar.

Takip senede dayanıyorsa 5 günlük süre 8 Mart’ta dolar; bu gün cumartesiye denk geldiği için, İcra ve İflas Kanunu m.19 uyarınca süre tatilden sonraki ilk iş günü olan 10 Mart Pazartesi’nin sonuna uzar. Ama bu uzamaya güvenip son güne bırakmak, belge eksikliği gibi bir aksilikte hakkınızı kaybettirebilir. Bu yüzden kapınızda ihbarname gördüğünüz gün, evrakı hemen almak ve süreyi o günden hesaplamak gerekir.

Normal Adrese Tebligat: TK m.21/1

Tebligat sizin bilinen adresinize çıkarıldıysa ve evde yoksanız, posta görevlisi TK m.21/1’e göre işlem yapar. Evrakı muhtara ya da kolluğa bırakır, ihbarnameyi kapıya yapıştırır ve durumu mümkün oldukça en yakın komşulardan birine, varsa yöneticiye ya da kapıcıya bildirir.

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.30 ayrıca, gerçek kişilere yapılan tebligatlarda görevlinin muhatabın adreste neden bulunmadığını, örneğin geçici olarak mı yoksa sürekli olarak mı ayrıldığını komşu, yönetici ya da kapıcıdan sorup öğrenmesini ve bu beyanı tebliğ mazbatasına yazıp beyanı verene imzalatmasını ister. İmzadan kaçınılırsa bu da mazbataya yazılır.

Yargıtay uygulamasında, bilgisine başvurulan ve haber verilen kişinin adı ve sıfatının mazbatada belirtilmesi aranır. Sadece “komşuya haber verildi” gibi isimsiz bir şerh, ya da komşu diye yazılan kişinin gerçekte en yakın komşu olmaması, tebligatı usulsüz kılabilir.

MERNİS Adresine Tebligat: TK m.21/2

TK m.10’a göre tebligat önce bilinen en son adrese yapılır. Bu adres tebligata elverişli değilse ya da tebligat yapılamazsa, adres kayıt sistemindeki, yani MERNİS’teki yerleşim yeri adresiniz bilinen en son adres kabul edilir.

Bu adrese yapılan tebligatta TK m.21/2 uygulanır: o adreste hiç oturmamış ya da oradan sürekli ayrılmış olsanız bile, görevli evrakı muhtara bırakır ve ihbarnameyi kapıya yapıştırır; ihbarnamenin yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihidir. Bu tebligatta komşuya sorma ve adres araştırması yapılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2018/91 E. 2021/825 K. sayılı kararı, bu yolun şartlarını açıkça ortaya koyar: tebligat terditlidir, yani önce bilinen adrese normal tebligat çıkarılmalı, yapılamazsa MERNİS adresine gidilmelidir. MERNİS adresine yapılacak tebligatta, tebligatı çıkaran merci zarfın üzerine adresin adres kayıt sistemindeki adres olduğunu ve TK m.21/2’ye göre tebligat yapılacağını belirten şerhi düşmelidir. Bu şerh, Yönetmelik m.79/2’ye göre açık mavi renkte basılan zarf üzerinde yer alır. Şerh yoksa posta görevlisi kendiliğinden 21/2’yi uygulayamaz.

Tebliğ Mazbatasında Nelere Bakılır?

Tebligatın usulüne uygun olup olmadığı, tebliğ mazbatasından anlaşılır. Mazbatanın örneğini icra dosyasından, UYAP üzerinden ya da icra dairesinden alabilirsiniz. Kontrol edilecek başlıca noktalar şunlardır.

Adreste bulunmama sebebinin yazılıp yazılmadığına bakın: geçici olarak mı yoksa sürekli olarak mı ayrıldığınız belirtilmiş mi, bu bilgiyi kimin verdiği yazılmış mı ve o kişinin imzası ya da imzadan kaçındığının kaydı var mı?

Evrakın kime bırakıldığına bakın: muhtar ya da ihtiyar heyeti üyesi ya da kolluk görevlisinin adı ve imzası var mı? İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı ve kime haber verildiği yazılmış mı?

MERNİS adresine yapılmışsa, zarfta adresin adres kayıt sistemindeki adres olduğu ve TK m.21/2’ye göre tebligat yapılacağı şerhi var mı, ve bundan önce bilinen adresinize tebligat denenmiş mi? Bu sorulardan birinin cevabı olumsuzsa, tebligat usulsüz olabilir.

Usulsüz Tebligat Şikâyeti

Tebligat bu kurallara uyulmadan yapıldıysa usulsüzdür. Ancak TK m.32’ye göre usulsüz tebligatı muhatap öğrenmişse tebligat geçerli sayılır ve muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi kabul edilir.

Usulsüzlüğü ileri sürmenin yolu, icra mahkemesinde şikâyettir. İcra ve İflas Kanunu m.16’ya göre şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılır. Mahkeme tebligatı usulsüz bulursa tebliğ tarihini sizin bildirdiğiniz öğrenme tarihi olarak düzeltir. Bu tarihe göre süresinde itiraz ettiyseniz takip durur.

Şikâyetle birlikte, öğrenme tarihine göre süresi içinde ödeme emrine itirazınızı da ayrıca yapmayı unutmayın. Tebliğ tarihinin düzeltilmesi tek başına takibi durdurmaz; itiraz da gerekir.

Gecikmiş İtiraz ile Usulsüzlük Şikâyeti Farkı

Bu iki yol sık karıştırılır. Tebligat kurallara tamamen uygun yapıldıysa ama siz kusurunuz olmadan, örneğin ağır bir hastalık ya da afet nedeniyle süresinde itiraz edemediyseniz, başvuracağınız yol gecikmiş itirazdır.

İİK m.65’e göre bu durumda engel ortadan kalktığı günden itibaren 3 gün içinde, mazeretinizi gösteren delillerle birlikte itirazınızı icra mahkemesine bildirmeniz ve gerekli harç ve masrafları ödemeniz gerekir. Gecikmiş itiraz, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar yapılabilir.

Tebligat kurallara aykırı yapıldıysa, örneğin komşuya haber verilmediyse ya da şerh eksikse, yol gecikmiş itiraz değil usulsüz tebligat şikâyetidir. Usulüne uygun bir tebligat varken usulsüzlük ileri sürmek ya da tersi, başvurunun reddine yol açar.

E-Devlet Üzerinden Tebligat Gelirse

Muhtara bırakılan fiziki tebligat ile elektronik tebligat farklı kurallara tabidir. Tebligat Kanunu m.7/a’ya göre elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen 5. günün sonunda yapılmış sayılır. Bu durumda süre muhtara ya da kapıya bağlı değildir.

Elektronik tebligat adresiniz varsa, e-Devlet bildirimlerinizi düzenli kontrol edin. Fiziki tebligat beklerken elektronik yoldan yapılmış bir tebligatın süresini kaçırmak sık yaşanan bir durumdur.

Vekil Varsa Tebligat Kime Yapılır?

TK m.11’e göre vekil aracılığıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Örneğin ilamlı bir takipte borçlunun davadan bilinen vekili varsa, icra emrinin vekile tebliği gerekir. Vekil varken doğrudan asile, ya da asil adına muhtara yapılan tebligat geçersizdir ve süreyi başlatmaz.

Sık Karşılaşılan Durumlar

Evrakı muhtardan birkaç gün sonra aldım. Süre, evrakı aldığınız günden değil, ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı günden başlar. Evrakın muhtarlıkta beklemesi süreyi uzatmaz.

Kapıda ihbarname görmedim. İhbarname yapıştırılmadıysa ya da mazbatada bu yazmıyorsa tebligat usulsüz olabilir. Tebliğ mazbatasının örneğini icra dosyasından alıp inceleyin.

Uzun süredir o adreste oturmuyorum. Tebligat MERNİS adresinize şerhli olarak çıkarıldıysa, orada oturmamanız sonucu değiştirmez. Bu yüzden adres değişikliğinizi nüfus müdürlüğüne zamanında bildirmeniz önemlidir.

Tebligatı başkasına bıraktılar. Evde birlikte oturan, ayırt etme gücüne sahip bir aile üyesine ya da birlikte oturan birine yapılan tebligat geçerlidir; komşuya ya da apartman görevlisine bırakılan evrak ise ancak kanundaki şartlarla geçerli olur.

Sonuç

Muhtara bırakılan tebligatta süre, ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı gün başlar; icra takiplerinde itiraz süresi takip türüne göre 7 ya da 5 gündür ve bu süre içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir. Tebligat usulsüzse, öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edip itirazınızı da yapmanız gerekir.

Elinizdeki tebligatın usulüne uygun olup olmadığını değerlendirmek ve süre itirazınızı kurmak için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer konular için icra hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR