Yakalama Kararında Polis Eve Gelir mi? Teslim Olmak Avantajlı mı?

Evet, hakkında yakalama emri çıkarılan hükümlünün adresine polis ya da jandarma gelebilir. Ancak kolluk evinize kendi kararıyla zorla giremez: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.19/4’e göre hükümlüyü yakalamak için konutta arama yapılacaksa Ceza Muhakemesi Kanunu m.119 uygulanır ve sulh ceza hâkiminin kararı ya da gecikmesinde sakınca olan hallerde savcının yazılı emri gerekir. Konutta gece vakti arama da kural olarak yapılamaz.

Uygulamada çoğu kişi evinde değil, bir kimlik kontrolünde, hastanede ya da resmi bir işlem sırasında yakalanır. Kendiliğinden teslim olmanın asıl avantajı ise kısa cezalarda infazın ertelenmesini isteyebilmek ve sürecin zamanını kendiniz belirlemektir.

Yakalama Kararı Nedir, Ne Zaman Çıkar?

Kesinleşen hapis cezası infaz için Cumhuriyet başsavcılığına gelir. M.19’a göre iki yol vardır.

Kasten işlenen suçlarda 3 yıl, taksirle işlenen suçlarda 5 yıl veya daha az cezalarda önce çağrı kâğıdı gönderilir. Hükümlü tebliğden itibaren 10 gün içinde gelmez, kaçar ya da kaçacağına dair şüphe uyandırırsa savcı yakalama emri çıkarır. Adli para cezasından çevrilen hapiste ceza miktarına bakılmaksızın önce çağrı kâğıdı gönderilir.

Bu sınırların üzerindeki cezalarda ise doğrudan yakalama emri çıkarılır; çağrı kâğıdı beklenmez. Zamanlama ayrıntılarını yakalama kararı ne zaman çıkar yazımızda anlattık.

Polis Eve Gelir mi, Gece Gelir mi?

Yakalama emri kolluğa, hükümlüyü bulup getirme görevi verir ve kayıt sisteme işlenir. Kolluk adresinize gelip kapıyı çalabilir ve sizi davet edebilir.

Evin içine girmek ise aramadır. Ceza Muhakemesi Kanunu m.116 kişinin yakalanabileceği konusunda makul şüphe varsa konutunun aranabileceğini söyler. M.119’a göre konutta arama ancak hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılabilir; hükümlü için bu kararı sulh ceza hâkimi verir. Savcı hazır değilse aramada o yer ihtiyar heyetinden ya da komşulardan iki kişi bulundurulur.

M.118’e göre konutta, işyerinde ve diğer kapalı yerlerde gece vakti arama yapılamaz. Bunun istisnaları suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan haller ile yakalanmış ya da gözaltına alınmışken firar eden kişi, tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanmasıdır.

Uygulamada Yakalama Nasıl Olur?

Kolluk her adrese aynı gün gitmez; iş yüküne göre haftalar ya da aylar geçebilir. Ancak bu bir güvence değildir. Kayıt sisteme işlendiği için kişi çoğu zaman yol kontrolünde, otel girişinde, hastane kaydında ya da bir resmi dairede yakalanır.

Bu belirsizlik, çoğu kişi için cezanın kendisinden daha yıpratıcıdır. İşe giderken, çocuğu okula bırakırken ya da seyahatte sürekli bir tedirginlik taşınır. Teslim olunmadığı sürece infaz başlamaz; bekleyerek geçen aylar cezadan düşmez.

Kendiliğinden Teslim Olmanın Somut Avantajı

En somut fark m.17’dedir. Kasten işlenen suçlarda 3 yıl, taksirle işlenen suçlarda 5 yıl veya daha az süreli hapis cezalarının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemi üzerine Cumhuriyet başsavcılığınca ertelenebilir. Erteleme her defasında 1 yılı geçmemek üzere en fazla 2 kez uygulanır. Kanun açıkça çağrı üzerine gelen hükümlüden söz ettiği için yakalanarak getirilen kişi bu imkânı kullanamaz.

Erteleme süresi içinde hükümlü hakkında kasten işlenen bir suçtan kamu davası açılırsa erteleme kaldırılır ve ceza infaz edilir.

İkinci avantaj hazırlıktır. Teslim günü belli olduğunda iş yerine haber verilebilir, çocukların düzeni kurulabilir, sağlık belgeleri ve diğer dosyaların kararları toplanabilir.

Yakalanırsam Kapalı Cezaevine mi Giderim?

Hayır, açık cezaevi kapsamındaysanız yakalanmak bunu değiştirmez. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.5’e göre terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar hariç, kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az cezası olanlar doğrudan açık kuruma alınır. Yönetmeliğin 9. maddesine göre çağrıya uymayan bu kapsamdaki hükümlü yakalandığında kolluk tarafından açık kuruma teslim edilir; yakalandığı ilde açık kurum yoksa Bakanlığın belirlediği açık kuruma gönderilir.

Ayrıntılar için doğrudan açık cezaevine kimler gider yazımıza bakabilirsiniz.

Yakalama Emri Çıktıysa Hâlâ Teslim Olabilir miyim?

Evet. Yakalama emri çıkmış olması, kendiliğinden gidip teslim olmanıza engel değildir. Başsavcılığa ya da en yakın kolluk birimine giderek teslim olabilirsiniz; bu durumda yakalanma anını ve yerini siz belirlemiş olursunuz.

Bu aşamada infazın ertelenmesi imkânının kullanılıp kullanılamayacağı ayrıca değerlendirilmelidir, çünkü kanun bu hakkı çağrı üzerine gelen hükümlüye tanır. Yine de önceden hazırlıkla teslim olmak, bir yol kontrolünde aniden yakalanmaktan her zaman daha iyidir.

Yakalandıktan Sonra Ne Olur?

Kolluk yakaladığı hükümlüyü kimlik ve kayıt kontrolünden sonra infazı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına ya da bulunduğu yerin başsavcılığına götürür. Başsavcılık ilamı kontrol eder ve hükümlüyü ceza infaz kurumuna sevk eder.

Kuruma kabulde sağlık kontrolü yapılır, kişisel eşyalar kayda alınır ve hükümlü bölümüne yerleştirilir. Kanunun m.20/4’üne göre hükümlüye, kuruma alındığı ve salıverileceği tarih ile ceza süresini gösteren bir belge verilir. Bu belgedeki tarihleri kontrol etmek ve gözaltı ile tutukluluk sürelerinin düşülüp düşülmediğine bakmak gerekir.

Yakalanan kişinin yanında ilaçları ve raporları olmayabilir. Bu durumda ailenin bu belgeleri en kısa sürede kuruma ulaştırması, tedavinin kesintiye uğramaması için önemlidir.

Tebligat Gelmediyse Süreç Başlamaz mı?

Başlar. M.20/3’e göre çağrı kâğıdı hükümde gösterilen adrese tebliğ edilir. Hükümlü adres değişikliğini mahkemeye ya da başsavcılığa bildirmekle yükümlüdür; bildirmezse hükümdeki adrese yapılan tebligat geçerli sayılır. Yani taşındığınız için kâğıdı görmemiş olmanız, 10 günlük sürenin işlemesini ve sonrasında yakalama emri çıkmasını engellemez.

Dosya durumunuzu e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’ndan takip edebilirsiniz.

Yakalama Kararı Nasıl Sorgulanır?

Hakkınızda kesinleşmiş bir ceza ve infaz dosyası olup olmadığını e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’ndaki dosya sorgulama ekranından görebilirsiniz. Dosyanın infaz aşamasında hangi başsavcılıkta olduğu, ilamat bürosuna dilekçeyle ya da bir avukat aracılığıyla da öğrenilebilir.

Kolluğun kayıt sistemi kamuya açık değildir; yakalama emri olup olmadığını öğrenmenin en güvenli yolu infazı yürüten başsavcılığa sormaktır.

Yurt Dışına Çıkabilir miyim?

Yakalama emri kayıt sistemine işlendiği için havalimanı ya da sınır kapısındaki pasaport kontrolünde yakalanırsınız. Yurt dışında olan hükümlü için de emir geçerliliğini korur; dönüşte giriş kontrolünde yakalama gerçekleşebilir. Bu yüzden seyahat planı olan kişinin önce dosyasını netleştirmesi gerekir.

Teslim Olmadan Önce Yapılması Gerekenler

İlk iş dosyanın ve hesabın kontrolüdür: kaç dosyadan cezanız olduğu, bunların toplanıp toplanmadığı ve tekerrür kaydı olup olmadığı belirlenmelidir.

İkinci iş gözaltı ve tutuklulukta geçen günlerin belgelenmesidir; bu süreler cezadan düşülür ve eksik hesaplanması sık rastlanan bir hatadır.

Üçüncü iş sağlık belgeleridir. Sürekli kullanılan ilaçların reçeteleri ve kronik hastalık raporları teslim sırasında sunulursa tedaviye erişim buna göre planlanır.

Dördüncü iş, ailenin görüş günlerini, telefon ve emanet para usulünü önceden öğrenmesidir; ilk haftalardaki iletişim kopukluğu böyle önlenir. Çağrı kâğıdı aldıysanız yapılacakları adım adım çağrı kâğıdı geldi ne yapmalıyım sayfasında ayrıca anlattık.

Gidemeyecek Durumdaysanız

M.16’ya göre bazı durumlarda infaz geri bırakılır. Akıl hastalığına tutulan hükümlünün cezası iyileşinceye kadar geri bırakılır. Diğer hastalıklarda infaz kural olarak hastanenin mahkûm bölümünde sürer; ancak infaz hükümlünün hayatı için kesin bir tehlike oluşturuyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılır. Bunun için Adli Tıp Kurumunun düzenlediği ya da onayladığı rapor gerekir.

Gebe olan ya da doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş kadının cezasının infazı da geri bırakılır. İleri yaş ve ağır hastalıkta cezanın evde çekilmesi, yani konutta infaz ise ayrı bir imkândır.

Bu taleplerin ortak özelliği belgeye dayanmasıdır; beyan tek başına yeterli değildir.

Sık Karşılaşılan Durumlar

Zaman geçerse ceza düşer mi? Ceza zamanaşımı süreleri uzundur ve kaçarak geçen yıllar çoğu durumda kişinin lehine sonuç doğurmaz; bu sürede hayat banka, noter, seyahat ve hastane işlemlerinde fiilen daralır.

İstediğim cezaevine teslim olabilir miyim? Teslim olunacak yeri ve kurumu infazı yürüten başsavcılık belirler; açık kurum kapsamındaysanız yönetmelik m.9’a göre size gideceğiniz açık kurum bildirilir ve 10 gün süre verilir. Aile yakınlığı gibi gerekçelerle sonradan nakil talep edilebilir.

Polis iş yerime gelir mi? Kolluk, hükümlünün bulunabileceği yerlere gidebilir; iş yeri de bunlardandır. İş yerinin kapalı ve kamuya açık olmayan bölümlerinde arama için de konuttaki gibi hâkim kararı ya da gecikmede savcı emri gerekir. İş yerinde yaşanacak bir yakalamanın mesleki sonuçlarını düşünmek, teslim kararında önemli bir etkendir.

Teslim olursam aynı gün içeri alınır mıyım? Evet, teslim olunduğunda kabul ve sevk işlemleri aynı gün başlar. Erteleme talebiniz varsa bunu teslim olurken sunmanız gerekir.

Sonuç

Yakalama kararı olan hükümlünün adresine kolluk gelebilir; ancak evin aranması için sulh ceza hâkiminin kararı ya da gecikmede savcının yazılı emri gerekir ve konutta gece arama kural olarak yapılmaz. Kısa cezalarda kendiliğinden teslim olan hükümlü 1’er yıldan en fazla 2 kez erteleme isteyebilir; yakalanan bu imkânı kaybeder, ama açık cezaevi hakkını kaybetmez.

Teslim öncesi dosyanızın ve hesabınızın kontrolü için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer konular için infaz hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR