Yakalama Kararı Kaç Günde Çıkar? Çağrı Kağıdı ve İnfaz Emri

Mahkeme hapis cezası verdi, istinaf ya da Yargıtay da onadı ve karar kesinleşti. Bundan sonra herkesin aklındaki soru aynıdır: yakalama kararı kaç günde çıkar, polis kapıya gelir mi, yoksa önce bir kâğıt mı gelir?

Kısa cevap cezanın miktarına bağlıdır. Kasten işlenen suçta 3 yıldan, taksirli suçta 5 yıldan fazla hapis cezası varsa, ilam savcılığa ulaşıp infaz defterine kaydedilir edilmez doğrudan yakalama emri çıkarılır; beklenen bir gün yoktur. Ceza bu sınırların altındaysa önce çağrı kâğıdı gönderilir ve yakalama emri ancak kâğıdın tebliğinden sonraki 10 gün içinde gelmezseniz çıkar.

Kesinleşmeden Yakalama Kararına: Süreç Nasıl İşler?

5275 sayılı İnfaz Kanunu m.20’ye göre mahkeme, kesinleşen hapis cezasını hangi hükümlüye ve hangi cezaya ait olduğunu belirterek Cumhuriyet başsavcılığına gönderir. Başsavcılık ilamı infaz defterine kaydeder ve cezanın süresine bakarak ya çağrı kâğıdı ya da yakalama emri çıkarır.

Kanunda kesinleşme ile bu işlem arasında belirli bir gün sayısı yazmaz. Süre, dosyanın istinaf ya da Yargıtay’dan ilk derece mahkemesine dönmesine, mahkemenin kesinleşme şerhini vermesine ve ilamın infaz bürosuna ulaşmasına bağlıdır. Bu yüzden “kararım kesinleşti, şu kadar gün sonra yakalama çıkar” diye kesin bir hesap yapılamaz.

Pratikte bilinmesi gereken şudur: karar kesinleştiği andan itibaren infaz edilebilir hale gelir. Beklemek size süre kazandırmaz; yalnızca nerede ve nasıl yakalanacağınızı sizin elinizden alır.

Hangi Cezada Doğrudan Yakalama, Hangisinde Çağrı Kâğıdı?

5275 m.19 iki ayrı yol çizer:

• Kasten işlenen suçta 3 yıldan, taksirle işlenen suçta 5 yıldan fazla hapis cezası: doğrudan yakalama emri, çağrı kâğıdı gönderilmez.
• Bu sınırların altındaki cezalar: önce çağrı kâğıdı. Tebliğden itibaren 10 gün içinde gelmezseniz yakalama emri çıkar.
• Adli para cezasından çevrilen hapis: miktarı ne olursa olsun önce çağrı kâğıdı gönderilir.

Bu sınır, cezanın kendisine bakılarak belirlenir; koşullu salıverilme ile ne kadar yatacağınıza değil. Örneğin kasten işlenen bir suçtan 3 yıl 4 ay hapis cezası alan kişi, cezaevinde bunun çok daha azını geçirecek olsa bile doğrudan yakalama emriyle aranır.

Çağrı aşamasında bile yakalama emri süre dolmadan çıkabilir. Kanun, hükümlünün kaçması ya da kaçacağına dair şüphe uyandırması halinde 10 günün beklenmesini şart koşmaz.

Çağrı Kâğıdı Ne Zaman ve Nereye Gelir?

Çağrı kâğıdı, hükümde gösterilen adrese tebliğ edilir. 5275 m.20’ye göre hükümlü adres değişikliğini mahkemeye ya da başsavcılığa bildirmek zorundadır; bildirmezse hükümdeki adrese yapılan tebligat geçerli sayılır. Yani taşındınız ve haber vermediyseniz, kâğıt eski adresinize gidip size hiç ulaşmasa bile 10 günlük süre işlemeye başlayabilir.

Tebligat e-Devlet üzerinden elektronik olarak da yapılabilir. Elektronik tebligat adresiniz varsa, kâğıt o adrese ulaştıktan sonraki beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. Bu yüzden e-Devlet bildirimlerinizi düzenli kontrol edin.

Çağrı kâğıdı geldiğinde yapılacakları savcılıktan çağrı kâğıdı geldiğinde izlenecek yolu ayrı bir rehberde adım adım anlattık.

İnfaz Emri Ne Demek?

“İnfaz emri” ya da “ilamın infazı” ifadesi, kesinleşen cezanın uygulanması için başsavcılığın verdiği yazılı talimattır. 5275 m.21’e göre kesinleşmiş hapis cezası bulunanlar Cumhuriyet başsavcılığının yazılı emriyle ceza infaz kurumuna gönderilir.

UYAP’ta ya da bir belgede “infaz emri verildi”, “ilam infaza gönderildi” gibi bir ifade görüyorsanız, dosyanız artık yargılama aşamasında değil, infaz aşamasındadır. Bu, cezanın çekilmesi için sürecin başladığını gösterir; henüz yakalama emri çıktığı anlamına gelmeyebilir, cezanın miktarına göre önce çağrı kâğıdı da gelebilir.

Yakalama emri ise bu infaz emrinin, hükümlü kendiliğinden gelmediğinde ya da cezası doğrudan yakalamayı gerektirdiğinde kolluğa verilen halidir.

Yakalama Emri Hangi Yetkileri Doğurur?

Yakalama emri, kolluğa sizi bulup ceza infaz kurumuna teslim etme görevi verir. Kimlik kontrolünde, havalimanında, otelde ya da bir resmi işlemde kaydınız görüldüğünde gözaltına alınır ve kuruma götürülürsünüz. Kesinleşmiş bir hüküm bulunduğu için yeniden hâkim önüne çıkarılmazsınız.

Konut ya da iş yerinde arama ise sınırsız değildir. 5275 m.19/4 bu konuda Ceza Muhakemesi Kanunu m.119’a gönderme yapar; konutta ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama için kural olarak sulh ceza hâkiminin kararı gerekir. Polisin evden alıp almayacağı konusunu polis beni evden mi alacak sorusunun cevabında ayrıca ele aldık.

Yakalama Kararını Nasıl Öğrenirim?

En güvenli yol, dosyanın infazına bakan Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosuna şahsen ya da avukat aracılığıyla sormaktır. Hangi dosyadan, hangi cezanın infaz edileceği ve hakkınızda çağrı kâğıdı mı yakalama emri mi bulunduğu burada netleşir.

UYAP Vatandaş Portalı üzerinden e-Devlet şifrenizle dosyalarınızı ve kesinleşme durumunu görebilirsiniz. Ancak portalda görünmeyen bir bilgi, emrin olmadığı anlamına gelmez; kesin bilgi için infaz bürosu esas alınmalıdır.

Avukatınız dosyayı UYAP’tan izleyebilir ve kesinleşme şerhini, ilamın hangi başsavcılığa gönderildiğini takip edebilir. Kesinleşmesi beklenen bir dosyanız varsa bu takibi önceden yapmak, sürpriz bir yakalamayı önler.

Teslim Olmak ile Yakalanmak Arasındaki Fark

Çağrı üzerine kendiliğinden gelen hükümlünün kullanabileceği önemli bir hak vardır: 5275 m.17’ye göre kasten işlenen suçta 3 yıl, taksirli suçta 5 yıl veya daha az hapis cezasının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemiyle başsavcılık tarafından ertelenebilir. Erteleme her defasında 1 yılı geçmemek üzere en fazla 2 kez verilebilir. Terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile mükerrirler bu imkândan yararlanamaz.

Bu hak, kanun metninde açıkça “çağrı üzerine gelen” hükümlüye tanınmıştır. Yakalanarak getirilen kişi erteleme talebinin bu avantajını kaybeder.

Açık cezaevi konusunda ise yaygın bir yanlış bilgi vardır. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nin 5. maddesi kapsamındaki hükümlüler, yani kasten 3 yıl, taksirle 5 yıl veya daha az cezası olanlar, yakalanarak getirilseler de açık kuruma gönderilir. Yönetmeliğin 9. maddesine göre bulundukları yerde açık kurum yoksa geçici olarak kapalı kuruma alınır, en kısa sürede açık kuruma nakledilirler. Kapalıdan açığa geçiş kuralları açık cezaevine geçiş şartlarını anlatan rehberde toplanmıştır.

Yakalama Kararı Zamanla Düşer mi?

Kesinleşmiş ceza, Türk Ceza Kanunu m.68’deki ceza zamanaşımı süreleri dolunca infaz edilemez hale gelir:

• 5 yıla kadar hapis ve adli para cezalarında 10 yıl.
• 5 yıldan fazla hapis cezalarında 20 yıl.
• 20 yıl ve daha fazla hapis cezalarında 24 yıl.
• Müebbet hapiste 30 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 40 yıl.

Bu süreler kesintisiz işlemez. TCK m.71’e göre infaz için hükümlüye kanuna uygun yapılan tebligat, bu amaçla yakalanma ve üst sınırı 2 yıldan fazla hapis gerektiren kasıtlı yeni bir suç işlenmesi zamanaşımını keser ve süre baştan başlar. Ayrıntıları ceza zamanaşımı yazımızda bulabilirsiniz.

Yurt dışında yaşamak zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz; ama Türkiye’ye giriş yaptığınız anda pasaport kontrolünde yakalanırsınız ve zamanaşımı da kesilir. Uzun yıllar dönmemek sorunu çözmez, yalnızca erteler.

Yakalanınca Ne Olur?

Yakalanan kişiye hangi mahkemenin hangi ilamı nedeniyle yakalandığı bildirilir ve yakınlarından birine haber verilmesi istenebilir. Sürekli kullanılan ilaçlar ve sağlık sorunları tutanağa geçirilmelidir; kurumda tedaviye erişim buna göre planlanır.

Başsavcılık, kuruma alınış ve salıverilme tarihlerini gösteren bir belge, yani müddetname düzenler. Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin düşülüp düşülmediği, birden fazla dosya varsa cezaların birleştirilip birleştirilmediği bu belgeden kontrol edilir.

İnfaza başlanmış olsa bile 5275 m.17/4’teki zorunlu hallerde, örneğin eş ya da çocuğun bakıma muhtaç olması veya hükümlünün sürekli tedavi gerektiren bir hastalığı varsa, infaza 1 yılı geçmeyen sürelerle ve en fazla 2 kez ara verilmesi istenebilir.

Sık Karşılaşılan Durumlar

Başka bir dosyadan zaten cezaevindeyseniz, yeni kesinleşen ilam da infaza eklenir. Birden fazla ceza varsa toplanması ve müddetnamenin buna göre yeniden düzenlenmesi gerekir; bu yapılmazsa tahliye tarihi hatalı hesaplanabilir.

Dosyanız henüz istinaf ya da Yargıtay’daysa karar kesinleşmemiştir ve infaz için yakalama emri çıkmaz. Bu aşamada çıkan bir yakalama kararı, yargılamaya katılmamanızla ilgili olabilir; o durum ayrı kurallara tabidir.

Hapis cezası para ödenerek kaldırılamaz. Yalnızca adli para cezasından çevrilen hapiste, kalan para cezası ödendiğinde infaz durur ve yakalama emri kalkar.

Sağlık sorununuz ya da bakmakla yükümlü olduğunuz biri varsa, belgelerinizi teslim olmadan önce hazırlayın. Erteleme ya da infaza ara verme talebi, belge eksiksizse çok daha hızlı sonuçlanır.

Hakkınızdaki dosyadan hiç haberiniz yoksa ve tebligatlar size ulaşmadan karar kesinleştiyse, tebligatın usulsüz olup olmadığı incelenmelidir. Usulsüz tebligatla kesinleştirilen bir karar için eski hale getirme ya da kesinleşme şerhinin kaldırılması gibi yollar gündeme gelebilir; bunun için tebligat evrakının dosyadan alınıp tek tek kontrol edilmesi gerekir.

Sonuç

Yakalama kararının kaç günde çıkacağının tek bir cevabı yoktur; ama ölçü bellidir. Cezanız kasten 3 yılın, taksirle 5 yılın üstündeyse karar kesinleşip ilam savcılığa ulaştığında doğrudan yakalama emri çıkar. Altındaysa önce çağrı kâğıdı gelir ve 10 günlük süreyi kaçırmamak, erteleme hakkınızı korur.

Kararınız kesinleştiyse ya da hakkınızda yakalama emri olduğunu öğrendiyseniz, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR