Trafik Kazası Sonrası Yüzümde Yara/Sabit İz Kaldı, Bunun İçin Ayrı Tazminat Alabilir miyim?

Kaza geçirdikten sonra ameliyat izleriniz veya yüzünüzdeki bir yara sonsuza kadar kalıcı olduğunda, bunun bedeninizdeki genel tazminatınızın içinde eridiğini düşünebilirsiniz, ama bu ayrı bir hak.

Sabit iz nedeniyle tazminat almanın şartlarını, estetik ameliyat masraflarının nasıl karşılandığını ve manevi tazminat hakkınızı anlatıyoruz.

Yüzde Sabit İz (Skar) Kalmasının Hukuki Niteliği ve “Ekonomik Geleceğin Sarsılması“

Trafik kazası neticesinde yaralanmanız, Türk Borçlar Kanunu’na (TBK) göre bir “haksız fiil” teşkil eder ve bu haksız fiil nedeniyle beden bütünlüğünüzde meydana gelen eksilmelerin kusurlu fail ve onun sigortası tarafından eksiksiz giderilmesi yasal bir zorunluluktur. TBK’nın 54. maddesinde bedensel zararlar açıkça bentler hâlinde sayılmıştır. Bu yasaya göre bedensel zararlar şunlardır:

1. Tedavi giderleri.
2. Kazanç kaybı.
3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.

Yüzde sabit iz kalması durumu, hukuk pratiğinde tam olarak TBK’nın 54. maddesinin 4. bendinde yer alan “ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar” başlığı altında değerlendirilir.

Ekonomik Geleceğin Sarsılması Nedir?

Vücut bütünlüğü ihlâl edilen kişinin ekonomik geleceğinin sarsılması nedeniyle ortaya çıkan zararlar, müstakbel (gelecekteki) zararlardır ve bu zararlar mağdurun çalışma gücünde hiçbir azalma olmasa dahi meydana gelmektedir.

Bir trafik kazasında yüzü parçalanan ve dikilen bir kişinin, iyileştikten sonra kollarını veya bacaklarını kullanmasında hiçbir sorun olmayabilir. Adli Tıp Kurumu (ATK) bu kişiye “%0 maluliyet (sakatlık)” raporu verebilir. Ancak vücut bütünlüğü ihlâl edilen bu kişi, iş piyasasında yeni bir iş bulmakta veya eski işini korumakta güçlük çekecek ya da aynı işte çalışsa dahi ihlâlden öncesine nazaran daha çok emek sarf etmek zorunda kalacaktır.

Özellikle mesleği gereği dış görünüşün ve insan ilişkilerinin ön planda olduğu sinema/tiyatro oyuncuları, halkla ilişkiler uzmanları, satış temsilcileri, bankacılar veya sunucular gibi meslek grupları için yüzdeki sabit bir iz; iş bulmayı imkânsızlaştırabilecek, zorlaştırabilecek ya da kariyer olarak yükselmelerine engel olabilecektir. İşte hukuk sistemimiz, “sakat kalmasan bile dış görünüşündeki bu bozulma senin ekonomik geleceğini sarsmıştır” diyerek, mağdura çok ciddi bir maddi tazminat hakkı tanımaktadır.

Yüzdeki İzlerin Tedavisi ve Estetik Ameliyat Masraflarının Karşılanması

Yüzde kalan sabit izler (skarlar), zamanla geçmeyen ve çoğu zaman profesyonel plastik cerrahi müdahaleleri gerektiren doku hasarlarıdır. Kazazedenin aklına gelen ilk sorulardan biri, bu izin düzeltilmesi için ileride yaptıracağı pahalı estetik ameliyatların masrafını kimin ödeyeceğidir.

Karayolları Trafik Kanunu madde 98 uyarınca, trafik kazası sonrası hastanelerde sunulan standart acil sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır. Ancak sigorta şirketleri, SGK’nın bu sorumluluğunu bahane ederek “tüm hastane masraflarının SGK’ya devredildiğini ve kendilerinin sorumluluğunun bittiğini” iddia ederler. Oysa bu, kazazedeleri yıldırmak için kullanılan haksız bir bahanedir.

Yasalarımıza ve Yargıtay içtihatlarına göre, SGK sadece belgeye bağlanmış zorunlu ve standart tedavi giderlerini karşılar. Yüzde sabit iz (skar) revizyonu gibi estetik amaçlı ameliyatlar ve ileride yapılması muhtemel özellikli plastik cerrahi operasyonları SGK’nın sorumluluğunda (SUT kapsamında) değildir. SGK’nın karşılamadığı bu “geleceğe dönük ve belgesiz/estetik” masraflar, doğrudan kazaya sebebiyet veren aracın trafik sigortasından, işleteninden ve sürücüsünden peşin olarak tahsil edilir,.

Manevi Tazminat Hakkı: Yüzdeki İzin Yarattığı Psikolojik Yıkım

Yüzde yara veya sabit iz kalması sadece iş bulma zorluğu (maddi zarar) yaratmaz. Aynaya her bakıldığında hissedilen tarifsiz bir üzüntü, toplum içine çıkmaktan çekinme, evlilik veya ikili ilişkilerde yaşanabilecek özgüven kayıpları gibi devasa ruhsal çöküntülere yol açar. TBK’nın 56. maddesi uyarınca hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın “manevi tazminat” olarak ödenmesine karar verebilir.

Hükmedilecek bu manevi tazminat, zarara uğrayanda manevi bir huzur hissi, bir tatmin duygusu yaratmayı hedefler. Yüzdeki izin büyüklüğü, kişinin yaşı, cinsiyeti ve bekar olup olmaması gibi kriterler, mahkemenin veya Sigorta Tahkim Komisyonu‘nun belirleyeceği manevi tazminat miktarını doğrudan etkileyen ve tazminatı en üst sınırlara taşıyan kritik unsurlardır.

Sabit İz (Skar) Nedeniyle Tazminat Almanın Temel Şartları

Trafik kazası sonrasında yüzünüzde kalan izler için ekonomik geleceğin sarsılması tazminatı ve estetik ameliyat masraflarını talep edebilmeniz için belirli şartların olgunlaşmış olması gerekir:

Eğer bu kaza sonucunda sadece bedeninizde iz kalmakla kalmamış, aynı zamanda sahibi olduğunuz aracınız da hasar görüp ikinci el piyasasında değer kaybetmişse, bu zararlarınızı da tek bir süreçte kusurlu taraftan almak için Araç Değer Kaybı Hesaplama hukuki süreçlerimizi eşzamanlı olarak başlatabilirsiniz.

Başvuru Süreci, Görevli Mahkemeler ve Zamanaşımı

Trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinin hukuki çerçevesi Haksız Fiilden Kaynaklı Tazminat Davaları kapsamında değerlendirilir. Yüzünüzdeki iz nedeniyle sigorta şirketine doğrudan dava açamazsınız. Karayolları Trafik Kanunu madde 97 uyarınca, dava açmadan veya tahkime gitmeden önce mutlaka kusurlu aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) şirketine yazılı başvuruda bulunmanız zorunlu bir “dava şartı”dır.

Sigorta şirketi, bu başvuruya 15 gün içinde olumlu yanıt vermez veya “maluliyetiniz %0 olduğu için ödeme yapmıyoruz” şeklinde standart bir ret cevabı gönderirse, hakkınızı aramak için mahkemelerde yıllarca beklemek yerine, çok daha hızlı ve kesin sonuç veren Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılarak ortalama 4 ay içinde tahsilat sağlanabilmektedir.

Zamanaşımı Sürelerine Dikkat: Yaralanmalı trafik kazalarından doğan bedensel zararların tazmininde zamanaşımı kural olarak zarar ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Ancak yüzünüzde iz kalmasına neden olan kaza aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında “taksirle yaralama” suçunu oluşturduğu için, ceza kanunundaki “uzamış ceza zamanaşımı” süreleri (kural olarak 8 yıl) devreye girer.

Gelişen bir durum varsa veya estetik ameliyatlar zinciri devam ediyorsa bu süreler daha da esneyebilir. Ancak hak kaybı yaşamamak adına sürecin, kazadan hemen sonra tedavinizin stabil duruma gelmesiyle başlatılması en güvenli yoldur.

Bu süreçte aktüerya uzmanları tarafından yapılacak olan bakiye ömür tespiti ve TRH-2010 yaşam tablosuna göre hesaplanacak teknik detaylar oldukça karmaşıktır. İlerideki ekonomik kayıplarınızın net bir analizini görebilmek için Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama sayfamızdaki uzman destek altyapısını inceleyebilirsiniz.

Yargıtay ve Emsal Karar Yaklaşımı

Yargıtay, sigorta şirketlerinin “yüzdeki iz çalışma gücünü düşürmediği için tazminat ödenmez” şeklindeki savunmalarını kesin bir dille reddetmekte, “ekonomik geleceğin sarsılması” kavramını mağdur lehine çok geniş yorumlamaktadır.

Bu kararlar açıkça göstermektedir ki; mahkemeler ve Yargıtay, yüzdeki sabit izin yarattığı iş bulma zorluğunu ve gelecekteki estetik ameliyat masraflarını doğrudan sigorta şirketinin sırtına yüklemektedir.

Avukat Değerlendirmesi ve Sonuç

Kaza sonucu yüzünüzde kalan bir yara izi, hayatınız boyunca taşıyacağınız ağır bir yük ama bu yükün ekonomik boyutunu tek başınıza karşılamak zorunda değilsiniz. Sigorta şirketleri, Adli Tıp Kurumu’nun fonksiyonel kayıp yoktur raporunu öne sürerek dosyayı tazminatsız kapatmaya çalışabiliyor.

Ama hukukumuz, sakat kalmasanız bile sadece o iz nedeniyle kariyer fırsatlarını kaçırabileceğinizi öngörerek TBK 54/4 kapsamında ayrı bir tazminat hakkı tanıyor. Sıfır maluliyet demek sıfır tazminat demek değil.

Yüzde kalıcı iz, bedensel bütünlüğün zedelenmesi kapsamında ayrıca manevi tazminat doğurur. Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hakime, olayın özelliklerini gözeterek uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verme yetkisi verir; izin yüzde olması, görünürlüğü nedeniyle takdiri artıran bir unsurdur. Tazminat Hukuku alanındaki deneyimimizle, adli tıp raporunuzun bu tespiti içerip içermediğini kontrol etmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR