Yabancı Uyrukluysanız Dava Açarken Teminat Yatırmak Zorunda Mısınız?
Türkiye’de bir trafik kazası veya benzer bir olay nedeniyle dava açmak istiyorsunuz ama yabancı uyrukluysanız, mahkemenin sizden yargılama giderleri için bir teminat göstermenizi isteyip isteyemeyeceğini merak edebilirsiniz. Yargıtay’ın bu kararı, özellikle geçici koruma altındaki kişiler için bu konuda önemli bir netlik getiriyor.
Kararda, Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki bir kararına da atıf yapılarak, karşılıklılık şartının kategorik olarak uygulanmasının yabancıların mahkemeye erişim hakkını zorlaştırabileceği vurgulanmıştır.
Olayın Özeti
Suriye uyruklu bir yaya, sigortalı bir aracın çarpması sonucu yaralanmış ve tazminat talep etmiştir. İlk derece mahkemeleri, davacı ile sigorta şirketi arasındaki bir arabuluculuk anlaşmasını gerekçe göstererek davayı usulden reddetmiştir. Davacı, kararı temyiz ederken teminat ve adli yardım konusundaki değerlendirmenin de eksik yapıldığını ileri sürmüştür.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Türk mahkemelerinde dava açan yabancıların kural olarak yargılama giderleri için teminat göstermek zorunda olduğunu, ancak bu yükümlülüğün karşılıklılık esasına göre değişebileceğini hatırlatmıştır. Davacının uyruğu olan ülkeyle Türkiye arasındaki adli yardımlaşma anlaşmasının fiilen askıya alındığı, davacının uluslararası sözleşmelerden yararlanacak bir statüde olmadığı tespit edilmiştir.
Ancak Yargıtay, mülteci veya ikincil koruma statüsündeki kişilerin kanun gereği teminattan muaf olduğunu, geçici koruma statüsündeki kişiler için ise böyle bir muafiyetin açıkça düzenlenmediğini belirtmiştir. Bu nedenle mahkemenin, öncelikle davacının hangi koruma statüsünde olduğunu araştırması, geçici koruma altındaysa ekonomik ve sosyal durumunu inceleyerek adli yardımdan yararlanıp yararlanamayacağını değerlendirmesi gerektiğine, bu araştırma yapılmadan karar verilemeyeceğine hükmedilmiştir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Yabancı uyrukluysanız ve Türkiye’de dava açmak istiyorsanız, mülteci veya ikincil koruma statüsündeyseniz teminat göstermekten muafsınız. Geçici koruma statüsündeyseniz otomatik bir muafiyetiniz yoktur, ancak ekonomik durumunuz uygunsa adli yardım talep edebilirsiniz, mahkemenin bu değerlendirmeyi yapması zorunludur.
Statünüz Muafiyeti Belirler
Mülteci veya ikincil koruma statüsündeyseniz kanunen teminattan muafsınız, geçici koruma statüsü için bu muafiyet otomatik değildir.
Mahkeme Statünüzü Araştırmak Zorundadır
Hakim, sizin hangi uluslararası koruma statüsünde olduğunuzu incelemeden doğrudan teminat talep edemez.
Ekonomik Durum Adli Yardımı Belirler
Geçici koruma statüsündeyseniz, ekonomik ve sosyal durumunuz değerlendirilerek adli yardımdan yararlanma imkanınız araştırılmalıdır.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 4. Hukuk Dairesi | 2024/6624 | 2025/14020 | 13.10.2025 | Yabancı uyruklu davacıların teminat yükümlülüğü ve adli yardımdan yararlanma koşulları |
Yabancı Uyrukluysanız ve Türkiye’de Dava Açmak İstiyorsanız Destek Alın
Durumunuzu birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Yabancı uyruklu kişiler Türkiye’de dava açarken teminat göstermek zorunda mı?
MÖHUK madde 48/1 uyarınca yabancı gerçek ve tüzel kişiler teminat göstermekle yükümlüdür ancak karşılıklılık esası veya uluslararası koruma statüsü gibi durumlarda bu yükümlülükten muafiyet sağlanabilmektedir.
-
Suriye vatandaşları dava açarken teminat muafiyetinden yararlanabilir mi?
Türkiye ile Suriye arasındaki adli yardımlaşma anlaşması askıya alındığı için otomatik bir karşılıklılık bulunmamaktadır; ancak Yargıtay kararı gereği kişinin mülteci veya ikincil koruma statüsü varsa teminattan muaf tutulur.
-
Geçici koruma altındaki Suriyeliler adli yardım talep edebilir mi?
Evet, Yargıtay’ın son kararına göre geçici koruma altındaki kişilerin ekonomik ve sosyal durumları araştırılarak, HMK 334 ve devamı maddeleri çerçevesinde adli yardımdan yararlanıp yararlanamayacakları belirlenmelidir.
-
Mahkemeye erişim hakkı yabancı davacılar için neden önemlidir?
Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yabancılara yönelik teminat şartının katı bir şekilde uygulanması, hak arama hürriyetini ve mahkemeye erişim hakkını engelleyebileceği için bireysel değerlendirme yapılması kritiktir.
