Resmi Defter Sürerken Açılan İcra Takibi İptal mi Ertelenir mi?

Bir yakınınızdan miras kaldı, terekenin resmi defterinin tutulmasını istediniz, ama bu sırada murisin bir alacaklısı icra takibi başlattı. Bu takip iptal mi edilir, yoksa sadece ertelenir mi? Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bir kararı bu soruya kesin bir cevap veriyor.

Olayın Özeti

Mirasçılar, murisin vefatının ardından terekenin durumunu netleştirmek için resmi defter tutulması talebinde bulundu. Bu talep henüz sonuçlanmadan, murisin bir alacaklısı mirasçılar aleyhine ilamlı icra takibi başlattı.

İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 625. maddesi uyarınca resmi defter tutma işlemi devam ederken icra takibi yapılamayacağı gerekçesiyle takibin iptaline karar verdi. Ancak Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, bu maddenin açılmış bir takibin doğrudan iptalini değil, defter tutma sürecinin ve mirası kabul veya ret kararının kesinleşmesine kadar ertelenmesini gerektirdiğini belirterek kararı bozdu. Yerel mahkeme ise bozmaya uymayıp önceki kararında direndi.

Hukuk Genel Kurulunun Değerlendirmesi

Direnme üzerine dosya Hukuk Genel Kurulunun önüne geldi. Kurul, Türk Medeni Kanunu’nun 625. maddesinin birinci fıkrasının açık lafzını esas aldı: resmi defter tutulması devam ettiği sürece miras bırakanın borçları için icra takibi yapılamaz, bu süre içinde zamanaşımı işlemez, acele haller dışında davalara devam edilemeyeceği gibi yeni dava da açılamaz.

Hukuk Genel Kurulu, bu hükmün emredici nitelikte olduğunu vurguladı. Resmi defter tutulması istendikten sonra başlatılan bir icra takibi, kanuna açıkça aykırıdır ve bu nedenle hukuken yok hükmünde sayılarak iptal edilmelidir. Kurul, yasal bir engel varken başlatılan bir takibin ertelenmesinin yeterli bir çözüm olmadığını, çünkü erteleme takibin varlığını korurken, kanunun amacının mirasçıları bu süreçte tamamen korumak olduğunu belirtti. Bu gerekçelerle Hukuk Genel Kurulu, yerel mahkemenin direnme kararını onadı ve takibin iptal edilmesi gerektiğini tescilledi.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Bu karar, resmi defter tutulması talebinin mirasçılara sağladığı korumanın ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Resmi defter tutulması istediyseniz ve bu süreç devam ediyorsa, murisin borçları nedeniyle aleyhinize başlatılan bir icra takibi sadece ertelenmez, doğrudan iptal edilir.

Alacaklı konumundaysanız, bir mirasçıya karşı icra takibi başlatmadan önce resmi defter tutulmasının talep edilip edilmediğini araştırmanız gerekir; bu süreç devam ederken başlatılan bir takip baştan geçersiz sayılabilir. Mirasçı konumundaysanız, resmi defter talebinizin tarihini ve bu süreçte size ulaşan icra takiplerini kayıt altında tutmanız, olası bir iptal talebinin dayanağını oluşturur.

Resmi Defter Nasıl İstenir ve Süreç Nasıl İşler?

Murisin borçları konusunda endişeliyseniz, mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçı terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir. Talep, mirasın reddine ilişkin usule uyularak bir ay içinde sulh hâkiminden yapılır ve mirasçılardan birinin talebi diğerlerini de etkiler (TMK m.619).

Defteri sulh mahkemesi düzenler ve terekenin aktif ve pasifleri takdir edilen değerleriyle deftere yazılır. Mahkeme murisin alacaklılarını ve borçlularını bir ay arayla iki ilanla çağırır, bildirim süresi ikinci ilandan itibaren en az bir aydır (m.620-621). Defter tutulduğu sürece icra takibi yapılamaz ve zamanaşımı işlemez (m.625).

Defter tutma bittikten ve inceleme süresi geçtikten sonra her mirasçı bir ay içinde beyana çağrılır. Mirası reddedebilir, resmî tasfiye isteyebilir ya da deftere göre veya kayıtsız şartsız kabul edebilirsiniz. Süresinde beyanda bulunmayan mirasçı mirası tutulan deftere göre kabul etmiş sayılır ve deftere göre kabulde miras yalnızca deftere yazılmış borçlarla geçer (m.626-628).

Karar Künyesi

Sıkça Sorulan Sorular

İLGİLİ YAZILAR