Sermaye Piyasası Hukuku

Sermaye piyasası hukuku; yatırım fonlarını, portföy yönetim şirketlerini, aracı kurumları, borsa işlemlerini ve yatırımcıların korunmasını düzenleyen hukuk dalıdır. Alanın temel kanunu 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, düzenleyici ve denetleyici kurum ise Sermaye Piyasası Kurulu’dur.

Eylül 2026’da SPK’nın yedi portföy yönetim şirketinin fonları hakkında verdiği tasfiye kararı, yüz binlerce yatırımcıyı doğrudan ilgilendiren bir süreç başlattı. Bu sayfada sermaye piyasası hukukunun temel kavramlarını, yatırımcının başvurabileceği hukuki yolları ve konuyla ilgili ayrıntılı yazılarımızı bulabilirsiniz. Bilgiler 27 Eylül 2026 itibarıyla günceldir ve resmî duyurulara göre yenilenmektedir.

Sermaye Piyasası Hukuku Neleri Kapsar

Sermaye piyasası, tasarruf sahiplerinin birikimlerini hisse senedi, tahvil, yatırım fonu ve benzeri araçlarla değerlendirdiği ve şirketlerin uzun vadeli kaynak bulduğu piyasadır. Sermaye piyasası hukuku bu piyasada faaliyet gösteren kurumların izin ve denetim kurallarını, yatırımcıya sunulan ürünlerin bilgilendirme yükümlülüklerini ve kuralların ihlalinde uygulanacak idari, cezai ve hukuki yaptırımları belirler.

Bu alanda Sermaye Piyasası Kurulu düzenleme ve denetim yapar. Merkezî Kayıt Kuruluşu yatırımcı kayıtlarını tutar, Yatırımcı Tazmin Merkezi belirli şartlarda yatırımcıları tazmin eder, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği ise müşteri uyuşmazlıklarını inceleyen bir hakem heyeti işletir. Yatırımcı olarak hangi kuruma hangi konuda başvuracağınızı bilmek, hakkınızı korumanın ilk adımıdır.

Yatırım Fonlarının Hukuki Yapısı

Yatırım fonu, portföy yönetim şirketi tarafından fon iç tüzüğüyle kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan bir mal varlığıdır. Fonu portföy yönetim şirketi yönetir, fonun varlıklarını ise portföy saklama hizmetini yürüten ayrı bir kuruluş saklar. Yatırımcıya fonu çoğu zaman bir banka ya da aracı kurum sunar.

Kanun, fon mal varlığının portföy yönetim şirketinin ve saklama kuruluşunun mal varlığından ayrı olduğunu söyler. Fon mal varlığı haczedilemez ve tasfiyede yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir. Bu kuralın yatırımcı açısından ne anlama geldiğini Fon Malvarlığına Haciz veya İcra Takibi Yapılabilir mi yazımızda anlattık.

Fon Tasfiyesi ve Ödeme Süreci

SPK, 17 Eylül 2026 tarihli Kurul kararıyla yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS’ta işlem gören fonlarının alım satımını durdurdu ve tasfiyelerine karar verdi. SPK’nın açıklamasına göre karar 131 fonu kapsıyor ve Merkezî Kayıt Kuruluşu verilerine göre bu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunuyor. Azami tasfiye süresi, 21 Eylül 2026 duyurusuyla üç aydan altı aya çıkarıldı.

Tasfiyede fonun varlıkları nakde çevrilir ve katılma payı oranında yatırımcılara dağıtılır. Ödemenin nasıl işleyeceğini Tasfiye Edilen Fonlarda Paralar Ne Zaman ve Nasıl Ödenecek, verilen ama gerçekleşmeyen ya da iptal edilen satış emirlerinde yapılacakları ise Fon Satış Emrim Gerçekleşmedi veya İptal Edildi yazımızda ele aldık.

Yatırımcının Başvurabileceği Hukuki Yollar

Fon zararında tek bir yol yoktur, farklı amaçlara hizmet eden birden çok yol vardır. Bunlar birbirinin yerine geçmez ve her birinin kendi süreleri bulunur. Aşağıdaki tablo başlıca yolları ve her birinin ne sağladığını özetler.

SPK’ya şikâyet idari bir inceleme başlatır ve tazminata karar verilmez, başvurunun nasıl yapılacağını Fon Mağduru SPK’ya Şikâyeti Nasıl Yapar yazımızda anlattık. Yatırımcı Tazmin Merkezi yalnızca SPK’nın tazmin kararı verdiği durumlarda ve sınırlı bir kapsamda çalışır, ayrıntıyı Yatırımcı Tazmin Merkezi Fon Zararımı Öder mi yazımızda bulabilirsiniz.

Tazminat davasında kimin davalı olabileceği ve ispat yükünün nasıl işlediği Fon Zararı İçin Tazminat Davası Kime Karşı Açılır yazımızda, ceza yolu ve mağdurun hakları ise Fon Krizinde Savcılığa Şikâyet Nasıl Yapılır yazımızda yer alıyor.

Bankadan ya da Aracı Kurumdan Alınan Fonlar

Fonu size bir banka ya da aracı kurum sunduysa o kuruluşun sorumluluğu ayrı bir değerlendirme konusudur. Fon değerinin düşmesi tek başına kuruluşu sorumlu yapmaz. Yanıltıcı bilgi verilmesi, riskin yeterince açıklanmaması ya da profile uygun olmayan bir yönlendirme gibi olgular ise kuruluşun davranışının incelenmesini gerektirebilir.

Uygunluk ve yerindelik testlerinin ne zaman zorunlu olduğunu, hangi belgelerin önem taşıdığını ve TSPB Hakem Heyeti yolunu Bankadan Aldığım Fon Battıysa Banka Sorumlu Olur mu yazımızda anlattık.

Belgeler ve Süreler

Her hukuki yolda ana malzeme belgedir. Pay ve hesap kaydınız, alım satım onayları, dekontlar, risk formları, izahname, kuruluşla yazışmalar ve fonun tanıtım ekranları dosyanızı güçlendirir. Hangi belgenin nereden alınacağını Fon Mağduru Hangi Belgeleri Saklamalı yazımızda listeledik.

Süreler de en az belgeler kadar önemlidir. Haksız fiile dayanan tazminat istemi, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yılda, her hâlde fiilden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar. Yatırımcı Tazmin Merkezi ve TSPB Hakem Heyeti için ayrı süreler geçerlidir. Bunların hepsini Fon Zararında Dava Açma Süresi yazımızda topladık.

Genel Çerçeve: Fon Krizinde Ne Yapmalıyım

Fon krizinden etkilendiyseniz ilk adım belgelerinizi toplamak, kaydınızı doğrulamak ve yalnızca resmî kaynaklardaki duyuruları izlemektir. Sonra durumunuza uygun yolu seçmek gerekir. Bu konudaki genel rehberimize Fon Krizinde Zarar Gördüm, Yatırımcı Olarak Ne Yapmalıyım yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Resmî bilgi için SPK’nın tasfiye süresi duyurusuna, Sermaye Piyasası Kanunu metnine ve Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin azami tazmin tutarı sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Karşılaşılan Durumlar

Fonu doğrudan TEFAS üzerinden alan yatırımcı ile bir banka ya da aracı kurum kanalıyla alan yatırımcının durumu farklı olabilir. İkinci grupta fonu size sunan kuruluşun bilgilendirme yükümlülükleri de tartışılabilir. Satış emri verip işlem gerçekleşmeden alım satımın durduğu yatırımcılar için ise emrin zaman damgası belirleyici olur.

Ölen bir yatırımcının fonları varsa mirasçıların kayıt ve yetki işlemlerini tamamlaması gerekir. Yurt dışında yaşayan yatırımcılar için hesap ve iletişim bilgilerinin güncel olması ödeme sürecinde önem taşır. Bu durumların her biri için gerekli belgeler ve başvuru yolları farklılaşabilir.

Bir Avukattan Destek Almak Ne Zaman Anlamlı Olur

Her yatırımcının belgeleri, alım tarihleri ve zararı farklıdır. Hangi yolun sizin için uygun olduğu, fonu nasıl aldığınıza, elinizdeki belgelere ve zararın nedenine bağlıdır. Süreler işlemeye devam ettiği için başvuru yollarını ve zamanaşımını erken değerlendirmek hak kaybını önler.

Hukuki desteğin amacı sonuç garanti etmek değil, dosyanızı doğru kurmak, süreleri takip etmek ve seçtiğiniz yolun gerçekçi beklentilerini açıkça ortaya koymaktır. Dosyanıza uygun yolu birlikte belirlemek için bir sonraki bölümdeki iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.

Bize Ulaşın

Sermaye piyasası hukuku alanındaki değerlendirmemizi istiyorsanız iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Durumunuzu kısaca aktarmanız, hangi adımların sizin için gerçekten gerekli olduğunu birlikte belirlememiz için yeterli.

Sıkça Sorulan Sorular