Cezaevinde Elleriniz ve Ayaklarınız Bağlanarak Bir Odada Tutulmanız Eziyet Sayılır Mı?
Cezaevindeyken elleriniz ve ayaklarınız bağlanarak özel bir odada tutulduysanız, bu uygulamanın işkence veya eziyet yasağını ihlal edip etmediğini merak edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, bu tür özel güvenlik tedbirlerinin nerede sınırını aştığını gösteriyor.
Aynı başvurudaki cop darbesi ve sakalın zorla kesilmesi iddiaları, olaydan yaklaşık üç yıl sonra ve tutarsız şekilde ileri sürüldüğü, somut delille desteklenmediği için kabul edilemez bulunmuştur.
Olayın Özeti
Bir hükümlü, cezaevinde kamu görevlileri tarafından iç çamaşırı hariç kıyafetlerinin çıkarıldığını, elleri ve ayakları vücudunun arkasından bağlanarak yaklaşık üç saat boyunca yüzüstü yerde ve yumuşak oda adı verilen bir mekanda tutulduğunu ileri sürerek şikayetçi olmuştur. Bu iddiayla ilgili başlatılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş, bu karara yapılan itiraz da reddedilmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin Değerlendirmesi
Anayasa Mahkemesi, başvurucunun kamera görüntülerine göre tıraş edildikten sonra saldırgan bir tavır sergilemediği halde yeniden bağlanıp odaya konulması için haklı bir gerekçe sunulamadığını tespit etmiştir. Saldırgan tavır durumunda geçici olarak yumuşak odada tutulmanın kabul edilebilir olsa da, ellerin ve ayakların bağlanmasının ve bu durumda uzun süre tutulmasının zorunluluğunun ortaya konulamadığını, bu tür bağlama şekillerinin denetim raporlarında dahi işkenceyi çağrıştırdığının belirtildiğini vurgulamıştır.
Sağlık raporu düzenlenmeden bu tedbirin uygulanmasını ve soruşturmanın başvurucu özelindeki iddiaları yeterince aydınlatmadan genel geçer değerlendirmelerle sonuçlandırılmasını tespit ederek, eziyet yasağının hem maddi hem usul boyutunun ihlal edildiğine oybirliğiyle karar vermiştir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Cezaevinde saldırgan bir davranış sergilemediğiniz halde elleriniz ve ayaklarınız bağlanarak uzun süre bir odada tutulduysanız, bu uygulama eziyet yasağının ihlali sayılabilir. Böyle bir tedbirin uygulanabilmesi için idarenin, bunun zorunlu olduğunu somut gerekçelerle, örneğin güncel bir saldırgan davranışla göstermesi gerekir.
Gerekçesiz Bağlama Eziyet Sayılabilir
Saldırgan bir davranış olmadığı halde ellerin ve ayakların bağlanarak uzun süre tutulması, haklı bir gerekçe gösterilmedikçe eziyet yasağını ihlal edebilir.
Özel Tedbirler Ölçülü Uygulanmalıdır
Yumuşak oda gibi özel güvenlik tedbirleri, sadece güncel bir saldırganlık durumunda ve gerekli olduğu ölçüde uygulanmalıdır.
Zamanında Yapılmayan Şikayetler Zayıf Kalabilir
Bir kötü muamele iddiasını olaydan uzun süre sonra ve tutarsız şekilde ileri sürmek, iddianın somut delillerle desteklenmesini zorlaştırır.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | 2021/62842 | Bireysel Başvuru | 11.03.2026 | Cezaevinde gerekçesiz şekilde bağlanarak yumuşak odada tutulmanın eziyet yasağını ihlal etmesi |
Cezaevinde Kötü Muameleye Mi Maruz Kaldınız?
Durumunuzu birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Anayasa Mahkemesinin yumuşak oda kararı ne anlama geliyor?
AYM bu kararıyla cezaevlerindeki yumuşak oda uygulamasının bir disiplin veya cezalandırma aracı olarak kullanılamayacağını, bu odalarda el ve ayakların bağlanmasının eziyet yasağını ihlal ettiğini hüküm altına almıştır.
-
Cezaevinde eziyet yasağı ihlali durumunda ne kadar tazminat ödenir?
S. K. başvurusunda AYM, eziyet yasağının hem maddi hem de usul boyutunun ihlal edildiğine karar vererek başvurucuya net 100.000 TL manevi tazminat ödenmesine ve yeniden soruşturma açılmasına hükmetmiştir.
-
Yumuşak oda hangi durumlarda hukuka aykırı kabul edilir?
Kişinin kıyafetlerinin çıkarılması, el ve ayaklarının arkadan bağlanması, uzun süre yüzüstü bekletilmesi ve bu işlemlerden önce sağlık raporu alınmaması uygulamayı hukuka aykırı ve eziyet niteliğinde kılar.
