Borcu Kapatan Belge Kanun Yolunda Sunulabilir mi?

Davanız istinafta ya da temyizde görülürken elinize, işçinin alacağının aslında ödendiğini gösteren bir belge geçti. Kural, yeni delilin bu aşamada sunulamayacağını söylüyor gibi görünse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir kararı, bu kuralın önemli bir istisnasını gösteriyor.

Yargıtayın Değerlendirmesi

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yargılama aşamasında dayanılıp sunulmayan delillerin kural olarak kanun yolu aşamasında dikkate alınamayacağını belirtti. Ancak bu kuralın önemli bir istisnası bulunuyor: davaya konu borcu söndüren nitelikteki belgeler. Borcun ödendiğini gösteren makbuz, ibraname ya da bu olaydaki gibi yıllık izinlerin kullandırıldığını gösteren bir belge, kanun yolu aşamasında dahi ileri sürülebilir ve incelenmelidir.

Daire, ödenmiş bir alacak hakkında dava açmakta hukuki yarar bulunmadığını, bu dava şartının mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerektiğini vurguladı. Hukuk Genel Kurulunun daha önceki bir kararına atıfla, kanun yolu aşamasında sunulan ve borcu söndüren bir belgenin varlığı karşısında savunmanın genişletilmesi yasağından söz edilemeyeceği net bir şekilde ifade edildi. Bu gerekçelerle Yargıtay, davacının imzasının bulunduğu yıllık izin defterinin davacıya gösterilip beyanı alındıktan sonra bir karar verilmesi gerektiğine hükmederek kararı bozdu.

Karara bir karşı oy da eşlik etti. Karşı oyda, davanın basit yargılama usulüne tabi olduğu ve tarafların tüm delillerini dilekçeleriyle birlikte sunmak zorunda olduğu, geçerli bir gecikme nedeni gösterilmeden istinaf aşamasında sunulan belgenin dikkate alınamayacağı savunuldu.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.114 uyarınca hukuki yararın bulunması bir dava şartıdır; borcu söndüren bir belge dosyaya girdiğinde, ödenmiş bir alacak için dava açmakta hukuki yarar kalmadığından bu husus mahkemece kendiliğinden gözetilir.

İşçilik alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır; ancak borcun ödendiğini gösteren bir belge her zaman, hatta dava beş yıl sürmüş olsa bile ileri sürülebilir.

Temyiz incelemesi genellikle bir yıl içinde sonuçlanır; bu süre zarfında sunulan borcu söndüren belge mahkemece mutlaka değerlendirilir.

Olayın Özeti

Uluslararası tır şoförü olarak çalışan bir işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödenmesi için dava açtı. Davalı işveren ise işçinin istifa ettiğini, alacakların bir kısmının ödendiğini ve yıllık izinlerin tamamının kullandırıldığını savundu.

İlk derece mahkemesi, işçinin haklı fesihle kıdem tazminatına hak kazandığına ve izin ile tatil ücretlerinin ödenmediğine hükmederek davayı kısmen kabul etti. İşverenin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddedildi. Temyiz aşamasında işveren, şirket arşivinden sonradan bulduğu ve istinaf aşamasında sunduğu, işçi imzalı yıllık izin defterinin dikkate alınmamasının hatalı olduğunu ileri sürdü.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Bu karar, işveren olarak elinizde bir borcu söndüren belge varsa, davanın hangi aşamasında olursanız olun bunu mahkemeye sunabileceğinizi gösteriyor. Delil sunma süreleri kuralı katı olsa da, ödenmiş bir alacak için tekrar hüküm kurulmasının önüne geçilmesi bu kuralın istisnasını oluşturuyor.

İşçi tarafı için ise bu, sunulan yeni belgelere karşı itiraz ve beyan hakkının korunduğu anlamına geliyor. Böyle bir belge sunulursa, onun gerçekten sizin imzanızı taşıyıp taşımadığını ve iddia edilen ödemeyi gerçekten karşılayıp karşılamadığını dikkatle değerlendirmeniz gerekir.

Karar Künyesi

Sıkça Sorulan Sorular

İLGİLİ YAZILAR