Galeriden Alınan İkinci El Araç Ayıplı Çıkarsa Haklar Nelerdir?

Galeriden aracı aldınız, noterde devri yaptınız ve ilk birkaç hafta her şey yolunda gitti. Sonra motordan gelen ses büyüdü, servis şanzımanın çoktan revizyon görmüş olduğunu söyledi ya da muayene sırasında aracın kilometresinin sayaçta yazandan çok daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Galeriyi aradığınızda ise tek bir cümle duyuyorsunuz: ikinci el araçta garanti olmaz, ne aldığınızı görerek aldınız.

Bu cümle doğru değil. Bu yazıda galeriden alım ile şahıstan alımın neden farklı olduğunu, yönetmeliğin verdiği üç aylık zorunlu garantiyi, ekspertiz raporunun sizin aleyhinize nasıl kullanıldığını, tüketici kanunundaki dört seçimlik hakkı, ilk altı aydaki ispat kuralını, süreleri ve kilometre düşürülmesi halinde ne olduğunu anlatıyoruz.

Galeriden Almak ile Şahıstan Almak Neden Farklı

İki alım arasındaki fark, satıcının kim olduğudur. Aracı bir başka kişiden aldıysanız aranızdaki ilişki genel hükümlere, yani Türk Borçlar Kanununun ayıba karşı tekeffül hükümlerine tabidir ve uyuşmazlık asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Satıcı bir galeri, yani ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle uğraşan bir işletme ise tablo tamamen değişir. Bu durumda işlem tüketici işlemidir, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uygulanır ve üzerine bir de sektöre özel yönetmelik hükümleri eklenir. Yani iki ayrı koruma katmanı aynı anda elinizdedir.

Yönetmelik Zaten Zorunlu Bir Garanti Veriyor

Galerilerin en sık söylediği cümlenin aksine, ikinci el araç satışında kanunla getirilmiş bir garanti vardır. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesine göre, model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan ve tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtların motor ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin kilometre işletmenin garantisi altındadır.

Üretici tarafından yenilenmiş ikinci el taşıt satışlarında bu süre bir yıl veya yirmi bin kilometreye çıkar. Garanti kapsamına giren parçalarda ortaya çıkan arızalar azami kırk beş iş günü içinde giderilmek zorundadır ve arızanın giderilmesine ilişkin masraflar işletmeye aittir. Arıza nedeniyle taşıtın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir.

Aracı teslim ederken de işletmenin iki nüsha belge düzenleyip bir nüshasını size vermesi gerekir. Bu belgede arıza bildirim ve teslim tarihi ile şikayet ve talepleriniz yazılı olur. Kırk beş iş günlük sürenin başlangıcı bu tarihtir, bu yüzden aracı belge almadan bırakmamak gerekir.

Garanti Dışında Kalanlar ve Ekspertiz Raporunun Kritik Rolü

Yönetmeliğin 18 inci maddesi garanti dışında kalan halleri sayıyor. Sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar, satış sırasında alıcı tarafından bilindiği işletme tarafından belgelendirilen arıza ve hasarlar, kayış, egzoz, amortisör, debriyaj, fren balatası ve disk gibi olağan kullanımdan kaynaklanan aşınmalar bu kapsamdadır.

Listedeki en kritik madde ise şudur: ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve hasarlar garanti dışındadır. Uygulamada galeriler tam olarak bunu kullanır. Aracın bilinen kusurları ekspertiz raporuna yazılır, rapor satış sırasında notere ibraz edilir ve sonradan başvurduğunuzda raporun kapağı gösterilir.

Bu yüzden raporun kendisini görmüş olmanız gerekir. Yönetmeliğin 16 ncı maddesine göre işletme, M1, M1G, N1 ve N1G sınıfı taşıt satışlarından önceki on gün içinde ekspertiz raporu alır. Rapor TSE hizmet yeterlilik belgesi bulunan ekspertiz işletmeleri tarafından üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir ve rapor hem satıcı işletme hem ekspertiz işletmesi tarafından en az beş yıl süreyle saklanır.

Rapor ücreti, satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmediği haller dışında işletme tarafından ödenir. Sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar için rapor alınması zorunlu değildir.

Raporun beş yıl saklanma zorunluluğu sizin lehinize çalışır. Elinizde yoksa ekspertiz işletmesinden nüshasını isteyebilir, raporda yazan ile aracın gerçek durumunun örtüşmediğini bu belgeyle ortaya koyabilirsiniz.

Önemli olan şunu bilmektir: yönetmeliğin 17 nci maddesinin son fıkrası, ikinci el taşıt satışlarında tüketicilerin 6502 sayılı Kanunun ayıplı mal ve hizmetlere ilişkin haklarının saklı olduğunu açıkça söyler. Yani garanti kapsamı dışında kalmak, tüketici kanunundaki haklarınızın da bittiği anlamına gelmez.

Tüketici Kanunundaki Dört Seçimlik Hak

Kanunun 8 inci maddesi ayıplı malı, teslim anında kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmaması veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan mal olarak tanımlar. İlanda yazan özellikleri taşımayan, satıcı tarafından bildirilen niteliğe aykırı olan ve tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan mallar da ayıplıdır.

Malın ayıplı olduğu anlaşıldığında Kanunun 11 inci maddesine göre dört seçimlik haktan birini kullanabilirsiniz: satılanı geri vermeye hazır olduğunuzu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme, aşırı masraf gerektirmiyorsa bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım isteme veya imkan varsa ayıpsız misliyle değiştirilmesini isteme. Satıcı, tercih ettiğiniz talebi yerine getirmekle yükümlüdür.

Onarım veya değiştirme seçilirse bu talebin yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. Sözleşmeden dönme veya bedelden indirim seçildiğinde ise ödenen bedelin tümü ya da indirim tutarı derhal iade edilir. Seçimlik hakların kullanılmasından doğan tüm masraflar, hakkı yerine getiren tarafça karşılanır ve bu haklardan biriyle birlikte Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre ayrıca tazminat da istenebilir.

İlk Altı Ay Kuralı İşinizi Kökten Değiştirir

İkinci el araç dosyalarının en zor yanı, ayıbın satıştan önce mi sonra mı doğduğunu ispatlamaktır. Kanunun 10 uncu maddesi bu yükü ilk altı ay için tersine çeviriyor: teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir ve bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir.

Karinenin tek sınırı, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmamasıdır. Fren balatasının aşınması gibi olağan kullanımla açıklanabilecek durumlar bu karineden yararlanmaz, ancak motor veya şanzıman gibi bir arıza için altıncı ayın içinde kalmak tüketici açısından ciddi bir avantajdır. Bu kuralın nasıl işlediğini ilk altı ayda ispat yükünü anlattığımız sayfada ayrıntısıyla bulabilirsiniz.

Kaç Yıl İçinde Hak Aranabilir

Kanunun 12 nci maddesine göre ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Aynı maddenin ikinci fıkrası ikinci el satışlar için bir taban çiziyor: ikinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğu bir yıldan az olamaz.

Üçüncü fıkra ise en önemlisidir. Ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri hiç uygulanmaz. Kilometre düşürülmesi, ağır hasar kaydının gizlenmesi ya da değiştirilmiş şasi durumunun saklanması tam olarak bu fıkranın alanına girer ve süre engeline takılmaz.

Kilometre Düşürülmüşse Satıcı Bilmese Bile Sorumludur

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2022/6482 esas ve 2022/8092 karar sayılı 24 Ekim 2022 tarihli kararına konu olayda, bilirkişi raporu ve TÜVTÜRK muayene kayıtlarıyla aracın kilometresinin düşürüldüğü sabit görülmüştü. Daire, satışa konu aracın gizli ayıplı olduğunu, satıcının ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olduğunu ve kendisine süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığı yönünde bir itirazının da bulunmadığını belirtti.

Kararda ayrıca alıcının, sözleşmede satış bedeli 7.500 TL gösterilmiş olmasına rağmen aracı düşük kilometreli zannıyla 21.300 TL’ye satın aldığı yönündeki iddiasına ilişkin delillerin de incelenmesi gerektiği vurgulandı ve karar kanun yararına bozuldu. Kararın tam metnine Adalet Bakanlığı içtihat sisteminden ulaşabilirsiniz.

Bu karar iki noktayı gösteriyor. Birincisi, satıcının iyi niyeti ya da ayıptan habersiz olması sorumluluğu ortadan kaldırmıyor. İkincisi, sözleşmede yazan bedel ile gerçekte ödenen bedel farklıysa bu da ispatlanabilir bir mesele olarak ele alınıyor. Aracın hasar geçmişiyle ilgili benzer tartışmaları sıfır kilometre alınan aracın boyalı çıkması halini incelediğimiz yazımızda da ele aldık.

Nereye Başvurulur ve İlk Gün Ne Yapılır

Başvuru yerini talep ettiğiniz tutar belirler. 23 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan tebliğe göre 2026 yılında yapılacak başvurularda değeri 186.000 Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetleri görevlidir. Bu tutarın üzerindeki talepler tüketici mahkemesinde görülür ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Sınırın nasıl hesaplandığını hakem heyeti parasal sınırını ele aldığımız sayfada bulabilirsiniz.

İlk gün yapılacak işler bellidir. Arızayı yazılı olarak galeriye bildirin ve hangi seçimlik hakkı kullandığınızı açıkça yazın, çünkü satıcı sizin seçtiğiniz talebi yerine getirmekle yükümlüdür.

Aracı yetkili servise veya bağımsız bir uzmana götürüp arızanın niteliğini ve ne zamandan beri var olduğunu gösteren yazılı rapor alın. Noter satış sözleşmesi, ekspertiz raporu, ilan metninin ekran görüntüsü, TÜVTÜRK muayene kayıtları, hasar kaydı sorgusu ve ödeme dekontlarını bir arada toplayın. Teslim tarihini not edin, çünkü altı aylık karine ve zamanaşımı bu tarihten işler.

Sonuç

İkinci el araçta garanti olmadığı iddiası doğru değildir. Sekiz yaşın ve yüz altmış bin kilometrenin altındaki uygun sınıf taşıtlarda motor, şanzıman ve elektrik sistemleri için üç ay veya beş bin kilometrelik zorunlu bir işletme garantisi vardır ve bunun yanında tüketici kanununun ayıplı mal hükümleri ayrıca yürür.

Dosyanın kaderini belirleyen iki belge vardır. Birincisi ekspertiz raporudur, çünkü orada yazan hasarlar garanti dışına çıkar; ikincisi teslim tarihidir, çünkü altı aylık ispat karinesi ve zamanaşımı bu tarihten hesaplanır. Kilometre düşürülmesi gibi hile ile gizlenmiş ayıplarda ise zamanaşımı engeli hiç işlemez.

Tüketici Hukuku alanındaki deneyimimizle, ekspertiz raporunun ve satış belgelerinin incelenmesi, ihtarname hazırlanması ve hakem heyeti ile tüketici mahkemesi süreçlerinin yürütülmesi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR