Kamulaştırma Bedeline Faiz İptalden Önceki Davalarda Uygulanır mı?

Kamulaştırma bedeliniz için dava açtınız, ama davanız sürerken Anayasa Mahkemesi bu bedele faiz işletilmesini öngören kuralı iptal etti. Bu durumda faiz hakkınız ortadan kalkar mı? Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin bir kararı bu soruya net bir cevap veriyor.

Olayın Özeti

Aydın ilinde bulunan bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tapudan terkini için dava açıldı. İlk derece mahkemesi davayı kabul etti. İstinaf üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi, istinaf başvurularını kısmen kabul ederek kararı kaldırdı ve yeniden esas hakkında hüküm kurarak davanın kabulüne karar verdi. Bu karar da taraflarca temyiz edildi.

Davada, kamulaştırma bedelinin hesaplama yöntemi ve bedele faiz uygulanıp uygulanmayacağı tartışma konusuydu.

Yargıtayın Değerlendirmesi

Anayasa Mahkemesi, 05.04.2023 tarihli kararıyla 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesine eklenen, kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesini öngören dokuzuncu fıkrayı iptal etmişti. Bu iptal kararı 01.08.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, bu davanın iptal kararından önce, yani 01.08.2023 tarihinden önce açıldığını tespit etti. Anayasa’nın 153. maddesinin beşinci fıkrasındaki iptal kararlarının geriye yürümeyeceği hükmü ile Yargıtay içtihatlarındaki her davanın açıldığı tarihteki hukuki duruma göre karara bağlanacağı ilkesini esas aldı.

Bu gerekçelerle Yargıtay, kamulaştırma bedeline, iptal edilen fıkra gereğince, davanın açıldığı tarihten dört ay sonrasından başlamak üzere karar tarihine kadar yasal faiz uygulanması gerektiğine hükmetti. Bu değerlendirmeyle Yargıtay, tarafların diğer temyiz itirazlarını da reddederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını onadı.

Anayasa’nın 153. maddesindeki geriye yürümezlik ilkesi, bir kanun hükmünün iptal edilmesinin, o hüküm yürürlükteyken doğmuş hakları otomatik olarak ortadan kaldırmayacağı anlamına gelir; bu ilke, hukuki istikrarı ve kazanılmış hakları korumak amacı taşır.

Davanızı 1 Ağustos 2023’ten önce açtıysanız, faiz talebiniz iptal kararından etkilenmeden, davanın açıldığı tarihten dört ay sonrasından itibaren işlemeye devam eder; bu tarihten sonra açılan davalarda ise farklı bir hesaplama esas alınır.

Kamulaştırma bedeli davanızda faiz talebinizin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol ederken, davanızın açılış tarihini ve bu tarihin 1 Ağustos 2023’ten önce mi sonra mı olduğunu netleştirmeniz, doğru sonuca ulaşmanız açısından belirleyicidir.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Bu karar, bir kanun hükmü dava sürerken iptal edilse bile, davanızın bu iptalden etkilenip etkilenmeyeceğinin dava tarihine bağlı olduğunu gösteriyor. Anayasa Mahkemesi kararları kural olarak geriye yürümez; davanız iptalden önce açıldıysa, o tarihte yürürlükte olan kural sizin davanıza uygulanmaya devam eder.

Kamulaştırma bedeli davanız 1 Ağustos 2023’ten önce açıldıysa, bedelinize dava tarihinden dört ay sonrasından itibaren yasal faiz işletilmesini talep edebilirsiniz. Davanız bu tarihten sonra açıldıysa, faiz konusunda farklı bir değerlendirme gerekebilir; bu durumda dosyanızın hangi kurala tabi olduğunu ayrıca netleştirmeniz gerekir.

Karar Künyesi

Sıkça Sorulan Sorular

İLGİLİ YAZILAR