Özel Hastanede Tedavi Oldum Zarara Uğradım, Paramı Geri Alabilir miyim?

Özel hastaneye güvenerek gittiğiniz bir tedavide zarara uğramak, hem sağlığınızı hem de ödediğiniz parayı boşa harcadığınız hissini verebilir.

Davanın hangi mahkemede açıldığını, maddi zararın TRH-2010’a göre nasıl hesaplandığını ve Yargıtay’ın aydınlatılmış onam konusundaki yaklaşımını anlatıyoruz.

Özel Hastane ve Hekim Sorumluluğunun Hukuki Altyapısı

Özel bir hastaneye başvurduğunuzda, sizinle hastane (veya hekim) arasında hukuki niteliği itibarıyla bir sözleşme kurulmuş olur. Türk Borçlar Kanunu’na (TBK) göre, hasta ile özel hekim veya özel hastane arasındaki bu ilişki kural olarak “Vekalet Sözleşmesi” hükümlerine tabidir.

Vekalet sözleşmesinin tıp alanındaki en temel yansıması şudur: Hekim, yaptığı ameliyatın veya tedavinin sonucunda sizi yüzde yüz iyileştirmeyi garanti etmeyebilir; ancak sizi iyileştirmek için gösterdiği çabanın, uyguladığı teşhis ve tedavi yöntemlerinin “kusursuz ve özenli” olmasını yasal olarak garanti etmek zorundadır.

TBK’nın 400. maddesi gereğince, mesleki bir iş gören vekil (hekim), işini yürütürken özenle davranmak zorundadır ve en hafif kusurundan bile sorumludur. O nedenle doktorun ve özel hastanenin meslek alanı içinde olan bütün kusurları, ne kadar hafif görünürse görünsün, tazminat sorumluluğunu doğuran bir haksız fiil ve sözleşmeye aykırılık teşkil eder.

Hekim, hastanın durumunu zamanında saptayıp gerekli önlemleri eksiksiz almak, çeşitli tedavi yöntemleri arasında seçim yaparken hastayı risk altına sokacak tutum ve davranışlardan kaçınarak “en emin yolu” seçmek zorundadır.

Özel Hastanenin “Adam Çalıştıran” Olarak Sorumluluğu

Ameliyatı yapan doktorun bireysel kusurunun yanı sıra, özel hastaneyi işleten şirketin de hukuki sorumluluğu tamdır. TBK’nın 66. maddesinde düzenlenen “Adam Çalıştıranın Sorumluluğu” veya TBK 116. maddedeki “İfa Yardımcısının Sorumluluğu” kapsamında, özel hastane yönetimi bünyesinde çalıştırdığı doktorların, hemşirelerin ve diğer sağlık personelinin hastaya verdiği zararlardan doğrudan doğruya ve müteselsilen (zincirleme) sorumludur,. Bu nedenle açılacak tazminat davalarında husumet, hem işlemi yapan kusurlu hekime hem de özel hastaneyi işleten şirkete birlikte yöneltilir.

Dava Hangi Mahkemede Açılır? Tüketici Mahkemesi mi, Asliye Hukuk mu?

Özel hastanelerde yaşanan doktor hatalarında mağdurların ve hukuki destek almayan kişilerin düştüğü en büyük hata, davayı yanlış mahkemede açarak davanın usulden reddedilmesine ve yıllarca zaman kaybı yaşanmasına neden olmalarıdır.

Özel bir hastaneden veya özel muayenehanesi olan bir doktordan sağlık hizmeti aldığınızda, bu hizmetin karşılığında bir ücret ödersiniz veya özel sağlık sigortanız bu bedeli karşılar. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca, ücret karşılığı alınan bu özel sağlık hizmeti bir “tüketici işlemi” olarak kabul edilmektedir.

Bu nedenle Yargıtay içtihatlarına göre, hasta ile özel hastane veya serbest çalışan doktor arasındaki uyuşmazlıklardan (malpraktis iddialarından) kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme kural olarak Tüketici Mahkemeleri’dir. Özel hastanenin bir ticaret şirketi olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinde veya genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılması, davanın “görevsizlik” nedeniyle reddedilmesine yol açacaktır.

Ancak nadir de olsa, eğer uyuşmazlık bir estetik cerrahi operasyonu gibi doğrudan bir “Eser Sözleşmesi” niteliği taşıyorsa veya haksız fiil unsurları ağır basan çok spesifik durumlar varsa hukuki nitelendirme değişebilmektedir. Davanızın görevli mahkemesinin tespiti, Haksız Fiilden Kaynaklı Tazminat Davaları alanında uzman avukatlarımız tarafından milimetrik bir hassasiyetle yapılarak sıfır hak kaybı hedefiyle ilerlenmektedir.

Yanlış Tedavi Nedeniyle Paramı Geri Alabilir miyim? Maddi ve Manevi Zararlar

Özel hastanedeki yanlış tedavi veya hatalı ameliyat sonucunda uğradığınız zararlar için açacağınız davada, hem ödediğiniz paraların iadesini hem de gelecekteki kayıplarınızı çok geniş bir yelpazede talep etme hakkınız bulunmaktadır. Sorumluluğu doğuran olayın zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hâli, TBK’nın 54. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir.

1. Maddi Tazminat Kalemleri (TBK Madde 54)

(Ek Bilgi: Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak, tıbbi malpraktis dosyalarındaki bedensel zararların aktüeryal hesaplamalarını, tıpkı trafik kazalarındaki sakatlanmalarda yürüttüğümüz Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama veya mülkiyet zararlarında uyguladığımız Araç Değer Kaybı Hesaplama süreçleri gibi, TRH-2010 yaşam tabloları ve en güncel Yargıtay formülleriyle milimetrik olarak tespit etmekteyiz.)

2. Manevi Tazminat Hakkı (TBK Madde 56)

Hatalı bir ameliyat masasında uyanmanın, yanlış bir organın kesilmesinin veya aylarca yoğun bakımda kalmanın yarattığı korku, acı, elem ve ölüm endişesi, insan ruhunda tarifsiz bir yıkım yaratır.

TBK’nın 56. maddesi uyarınca, bedensel bütünlüğünüzün zedelenmesi nedeniyle, olayın özelliklerine, hastanenin ticari kapasitesine ve duyduğunuz acının derinliğine göre, içinizdeki adalet duygusunu tatmin edecek çok yüksek tutarlarda “manevi tazminat” talep etme hakkınız tartışmasızdır. Eğer hata neticesinde ölüm veya ağır bir felç durumu gerçekleşmişse, hastanın eşi, annesi, babası ve çocukları da yansıma yoluyla manevi tazminat alabilirler.

Maddi Zarar Nasıl Hesaplanır? (TRH-2010 ve Asgari Ücret)

Kalıcı bir sakatlık kalması durumunda talep edilecek maluliyet tazminatı rastgele değil, Yargıtay’ın katı standartlarına göre hesaplanır. Bu hesaplamanın temeli, hastanın bakiye (kalan muhtemel) ömrünün tespitine dayanır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun güncel kararlarıyla, mağdurun kalan yaşam süresi, ülkemiz gerçeklerine en uygun olan kadın ve erkek ayrımını barındıran “TRH-2010 Ulusal Yaşam Tablosu” kullanılarak belirlenmektedir,.

Gelirin tespitinde ise; hasta resmi bordrolu bir çalışansa maaşı, vergi mükellefiyse kazancı baz alınır. Ancak hasta bir ev hanımıysa, işsizse veya geliri ispatlanamıyorsa, hesaplamalar 2022 yılı sonrası Yargıtay içtihatları gereğince Asgari Geçim İndirimi (AGİ) dışlanarak doğrudan “Net Asgari Ücret” üzerinden yapılır. İlerideki ömür boyunca oluşacak zararlar ise %1,8 teknik faiz uygulanmadan, “progresif rant” yöntemiyle güncellenerek hesaplanır.

Yargıtay’ın “Aydınlatılmış Onam” ve Özel Hastane Sorumluluğuna Bakışı

Özel hastanelerin malpraktis davalarındaki en büyük savunması olan “Hasta riskleri biliyordu, ameliyata kendi rızasıyla girdi ve onam formu imzaladı” şeklindeki matbu itirazları, Yargıtay nezdinde çökmüş durumdadır. Biyotıp Sözleşmesi m. 5 ve 1219 sayılı Kanun’un 70. maddesi gereği tıbbi müdahalelerde “Aydınlatılmış Onam” (Bilgilendirilmiş Rıza) alınması zorunludur,.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin (2023/692 E. – 2023/2264 K.) Tarihi Emsal Kararı: Bu emsal dosyada, özel bir hastanede bacağından ameliyat olan bir hastanın dizden aşağısı felç kalmıştır. Davalı özel hastane, “Bu tıbbi bir komplikasyondur, hastanın imzaladığı onam formu vardır” şeklinde savunma yapmıştır.

Ancak Yargıtay dosyayı incelediğinde şu tarihi tespitleri yapmıştır: Hekim en hafif kusurundan dahi sorumludur. Hastanın sadece matbu bir kâğıdı imzalaması yetmez; ameliyat veya anestezi sonrasında “kısmi felç, sinir hasarı” gibi gelişebilecek özel risklerin ve komplikasyonların da hastaya izah edilmesi ve aydınlatılmış olması şarttır.

Dosyada anestezi işlemine yönelik onam belgesinin süresinde sunulmadığı ve felç riskinin yazdığı sayfada hastanın imzasının olmadığı tespit edilmiştir. Yargıtay; hastanın aydınlatıldığı takdirde belki de bu operasyonu hiç yaptırmayacağını belirterek, felç durumu bir komplikasyon olsa bile, aydınlatma borcunu ihlal eden özel hastanenin tam kusurlu olduğunu vurgulamış ve hastaneyi 237.558,49 TL maddi tazminat ödemeye mahkûm eden Tüketici Mahkemesi kararını onamıştır.

Bu karar açıkça göstermektedir ki; aydınlatılmış onam formunun eksik, imzasız veya yetersiz olması durumunda, hastane yönetimi milyonlarca liralık tazminatı ödemekten kaçamaz. İspat yükü tamamen hastanenin omuzlarındadır.

Uzman Avukat Değerlendirmesi ve Sonuç

Özel bir hastanede hekim hatası, enfeksiyon veya eksik bilgilendirilmiş bir operasyon yüzünden zarar görmek, bedelini kendi cebinizden ödemeniz gereken bir durum değil. Onam formu imzalattılar, artık dava açamam düşüncesi doğru değil, Yargıtay hastanın tam bilgilendirilmediği her müdahaleyi hukuka aykırı sayıyor.

Bu davalar Tüketici Mahkemelerinde görülebiliyor ama Adli Tıp Kurumu raporlarının incelenmesi ve teknik detayların doğru sunulması önemli.

Özel hastanede alınan hizmette hem sözleşmeye aykırılık hem haksız fiil hükümleri gündeme gelir ve dava tüketici mahkemesinde ya da asliye hukuk mahkemesinde görülür. Hastane, çalıştırdığı hekimin fiillerinden de sorumludur; bu nedenle talep yalnızca hekime değil kuruma da yöneltilebilir. Tazminat Hukuku alanındaki deneyimimizle, muhatabınızı ve görevli mahkemeyi belirlemek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR