Uyuşturucu İthalinde Teşebbüse Yargıtay Kararları

Giriş ve Olayın Özeti

Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak, müvekkillerimizin haklarını en güncel ve doğru hukuki bilgilerle savunmayı misyon edinmiş bulunmaktayız. Ceza hukukunun karmaşık alanlarından biri olan uyuşturucu veya uyarıcı madde ithal etme suçu, özellikle suçun tamamlanma anı ve teşebbüs aşamasında kalması durumları açısından önemli hukuki tartışmaları barındırmaktadır. Bu makalemizde, Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2021/7343 E., 2024/6048 E. ve 2021/12081 E. sayılı kararlarını inceleyerek, uyuşturucu madde ithal suçunda “teşebbüs” kavramına dair güncel yaklaşımları ve hukuki değerlendirmeleri detaylı bir şekilde ele alacağız.

İncelenen kararların ortak noktası, yurt dışından getirilen uyuşturucu maddelerin gümrük sahasında veya henüz alıcının fiili hâkimiyetine geçmeden yetkililerce ele geçirilmesi durumunda, eylemin “tamamlanmış ithal suçu” mu yoksa “teşebbüs aşamasında kalan ithal suçu” mu olduğuna dair farklı yaklaşımları ortaya koymasıdır. Bu ayrım, sanıklar hakkında uygulanacak cezanın miktarı üzerinde doğrudan etkili olması nedeniyle büyük önem taşımaktadır.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

1. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2021/7343 E., 2025/5538 K. Sayılı Kararı

Bu kararda, iki sanık hakkında “uyuşturucu madde ithal etme” suçundan kurulan hükümler incelenmiştir. Sanıklardan birinin ölüm nedeniyle davası düşürülmüştür. Diğer sanık hakkındaki hüküm ise birden fazla nedenle bozulmuştur. Kararın en dikkat çekici yönü, Üye …’in ek gerekçesiyle oybirliğiyle verilen bozma kararında, uyuşturucu madde ithal suçunun “teşebbüs” aşamasında kalma durumunun açıkça vurgulanmasıdır. Ek gerekçede;

• Sabiha Gökçen Havalimanı Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü görevlilerince sanık adına yurt dışından gönderilen paketlerin alıcısına teslim edilmeden açılarak uyuşturucu maddenin ele geçirildiği,
• Gümrük işlemleri sırasında ele geçirilen uyuşturucu maddenin, sanığın “fiili hâkimiyetine” geçmesinin engellendiği,
• Bu durumda, failin elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamadığı ve eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı belirtilmiştir.

Kararda, doktrindeki görüşlere atıf yapılarak (Erman/Özek, Birsen Elmas, Yiğit İltaş, Savaş/Mollamahmutoğlu) uyuşturucu maddenin gümrük kontrolünden geçirilmeden yakalanmasının, ithal suçunun tamamlanmasını engellediği ifade edilmiştir. Ayrıca, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve 5237 sayılı TCK’nın 79. maddesindeki (Göçmen Kaçakçılığı) özel düzenlemelerin aksine, TCK’nın 188/1. maddesinde uyuşturucu madde ithal etme suçunda teşebbüsün tamamlanmış gibi cezalandırılacağına dair bir hükmün bulunmaması, teşebbüs hükümlerinin (TCK 35) uygulanması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

2. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2024/6048 E., 2024/24290 K. Sayılı Kararı

Bu kararda, uyuşturucu madde ithal etme suçundan mahkûmiyet alan sanığın istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi ele alınmıştır. Sanık müdafiinin temel temyiz sebepleri arasında eylemin teşebbüs aşamasında kalması ve etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiği iddiaları yer almıştır. Çoğunluk, ilk derece ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında hukuka aykırılık görmeyerek temyiz istemini esastan reddetmiş ve hükmü onamıştır.

Ancak, karara eklenen karşı oy gerekçesi, yukarıda bahsedilen 2021/7343 E. sayılı kararın ek gerekçesiyle benzer bir hukuki perspektif sunmaktadır. Karşı oyda, Esendere Gümrük Giriş Kapısı’nda yapılan arama sonucunda uyuşturucu maddenin ele geçirilmesi nedeniyle, sanığın suçu tamamlayamadığı ve eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı vurgulanmıştır. Gümrük görevlilerinin müdahalesiyle maddenin ülkeye sokulmasının engellenmesi, suçun tamamlanmasına engel teşkil etmektedir. Bu durumda TCK’nın 35. maddesi uyarınca ceza indirimi yapılması gerektiği belirtilmiştir.

3. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2021/12081 E., 2023/1389 K. Sayılı Kararı

Bu kararda da uyuşturucu madde ithal etme suçundan mahkûmiyet alan sanığın istinaf başvurusunun reddedilmesi üzerine temyiz incelemesi yapılmıştır. Kapıkule gümrük sahasında yapılan X-Ray kontrolünde şüpheli yoğunluk tespit edilmesi ve sonrasında yapılan aramada esrar ele geçirilmesi olayı söz konusudur. Çoğunluk yine, sanık müdafiinin temyiz sebeplerini yerinde görmemiş ve hükmü onamıştır.

Bu kararda da karşı oy gerekçesi mevcuttur. Karşı oyda, sanığın aracında gizlediği uyuşturucu maddenin Kapıkule Gümrük Giriş Kapısı’nda gümrük işlemleri sırasında görevliler tarafından ele geçirilmesi nedeniyle, sanığın uyuşturucu maddeyi gümrükten geçiremediği ve ülkeye sokulmasına engel olunduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, suçun teşebbüs aşamasında kaldığı, TCK’nın 35. maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiği ve eylemin tamamlanmış suç olarak kabul edilerek fazla ceza tayin edilmesinin hukuka aykırı olduğu ifade edilmiştir. Karşı oy, gümrük kontrolünden geçen ile geçemeyen kişinin aynı hukuki statüye tabi tutulmaması gerektiğini de vurgulamıştır.

Yorum

Yukarıdaki Yargıtay kararları, uyuşturucu madde ithal etme suçunda suçun tamamlanma anına ilişkin önemli bir hukuki tartışmanın ve içtihat farklılaşmasının devam ettiğini göstermektedir. Özellikle 2021/7343 E. sayılı karardaki ek gerekçe ve diğer kararlardaki karşı oylar, Yargıtay 10. Ceza Dairesi içinde, uyuşturucu maddenin gümrük sahasında veya henüz alıcının fiili hâkimiyetine geçmeden ele geçirilmesi durumunda suçun tamamlanmadığı ve teşebbüs aşamasında kaldığı yönünde güçlü bir hukuki görüşün varlığını ortaya koymaktadır.

Bu görüşe göre, “ithal etme” suçunun tamamlanabilmesi için uyuşturucu veya uyarıcı maddenin sadece Türkiye sınırlarına sokulması yeterli olmayıp, gümrük kontrolünü aşıp failin veya alıcının “fiili hâkimiyetine” geçmiş olması gerekmektedir. Gümrük görevlilerinin müdahalesiyle maddenin ülkeye girişi veya dolaşıma girmesi engelleniyorsa, failin suçu kendi iradesi dışındaki engeller nedeniyle tamamlayamadığı kabul edilmeli ve TCK’nın 35. maddesinde öngörülen teşebbüs hükümleri uygulanarak cezasından indirim yapılmalıdır.

Bu yaklaşım, 5607 sayılı Kanun ve TCK 79. maddesindeki (göçmen kaçakçılığı) gibi, teşebbüsün tamamlanmış suç gibi cezalandırılacağına dair özel bir hükmün TCK 188’de bulunmamasından güç almaktadır. Yargıtay’daki bu içtihat ayrılığı, uyuşturucu madde ithal suçlamalarıyla karşı karşıya kalan sanıklar ve müdafileri için kritik bir savunma zemini oluşturmaktadır. Suçun teşebbüs aşamasında kalması, doğrudan doğruya sanığın alacağı cezayı önemli ölçüde etkileyecektir.

Karar Künyesi

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2021/7343 E., 2025/5538 K.

• Suç: Uyuşturucu madde ithal etme
• Karar Tarihi: 13.05.2025

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2024/6048 E., 2024/24290 K.

• Suç: Uyuşturucu madde ithal etme
• Karar Tarihi: 21.10.2024

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2021/12081 E., 2023/1389 K.

• Suç: Uyuşturucu madde ithal etme
• Karar Tarihi: 22.02.2023

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR