Yapı Kayıt Belgesi ile doğalgaz aboneliği alabilir miyim?

Evet, İmar Barışı kapsamında Yapı Kayıt Belgesi alan tüm yapılar yasal olarak su ve elektrikle birlikte doğalgaz aboneliği alma hakkına sahiptir. Dağıtım şirketlerinin iskan yok diyerek bu talebi reddetmesi hukuka aykırıdır ve yasal yollarla bu hak elde edilebilir.

İskanı olmayan eski binalar için abonelik hakkı var mı?

12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış binalar, ruhsatı veya iskanı olmasa dahi doğrudan geçici su ve elektrik bağlatma hakkına sahiptir. 2004 ile 2008 yılları arasında inşa edilen binalarda ise altyapı hizmetlerinin ulaştırılmış olması ve belirli fenni şartların sağlanması durumunda abonelik tesisi mümkündür.

Abonelik başvurusu reddedilenler hukuki olarak ne yapmalı?

Abonelik talebi haksız yere reddedilen tüketiciler, Tüketici Mahkemesi'nde Geçici Abonelik Tesisi davası açabilirler. Dava açmadan önce kuruma yazılı başvuru yapılması ve ardından zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekmektedir.

Dava sürerken elektriksiz veya susuz kalmamak için bir çözüm var mı?

Evet, dava dilekçesinde mahkemeden ihtiyati tedbir kararı talep edilerek, hizmetin yargılama sonuçlanana kadar acilen ve geçici olarak bağlanması sağlanabilir. Bu sayede aylar süren mahkeme süreci boyunca mağduriyet yaşanmasının önüne geçilir.

Dağıtım şirketleri Yapı Kayıt Belgesini neden kabul etmiyor?

Dağıtım şirketleri genellikle İmar Kanunu'ndaki iskan şartına dayanarak matbu ret cevapları vermektedir. Ancak İmar Barışı ile getirilen Geçici 16. madde bu kurala net bir istisna getirdiği için şirketlerin bu tutumu Yargıtay emsal kararları uyarınca geçersizdir.

Hangi mahkeme geçici abonelik davalarına bakmakla görevlidir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, henüz bir sözleşme imzalanmamış olsa bile hizmetten yararlanmak isteyen kişi tüketici sayıldığı için görevli yer Tüketici Mahkemesi'dir. Şirketlerin davanın başka mahkemelerde görülmesi gerektiği yönündeki iddiaları hukuki dayanaktan yoksundur.

2004 öncesi yapılan binalar için abonelik hakkı var mı?

Yapı Kayıt Belgeniz yoksa ancak bina eski tarihliyse, 26 Temmuz 2008'de eklenen Geçici 11. madde eski yapılar için ayrı bir koruma sunar. 12 Ekim 2004'ten önce yapılmış binalarda ruhsat olmasa bile şirket ek şart aramaksızın geçici abonelik vermelidir.

Yapı Kayıt Belgesi Aldım Ama Doğalgaz / Su Bağlamıyorlar, Dava Açabilir miyim?

Yapı Kayıt Belgenizi aldınız, elinizde resmi bir devlet belgesi var ama dağıtım şirketine başvurduğunuzda size “iskanınız yok, abonelik açamayız” cevabıyla karşılaşmış olabilirsiniz.

Yapı kayıt belgeniz olduğu halde doğalgaz veya su bağlanmıyorsa, bu ret kararına karşı dava açmanız mümkün. Yapı kayıt belgesi, kanunen abonelik hakkının hukuki temelini oluşturuyor.

Kurumların haksız reddine karşı geçici abonelik tesisi davasının nasıl açıldığını ve Yargıtay’ın bu davalara yaklaşımını anlatıyoruz.

Yapı Kayıt Belgesi Varken Abonelik Reddedilirse Ne Yapılır? Kısa Cevap

Dava açabilirsiniz. Kural olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. ve 31. maddeleri gereğince yapı kullanma izni bulunmayan yapılara elektrik, su ve kanalizasyon hizmeti verilmez. Ancak 18 Mayıs 2018 tarihinde yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanunla İmar Kanunu’na eklenen geçici 16. madde, yapı kayıt belgesi alanların abonelik sorununu çözmek için ayrı bir hüküm getirmiştir.

Yani elinizdeki yapı kayıt belgesi, abonelik hakkının hukuki temelini oluşturur. Dağıtım şirketi ya da idare buna rağmen talebinizi reddederse, ret işlemine karşı geçici abonelik tesisi istemiyle dava açılabilir. Başvurunuzun yazılı olarak reddedilmesini istemeniz, sonraki aşamada elinizi güçlendirir.

Yapı Kayıt Belgesi ve Abonelik Hakkının Hukuki Temelleri

Hukuk sistemimizde, bir yapının yasal olarak tam anlamıyla kullanılabilir hale gelmesi için “Yapı Kullanma İzin Belgesi” (iskan) alınması şarttır. 3194 sayılı İmar Kanunu‘nun 30. ve 31. maddeleri hükmü uyarınca; yapı kullanma (iskân) izni verilmeyen ve alınmayan yapılar, izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalanamazlar.

Dağıtım şirketlerinin abonelik taleplerini reddederken sığındıkları temel kalkan bu kanun maddesidir. Abonelik sözleşmelerinin kurulma süreçleri ve diğer ihtilaflar hakkında detaylı bilgi edinmek için Abonelik Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Ancak kanun koyucu, ülkemizde yapı ruhsatı alınmadan inşa edilmiş veya iskanı bulunmayan yüz binlerce yapının varlığı gerçeği karşısında, vatandaşın en temel barınma hakkını korumak adına bu katı kurala iki büyük “geçici istisna” getirmiştir. Bu istisnaların en önemlisi, kamuoyunda İmar Barışı olarak bilinen düzenlemedir.

İmar Barışı Kapsamında Geçici Abonelik (Geçici Madde 16)

18/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanun ile İmar Kanunu’na “Geçici 16. Madde” eklenmiştir. Bu madde, ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınmasını sağlamıştır. Kanun koyucu, Yapı Kayıt Belgesi alan vatandaşların abonelik sorununu kökten çözmek için yasaya çok net emredici bir hüküm koymuştur.

Yasanın tüketicilere sunduğu hakların şartları şunlardır:

Tarih ve Başvuru Şartı	Binanın 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış olması ve yasal süresi içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na başvurularak kayıt bedelinin ödenip “Yapı Kayıt Belgesi”nin alınmış olması gerekir.
Abonelik Hakkının Kapsamı	Geçici 16. maddenin üçüncü fıkrası şöyledir: “Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir”.
Geçerlilik Süresi	Alınan belge, yapının yeniden yapılmasına (kentsel dönüşüm veya yıkıma) kadar hukuken geçerlidir.

Dikkatinizi çekmek istediğimiz en önemli hukuki detay şudur: Yapı Kayıt Belgesi sahibi bir tüketici, elektrik ve suyun yanı sıra açıkça doğalgaz aboneliği talep etme hakkına da yasal olarak sahiptir. Şirketlerin “Yapı Kayıt Belgesi sadece suyu kapsar, doğalgazı kapsamaz” şeklindeki matbu ret cevapları tamamen dayanaksızdır.

12 Ekim 2004 Öncesi Yapılar İçin Özel Geçici Abonelik Hakkı

Eğer binanızın Yapı Kayıt Belgesi yoksa ancak bina eski tarihli bir yapıysa, kanun size başka bir istisnai koruma daha sunmaktadır. 26/07/2008 tarihinde İmar Kanunu’na eklenen Geçici 11. Madde, eski yapılar için büyük bir fırsattır.

Geçici 11. madde kapsamındaki haklar ve şartlar şunlardır:

12/10/2004 Öncesi Yapılar	Eğer geçici abonelik istenen bina 12 Ekim 2004 tarihinden önce inşa edilmişse; yapının ruhsatı olup olmadığına, altyapısının bulunup bulunmadığına dahi bakılmaksızın doğrudan geçici su ve elektrik bağlanması hukuki bir zorunluluktur.
2004 – 2008 Arası Yapılar	Bina 12/10/2004 ile 26/07/2008 tarihleri arasında inşa edilmişse, bu binaya yol, su, elektrik gibi altyapı hizmetlerinden birinin götürüldüğünün belgelenmesi ve fenni gereklerin sağlanması şartıyla yine geçici su veya elektrik bağlanabilir.
Doğalgaz İstisnası	Hukuki bir ayrım olarak belirtmek gerekir ki; Geçici 11. madde sadece “su ve elektrik” bağlanmasına cevaz verir. İskansız bir eve doğalgaz bağlatabilmek için, bu maddeden ziyade yukarıda bahsettiğimiz Geçici 16. madde kapsamındaki “Yapı Kayıt Belgesi”ne sahip olmanız şarttır.

Kendi Dosyanız İçin

Ne yapılabileceğini birlikte konuşalım. Bize yazmanız yeterli.

WhatsApp’tan yazın İletişim sayfası

Kurumların Haksız Reddi ve Geçici Abonelik Tesisi Davası

Elinizde kapı gibi Yapı Kayıt Belgeniz veya binanın 2004 öncesi yapıldığına dair resmi belgeleriniz (örneğin eski uydu görüntüleri, belediye rayiç belgeleri) olmasına rağmen dağıtım şirketine yaptığınız başvuru reddedildiğinde süreç tıkanmaz; aksine asıl hukuki mücadele yeni başlar. Bu ret kararı, size Tüketici Mahkemesi nezdinde “Geçici Abonelik Tesisi” (Eda) davası açma hakkı verir.

Neden Tüketici Mahkemesi Görevlidir?

Dağıtım şirketleri, aranızda henüz imzalanmış bir sözleşme olmadığı için davanın Asliye Hukuk veya İdare mahkemelerinde görülmesi gerektiğini iddia ederek süreci uzatmaya çalışabilirler. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun (HGK) 10/06/2015 tarihli ve 2013/7-2457 E., 2015/1538 K. sayılı kararı bu tartışmayı kesin olarak bitirmiştir.

Yargıtay’a göre; ortada henüz bir abonelik sözleşmesi bulunmasa dahi, sağlayıcının meskenler için sunduğu hizmeti satın almak isteyen kişi (kullanıcı) “tüketici”, hizmeti sunan kurum ise “satıcı/sağlayıcı” sıfatını taşır. Bu nedenle taraflar arasındaki geçici abonelik tesisi talepli davaların kesin görevli yeri Tüketici Mahkemesi‘dir.

Dava Süreci ve İzlenecek Adımlar

Kuruma Yazılı Başvuru ve Reddin Belgelenmesi: Şirkete belgelerinizle yazılı başvuru yapmalı ve “İskan olmadığı için” veya başka hukuka aykırı gerekçelerle verilen ret cevabını yazılı olarak almalısınız.
Arabuluculuk Aşaması: 2026 tüketici mevzuatı gereği, dava açmadan önce tüketici mahkemelerindeki uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
İhtiyati Tedbir Talebi: Davanın sonuçlanmasını aylarca elektriksiz veya susuz beklemek zorunda değilsiniz. Dava dilekçesinde mahkemeden “İhtiyati Tedbir” talep edilerek, dava süresince hizmetin acilen ve geçici olarak bağlanması istenir.
Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, binanızın yapım tarihini saptamak ve İmar Kanunu’nun geçici maddelerindeki şartları taşıyıp taşımadığını tespit etmek amacıyla dosyayı konunun uzmanı bilirkişilere (inşaat mühendisleri vb.) tevdi eder.

Geçici Abonelik Davalarında Yargıtay ve Emsal Karar Yaklaşımı

Tüketici Mahkemelerinde açılacak “Geçici Abonelik Tesisi” davalarında, hakimlerin hangi kriterlere göre karar vermesi gerektiği Yüksek Mahkeme (Yargıtay) tarafından çok kesin ve net çizgilerle belirlenmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun (HGK) 06.12.2018 ve 20.12.2018 tarihli kararları ile Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 23.12.2020 tarihli (2020/11151 E. 2020/8171 K.) emsal kararları, uyuşmazlığın çözümünde tam bir kılavuz niteliğindedir.

Yargıtay emsal kararlarına göre mahkemenin izlemesi gereken aşamalar şunlardır:

İlk olarak geçici abonelik istenen binanın 12/10/2004 tarihinden önce yapılıp yapılmadığı tespit edilir. Eğer bu tarihten önce yapılmışsa, mahkeme başka hiçbir şart (ruhsat, fenni gerek vb.) aramaksızın doğrudan abonenin talebini kabul eder.
Bina 12/10/2004 ile 26/07/2008 tarihleri arasında inşa edilmişse, İmar Kanunu Geçici 11. maddesindeki altyapı hizmeti götürülüp götürülmediği ve ruhsat durumu araştırılır.
Eğer bu şartlar sağlanamıyorsa veya bina daha yeni tarihliyse, mahkeme doğrudan tüketici tarafından sunulan Yapı Kayıt Belgesi’ni (İmar Barışı – Geçici 16. Maddeyi) inceler. Geçerli bir Yapı Kayıt Belgesi varsa, mahkeme kanunun açık lafzı gereği su, elektrik ve doğalgaz aboneliğinin geçici olarak tesis edilmesine hükmeder.

Bu emsal kararlar, şirketlerin keyfi ve hukuksuz red kararlarına karşı Türk yargısının aboneyi nasıl kesin bir şekilde koruduğunu gösteren en büyük hukuki dayanaklarımızdır. İdare, kanunun emrettiği bu istisnaları “ben uygulamıyorum” diyemez.

Yapı Kayıt Belgesi Dışındaki İkinci Yol: Geçici 11. Madde

Yapı Kayıt Belgeniz yoksa ya da başvurunuz bu yoldan sonuç vermediyse, İmar Kanunu’nda abonelik için ikinci bir kapı daha vardır. Geçici 11. madde, ruhsatı bulunup da kullanma izni alınamamış yapılar için geçici abonelik imkânı tanır ve şartları açıkça sayar.

Maddeye göre 1 Temmuz 2022 tarihine kadar yapı ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olup kullanma izni verilmeyen yapılara; yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon veya doğal gaz gibi alt yapı hizmetlerinden birinin ya da birkaçının götürüldüğünün belgelenmesi hâlinde, ilgili yönetmelikler doğrultusunda fenni gereklerin yerine getirilmiş olması ve başvuru yapılması üzerine, kullanma izni alınıncaya kadar ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su ve elektrik bağlanabilir.

Maddede ayrıca, yapı ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma şartının 31 Aralık 2021 tarihinden önce yapılmış yapılar bakımından aranmayacağı belirtilmiştir.

Bu yolun bir sınırı vardır ve maddede açıkça yazılıdır: bu kapsamda verilen su ve elektrik aboneliği herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmez. İlgili belediyenin dağıtım şirketinden elektriğin kesilmesini talep etmesi hâlinde abonelik iptal edilebilir. Yani geçici abonelik, yapı kullanma izni alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz, yalnızca o süreç tamamlanana kadar yaşamayı mümkün kılar.

Hangi yoldan başvurursanız başvurun, ret cevabını mutlaka yazılı olarak almanız gerekir. İdarenin veya dağıtım şirketinin sözlü reddi dava konusu yapılamaz; yazılı ret ya da başvurunuza süresinde cevap verilmemesi ise idari işlemin iptali davasının önünü açar.

Uzman Avukat Değerlendirmesi ve Sonuç

Yapı Kayıt Belgeniz olduğu halde dağıtım şirketi doğalgaz veya su bağlamıyorsa, bu açık bir hukuka aykırılık. Kanun 12 Ekim 2004 öncesi inşa edilen binalara veya Yapı Kayıt Belgesi alan evlere iskanı olmasa bile abonelik hakkı tanıyor.

Yapı Kayıt Belgesi, İmar Kanunu’nun 31. maddesindeki abonelik engelini kaldıran özel bir düzenlemedir. Aynı Kanun’un Geçici 16. maddesi, Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara talep hâlinde, ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabileceğini açıkça söyler. Buradaki iki kelime önemlidir: bağlantı geçicidir ve abone grubu dikkate alınır, yani konut olarak kayıtlı bir yapıya ticari abonelik verilmesi beklenemez.

Aynı madde, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceğini de düzenler. Kurum başvurunuzu buna rağmen reddederse yapılacak iş, ret gerekçesini yazılı olarak almak ve idari işlemin iptali için dava açmaktır. İskânı olmayan yapılarda abonelik kuralını ayrıca anlattık. Abonelik Hukuku alanındaki deneyimimizle, Yapı Kayıt Belgenizle yaptığınız başvurunun reddine karşı dava sürecinizi yürütmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Yapı Kayıt Belgesi ile doğalgaz aboneliği alabilir miyim?

Evet, İmar Barışı kapsamında Yapı Kayıt Belgesi alan tüm yapılar yasal olarak su ve elektrikle birlikte doğalgaz aboneliği alma hakkına sahiptir. Dağıtım şirketlerinin iskan yok diyerek bu talebi reddetmesi hukuka aykırıdır ve yasal yollarla bu hak elde edilebilir.
İskanı olmayan eski binalar için abonelik hakkı var mı?

12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış binalar, ruhsatı veya iskanı olmasa dahi doğrudan geçici su ve elektrik bağlatma hakkına sahiptir. 2004 ile 2008 yılları arasında inşa edilen binalarda ise altyapı hizmetlerinin ulaştırılmış olması ve belirli fenni şartların sağlanması durumunda abonelik tesisi mümkündür.
Abonelik başvurusu reddedilenler hukuki olarak ne yapmalı?

Abonelik talebi haksız yere reddedilen tüketiciler, Tüketici Mahkemesi’nde Geçici Abonelik Tesisi davası açabilirler. Dava açmadan önce kuruma yazılı başvuru yapılması ve ardından zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekmektedir.
Dava sürerken elektriksiz veya susuz kalmamak için bir çözüm var mı?

Evet, dava dilekçesinde mahkemeden ihtiyati tedbir kararı talep edilerek, hizmetin yargılama sonuçlanana kadar acilen ve geçici olarak bağlanması sağlanabilir. Bu sayede aylar süren mahkeme süreci boyunca mağduriyet yaşanmasının önüne geçilir.
Dağıtım şirketleri Yapı Kayıt Belgesini neden kabul etmiyor?

Dağıtım şirketleri genellikle İmar Kanunu’ndaki iskan şartına dayanarak matbu ret cevapları vermektedir. Ancak İmar Barışı ile getirilen Geçici 16. madde bu kurala net bir istisna getirdiği için şirketlerin bu tutumu Yargıtay emsal kararları uyarınca geçersizdir.
Hangi mahkeme geçici abonelik davalarına bakmakla görevlidir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, henüz bir sözleşme imzalanmamış olsa bile hizmetten yararlanmak isteyen kişi tüketici sayıldığı için görevli yer Tüketici Mahkemesi’dir. Şirketlerin davanın başka mahkemelerde görülmesi gerektiği yönündeki iddiaları hukuki dayanaktan yoksundur.
Yapı kayıt belgesi ile su aboneliği alınır mı?

Evet. 7143 sayılı Kanunla İmar Kanunu’na eklenen Geçici 16. madde, yapı kayıt belgesi alanların abonelik sorununu çözmek için ayrı bir hüküm getirmiştir. Şirket başvurunuzu reddederse ret kararına karşı dava açabilirsiniz.
2004 öncesi yapılan binalar için abonelik hakkı var mı?

Yapı Kayıt Belgeniz yoksa ancak bina eski tarihliyse, 26 Temmuz 2008’de eklenen Geçici 11. madde eski yapılar için ayrı bir koruma sunar. 12 Ekim 2004’ten önce yapılmış binalarda ruhsat olmasa bile şirket ek şart aramaksızın geçici abonelik vermelidir.