İskan Olmadan Elektrik, Su ve Doğalgaz Aboneliği Olur mu?

Taşınacağınız eve elektrik, su ya da doğalgaz için başvurdunuz ve iskan olmadığı için geri çevrildiniz. İskansız bir eve abonelik kural olarak verilmez, ancak kanun önemli istisnalar tanır. Hangi hizmetin bağlanabileceği, binanın ne zaman yapıldığına ve elinizde hangi belgenin bulunduğuna göre değişir.

Aşağıda önce kısa cevabı, ardından su ve elektrik ile doğalgaz için ayrı ayrı şartları, Yapı Kayıt Belgesinin bugünkü durumunu, kiracı ve kat irtifaklı ev sahiplerinin durumunu, faturanın nasıl hesaplandığını ve başvurunuz reddedilirse izlenecek yolu anlatıyoruz.

Kısa Cevap

İskansız bir eve su ve elektrik, bina 31 Aralık 2021’den önce yapılmışsa ya da 1 Temmuz 2022’ye kadar ruhsat alıp ruhsata uygun yapılmışsa geçici olarak bağlanabilir. Doğalgaz ise bu kapsama girmez; iskansız eve doğalgaz ancak Yapı Kayıt Belgesi varsa bağlanabilir. Dairenizin kendi yapı kullanma izni varsa, binanın geri kalanı iskansız olsa bile abonelik reddedilemez.

Önce Kendi Dairenizin İskanı Var mı Bakın

İmar Kanunu‘nun 31. maddesi, kullanma izni alınmayan yapıların izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalandırılmayacağını söyler. Aynı maddenin son cümlesi ise önemli bir istisna içerir: kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir.

Yani iskan bina bazında değil, bağımsız bölüm bazında da alınabilir. Binanın bir kısmı tamamlanmamış olsa bile sizin dairenize yapı kullanma izni verilmişse, dağıtım şirketi “binanın iskanı yok” diyerek başvurunuzu reddedemez. Bu yüzden ilk iş, belediyeden dairenize ait bir yapı kullanma izin belgesi olup olmadığını öğrenmektir. Bunu belediyenin imar müdürlüğüne yazılı olarak sorabilirsiniz. Tapu kaydının beyanlar hanesine de bakın; Kanun’un 32. maddesine göre yapının imar mevzuatına aykırı olduğu bilgisi oraya işlenir.

İskan Olmadan Su ve Elektrik Aboneliği Olur mu

İmar Kanunu’nun geçici 11. maddesi, 2022 yılında yapılan değişiklikle kapsamını genişletti. Bugünkü haliyle 1 Temmuz 2022 tarihine kadar yapı ruhsatı almış ve ruhsata uygun yapılmış olup kullanma izni verilmeyen yapılara geçici olarak su ve elektrik bağlanabilir. Ruhsat şartı ise 31 Aralık 2021’den önce yapılmış yapılar için hiç aranmaz.

Bu istisnadan yararlanmak için iki şart daha vardır. Binaya yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon veya doğalgaz gibi alt yapı hizmetlerinden en az birinin götürüldüğünün belgelenmesi ve ilgili yönetmeliklere göre fenni gereklerin yerine getirilmiş olması gerekir. Fenni gerekler denildiğinde uygulamada ilk bakılan şey iç tesisatın güvenli olup olmadığıdır.

Bu maddeyle ilgili eski kaynaklarda 26 Temmuz 2008 veya 12 Ekim 2004 tarihlerini görebilirsiniz. Bunlar maddenin 2022 öncesindeki halidir ve bugün uygulanmaz. Binanız bu eski tarihlerden sonra yapılmış olsa bile 31 Aralık 2021’den önce tamamlanmışsa geçici su ve elektrik hakkınız vardır.

Bu abonelik geçicidir ve kazanılmış hak oluşturmaz. Kanun, belediyenin dağıtım şirketinden elektriğin kesilmesini talep etmesi halinde aboneliğin iptal edileceğini açıkça söyler. Yıkım kararı bulunan yapılarda bu ihtimal göz önünde tutulmalıdır.

İskan Olmadan Doğalgaz Bağlanır mı

Geçici 11. madde yalnızca su ve elektrikten söz eder, doğalgazı kapsamaz. Bu nedenle sadece binanın 2021’den önce yapılmış olması doğalgaz bağlatmak için yeterli değildir. Uygulamada dağıtım şirketlerinin doğalgaz başvurusunu bu gerekçeyle reddetmesi kanuna aykırı değildir.

İskansız bir eve doğalgaz bağlatmanın yolu Yapı Kayıt Belgesidir. İmar Kanunu’nun geçici 16. maddesine göre Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir. Dairenizin kendi yapı kullanma izni varsa ise zaten iskanlı bir bağımsız bölümde oturuyorsunuz demektir.

Yapı Kayıt Belgesi Bugün Alınabilir mi

Hayır. Yapı Kayıt Belgesi, 2018 yılındaki imar barışı düzenlemesiyle 31 Aralık 2017’den önce yapılmış yapılar için verildi ve başvurular o dönemle sınırlı kaldı. O tarihten bu yana yeni bir imar barışı çıkarılmadı; yeni belge başvurusu alınmıyor.

O dönemde alınmış belgeler ise hâlâ geçerlidir. Kanuna göre Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına girmesine kadar geçerliliğini korur. Evi sonradan satın aldıysanız, önceki malikten veya yöneticiden binanın ya da dairenin daha önce belge alıp almadığını mutlaka sorun. Belgeniz olduğu halde başvurunuz reddedildiyse izlenecek yolu Yapı Kayıt Belgesi olduğu halde doğalgaz bağlanmayan durumları anlattığımız yazıda ele aldık.

Kiracıysanız veya Ev Kat İrtifaklıysa

Başvuruyu yapmak için ev sahibi olmanız gerekmez. Evi fiilen kullanan kiracı da abonelik başvurusu yapabilir ve reddedilirse dava açabilir. Aşağıda anlattığımız Yargıtay kararında da başvuruyu yapan ve davayı açan kişi evde kiracı olarak oturan kişiydi.

Tapuda kat irtifakı görünmesi, binanın henüz kat mülkiyetine geçmediğini ve çoğu zaman iskanının alınmadığını gösterir. Bu durumda yukarıdaki kurallar aynen uygulanır: bina 2021’den önce yapılmışsa geçici su ve elektrik alınabilir, doğalgaz için Yapı Kayıt Belgesi gerekir. Müteahhit iskanı almadan daireleri teslim ettiyse, iskanın alınmasını müteahhitten ayrıca talep etmek de bir seçenektir.

İskansız Evde Elektrik Faturası Daha mı Pahalı Olur

Kanun geçici aboneliğin, ilgili mevzuatta tanımlanan ve yapının ait olduğu abone grubu dikkate alınarak verileceğini söyler. Konut olarak kullanılan bir daire için bu grup mesken grubudur. İskansız olması tek başına faturanın şantiye tarifesinden kesilmesini gerektirmez.

Geçici 11. madde ayrıca, maddenin yürürlüğünden önce yapılmış aboneliklerin de ait olduğu gruba dönüştürüleceğini düzenler. Hâlâ şantiye aboneliğiyle fatura ödüyorsanız bunu mesken aboneliğine çevirmeyi talep edebilirsiniz; süreci şantiye aboneliğini mesken aboneliğine çevirmeyi anlattığımız yazıda ayrıntılı anlattık.

Binanın 2021’den Önce Yapıldığını Nasıl İspatlarsınız

Geçici 11. maddede artık belirleyici olan, binanın 31 Aralık 2021’den önce yapılmış olmasıdır. Bu yüzden başvuruda en çok tartışılan konu yapım tarihidir. Dağıtım şirketi bu tarihi kendiliğinden araştırmaz; başvurana düşen, tarihi gösteren belgeleri baştan dosyaya koymaktır.

Bunun için yapı ruhsatı veya ruhsat başvurusu, belediyedeki emlak vergisi kaydında binanın bildirildiği tarih, tapuda arsa vasfının binaya çevrildiği işlem, binada daha önce kullanılmış şantiye aboneliğinin faturaları ve binanın o tarihte var olduğunu gösteren fotoğraflar kullanılabilir. Dava aşamasında mahkeme, keşif ve bilirkişi incelemesiyle yapının yaşını ayrıca tespit ettirir.

Başvuruda Hangi Belgeler İstenir

Uygulamada dağıtım şirketleri kimlik belgesinin yanında evi kullanma hakkını gösteren tapu veya kira sözleşmesi, yapı ruhsatı ya da Yapı Kayıt Belgesi, alt yapı hizmetinin götürüldüğüne dair belediye yazısı ve iç tesisatın uygunluğunu gösteren belgeleri ister. Elektrikte tesisatın muayenesi, doğalgazda ise yetkili bir firmanın hazırladığı iç tesisat projesi ve kontrolü aranır.

Eksik belgeyle yapılan başvuru çoğu zaman ret ile sonuçlanır ve bu ret, sonradan açılacak davada şirketin haklı olduğu yönünde değerlendirilebilir. Bu nedenle başvuruyu eksiksiz yapmak, hem bağlantının hızlı gelmesini hem de gerekirse dava açma hakkınızın güçlü olmasını sağlar.

Başvurunuz Reddedilirse Ne Yapmalısınız

Önce başvurunuzu yazılı yapın ve ret cevabını da yazılı olarak isteyin. Sözlü ret, sonradan dava açtığınızda şirketin sizi gerçekten reddettiğini ispatlamanızı zorlaştırır. Başvuruya binanın yapım tarihini gösteren belgeleri, varsa ruhsatı veya Yapı Kayıt Belgesini ve alt yapı hizmetinin götürüldüğünü gösteren kayıtları ekleyin.

İkinci adım, iç tesisatın durumunu kontrol ettirmektir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 21.05.2026 tarihli, 2025/6036 E. ve 2026/3256 K. sayılı kararına konu olayda, iskanı olmayan binadaki kiracının elektrik başvurusu reddedilmiş ve kiracı geçici 11. maddeye dayanarak dava açmıştı. Keşifte bina içindeki eksikliklerin can ve mal güvenliğini tehlikeye atacak boyutta olduğu tespit edildi.

Eksiklikler dava sürerken giderildi ve elektrik bağlandı, ancak şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermediği kabul edilerek yargılama giderleri ve vekalet ücreti davacı üzerinde bırakıldı. Karar onandı. Bu olaydan çıkan ders açıktır: tesisat uygun değilse şirketin reddi haklı sayılır, dava açmadan önce eksikleri tamamlatmak masraftan korur.

Tesisat uygun, belgeler tamam ve başvuru yine de reddedilmişse, konut aboneliğine ilişkin bu uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinde geçici abonelik tesisi davası açılabilir. Kışın ısınma veya çocuklu bir ailenin su ihtiyacı gibi aciliyet varsa, dava sonuna kadar bağlantının sağlanması için ihtiyati tedbir de talep edilebilir.

Kalıcı Çözüm Yapı Kullanma İzni

Geçici abonelik bir ara çözümdür; belediye talep ederse iptal edilebilir ve kazanılmış hak oluşturmaz. Kalıcı güvence ancak yapı kullanma izninin alınmasıyla sağlanır. İzin alındıktan sonra geçici abonelik normal aboneliğe çevrilir.

Yeni bir binadan daire aldıysanız ve iskan müteahhidin eksik işleri nedeniyle alınamıyorsa, bu gecikme sözleşmeye aykırılık oluşturabilir. İskanın alınmasını ve bu yüzden uğradığınız zararın karşılanmasını müteahhitten talep etmek, abonelik sorununun kökünü çözer.

Sonuç

İskansız bir eve su ve elektrik, bina 31 Aralık 2021’den önce yapılmışsa ya da 1 Temmuz 2022’ye kadar ruhsat almışsa geçici olarak bağlanabilir; doğalgaz için ise Yapı Kayıt Belgesi gerekir ve bugün yeni belge alınamıyor. Dairenizin kendi iskanı varsa hiçbir engel yoktur.

Başvurunuzu yazılı yapın, ret cevabını yazılı alın ve dava düşünmeden önce tesisatınızı mutlaka uygun hale getirin. Geçici abonelik bir ara çözümdür; kalıcı güvence yapı kullanma izninin alınmasıdır.

Abonelik Hukuku alanındaki deneyimimizle, reddedilen abonelik başvurunuzda izlenecek yolu birlikte belirlemek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR