Sağlık nedeniyle hücre cezası değişince iyi hal süresi uzuyor mu?
Cezaevinde sağlık durumu nedeniyle hücre cezası yerine ziyaretçi yasağı uygulanan bir yakınınız varsa, iyi hal süresinin nasıl hesaplandığını merak ediyor olabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi bu konuda önemli bir karara imza attı ve ilgili kanun maddesinin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetti. Kararın detaylarını ve pratik sonuçlarını aşağıda bulabilirsiniz.
Hücre cezası sağlık nedeniyle ziyaretçi yasağına çevrilse bile iyi hal süresi hücre cezası esasına göre hesaplanmaya devam eder.
Olayın Özeti
Çorum İnfaz Hâkimliği, hücreye koyma cezası yerine sağlık nedeniyle ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezası alan bir hükümlünün durumunu incelerken bir soruna dikkat çekti. 5275 sayılı Kanun’un 48. maddesinin 4. fıkrasının g bendine göre, bu şekilde ceza değişikliği yapılan hükümlülerde iyi hal süresi hücre cezası için öngörülen süre üzerinden hesaplanıyor.
Mahkeme, bunun hükümlünün koşullu salıverilme şartlarını ağırlaştırdığını ve ceza infaz kurumunda kalış süresini uzattığını düşünerek, bu kuralın hukuk devleti ilkesine ve temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması ilkesine aykırı olduğunu ileri sürdü ve Anayasa Mahkemesi’ne itiraz başvurusunda bulundu.
Anayasa Mahkemesi’nin Değerlendirmesi
AYM önce kuralın belirlilik ve hukuk devleti ilkeleri açısından bir sorun taşımadığını tespit etti. Kural, disiplin cezalarının infazını, koşullu salıverilmeye etkisini ve iyi hal kazanımında dikkate alınacak süreleri açık şekilde düzenliyordu.
Mahkeme sonra kuralı ölçülülük ilkesi çerçevesinde inceledi. Ceza infaz kurumlarında düzenin sağlanması ve hükümlülerin topluma kazandırılması amacının meşru olduğunu, kuralın da bu amaca ulaşmak için elverişli ve gerekli olduğunu belirtti.
Orantılılık konusunda ise AYM, ziyaretçi yasağının hücre cezasına göre daha hafif bir yaptırım olduğunu, sağlığı korumak amacıyla uygulandığını vurguladı. İki cezada da iyi hal süresinin aynı esasa göre hesaplanmasının, cezanın infaz şeklinden kaynaklanan bir farklılık olduğunu ve hükümlüye aşırı bir külfet yüklemediğini belirtti. Ayrıca, disiplin cezaları tamamen kalkmadan koşullu salıverilme yapılamasa bile bu sürenin hak ederek salıverme tarihini geçemeyeceği güvencesinin de bulunduğunu hatırlattı.
Sonuç olarak AYM, itiraz konusu kuralın Anayasa’nın 2. maddesine aykırı olmadığına oy birliğiyle karar vererek itirazı reddetti.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Bu karar, sağlık nedeniyle hücre cezası yerine ziyaretçi yasağı uygulanan hükümlülerin iyi hal süresinin, hücre cezası esas alınarak hesaplanmaya devam edeceğini gösteriyor. Yakınınız bu durumdaysa, ceza türü değişse bile iyi hal süresinin kısalmayacağını bilmeniz önemli. Ancak disiplin cezalarının tamamı infaz edilmeden koşullu salıverilme yapılmasa bile, hak ederek salıverme tarihinin aşılamayacağı güvencesi de mevcut. Böyle bir durumla karşılaşan hükümlü ve yakınlarının, infaz hesaplamalarını hukuki destek alarak takip etmesi hak kaybını önlemek açısından faydalı olur.
İyi hal süresi değişmiyor
Hücre cezası yerine ziyaretçi yasağı uygulansa bile iyi hal süresi hücre cezası esasına göre hesaplanmaya devam ediyor
Sağlık amaçlı değişiklik hükümlü lehine
Ziyaretçi yasağı, hücre cezasına göre daha hafif bir yaptırım olduğu için bu durum aşırı külfet sayılmıyor
Hak ederek salıverme güvencesi korunuyor
Disiplin cezaları tamamen kalkmasa bile koşullu salıverilme, hak ederek salıverme tarihini geçemiyor
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | 2025/234 | 2026/37 | 12.02.2026 | 5275 sayılı Kanun’un 48. maddesinin 4. fıkrasının g bendinin Anayasa’ya uygunluğu |
İnfaz Hukukuyla İlgili Sorularınız mı Var?
Disiplin cezaları, iyi hal süreleri ve koşullu salıverilme konularında haklarınızı öğrenmek için bize danışabilirsiniz.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Hücreye koyma cezası hangi durumlarda ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezasına çevrilir?
Hükümlünün sağlık durumunun hücre cezasına elvermemesi gibi zorunlu tıbbi nedenlerin varlığı halinde, hücreye koyma cezası yerine hükümlünün sağlığını korumak amacıyla daha hafif bir yaptırım olan ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezası uygulanır.
-
Hücre cezası yerine ziyaretçi yasağı verilmesi iyi hal kazanma süresini değiştirir mi?
Hayır, değiştirmez. 5275 sayılı Kanun’un 48/4-g maddesi uyarınca, ceza sağlık nedeniyle ziyaretçi yasağına çevrilse dahi, disiplin cezasının kaldırılması ve yeniden iyi hal kazanılması için asıl hücre cezası için öngörülen (fiilin ağırlığına göre 6 ay veya 1 yıl) sürelerin tamamlanması gerekir.
-
Ziyaretçi yasağının iyi hal süresini uzatması koşullu salıverilmeyi nasıl etkiler?
Cezaevindeki disiplin cezaları mevzuata uygun olarak infaz edilip tamamen kaldırılmadığı sürece hükümlünün iyi hal değerlendirmesi olumsuz etkilenir ve bu durum ceza infaz kurumundan koşullu salıverilme (gözetimli serbestlik/tahliye) tarihinin gecikmesine yol açabilir.
-
Anayasa Mahkemesi bu uygulamanın ölçülülük ilkesine aykırı olmadığına neden hükmetmiştir?
AYM’ye göre, hücre cezası yerine ziyaretçi yasağı uygulanması zaten hükümlüyü koruyan daha hafif bir yöntemdir. Cezaevinde düzenin sağlanması ve hükümlünün ıslah edilmesi meşru bir amaçtır; aynı sürelerin uygulanması hükümlüye aşırı bir külfet yüklemez ve belirlilik ilkesine uygundur.
-
Disiplin cezaları nedeniyle iyi hal alamayan bir hükümlü cezaevinde ne kadar kalır?
Disiplin cezaları kalkmadığı için koşullu salıverilme hakkını kaybeden veya bu hakkı geciken bir hükümlünün ceza infaz kurumunda kalacağı toplam süre, kanunen hiçbir şekilde ‘hak ederek salıverme tarihi’ olarak adlandırılan mutlak üst sınırı geçemez.
