Yargıtay Kararı: Askeri Zimmet ve Ağır Ceza Mahkemesi Görevi
Giriş ve Olayın Özeti
Hukuk sistemimizde görevli mahkemenin doğru tespiti, adil yargılamanın temelini oluşturmaktadır. Bu bağlamda Yargıtay kararları, emsal niteliği taşıyarak hukuki uygulamalara yön vermektedir. Konu edindiğimiz Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 2019/29132 E., 2019/8818 K. sayılı kararı, askeri zimmet suçlarında görevli mahkemenin belirlenmesi noktasında önemli bir içtihadı ortaya koymaktadır. Olayda, Urla Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 131/1. maddesi uyarınca “askeri eşyayı zimmete geçirmek” suçundan bir iddianame düzenlenmiştir. Urla 1. Asliye Ceza Mahkemesi ise bu dosyada görevsizlik kararı vermiştir. Adalet Bakanlığı, bu karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca “kanun yararına bozma” talebiyle Yargıtay’a başvurmuştur.
Hukuki Değerlendirme ve Karar
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ihbarnamesinde, askeri eşyayı zimmete geçirme suçunun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 247. maddesinde düzenlenen genel zimmet suçunun özel bir hali olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla, bu suçun yargılamasının üst dereceli Ağır Ceza Mahkemelerine ait olduğu belirtilmiştir. Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 03/06/2017 tarihli ve 831 sayılı kararı da, ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren askeri suçlar yönünden 1 numaralı Ağır Ceza Mahkemelerinin görevli olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Bu çerçevede, İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesinin itirazın reddi yerine kabulüne karar vererek görevsizlik kararının kaldırılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı ifade edilmiştir. Yargıtay 19. Ceza Dairesi, söz konusu kanuni düzenlemeler ve ihbarname içeriğini yerinde görerek, İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/10/2018 tarihli ve 2018/1129 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA oy birliğiyle karar vermiştir. Karar gereği, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesi hükme bağlanmıştır.
Yorum
Yargıtay’ın bu kararı, askeri zimmet suçları gibi özel kanunlarda düzenlenen suçların genel ceza kanunlarındaki karşılıkları ile ilişkisini ve bu tür durumlarda görevli mahkemenin belirlenmesi prensibini bir kez daha netleştirmiştir. Askeri ceza kanunlarında tanımlanan suçların, Türk Ceza Kanunu’ndaki benzer suçların özel bir görünümü olarak kabul edilmesi durumunda, yargılama yetkisinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemelerine ait olduğu kararıyla, hukukun doğru uygulanmasının önemi vurgulanmıştır. Bu karar, yargılamanın eksiksiz ve yetkili mahkemelerce yapılmasının adil yargılanma hakkı açısından vazgeçilmez olduğunu göstermekte, aynı zamanda HSK kararlarıyla belirlenen görev dağılımının yargı mercilerince dikkate alınmasının gerekliliğini hatırlatmaktadır. Özellikle zimmet gibi ciddi suçlarda delillerin takdir ve değerlendirilmesinin, kanunen yetkili kılınmış üst dereceli mahkemelerce yapılması gerektiği prensibi pekiştirilmiştir.
Karar Künyesi
- Yargıtay: 19. Ceza Dairesi
- Esas No: 2019/29132
- Karar No: 2019/8818
- Karar Tarihi: 22/05/2019
Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
