Eşinizden Mal Kaçırmak İçin Yapılan Devir İptal Ettirilebilir mi?
Eşiniz, sizden mal kaçırmak için bir taşınmazı üçüncü bir kişiye devrettiyse, bu devri iptal ettirebilir misiniz? Yargıtay bu soruyu cevapladı.
Muvazaa, tarafların gerçekte istemedikleri ama üçüncü kişileri (örneğin alacaklıyı) yanıltmak amacıyla, aralarında anlaşarak yaptıkları görünüşte geçerli ama gerçekte hiç var olmayan bir hukuki işlemdir.
Olayın Özeti
Bir boşanma sürecinde, davacı taraf, eşinin evlilik birliği içinde edinilen bir taşınmazı, kendisinden mal kaçırma amacıyla üçüncü bir kişiye danışıklı (muvazaalı) olarak devrettiğini ileri sürerek bu işlemin iptalini talep etti. Yerel mahkeme davayı kabul ederek taşınmazın tapusunun iptaline ve davacı adına tesciline karar verdi.
Yargıtay Ne Dedi
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, İİK 277’deki iptal davaları ile TBK 19’daki muvazaa davaları arasındaki temel farka dikkat çekti: iptal davaları, geçerli olarak yapılmış ama alacaklıyı zarara uğratan işlemleri hükümsüz kılmayı amaçlarken, muvazaa davası bu işlemin gerçekte hiç yapılmamış olduğunu tespit ettirmeyi hedefler. Muvazaa davasında, davacının icra takibine geçip aciz belgesi almasına gerek olmadığını, davacının muvazaalı işlemle zararlandırıldığını ileri sürmesinin yeterli olduğunu belirtti.
Ancak Yargıtay, bu tür bir davada iddianın taşınmazın kendisine değil, alacağın tahsiline yönelik olduğunu, bu nedenle İİK 283/1,2 maddesinin kıyasen uygulanması gerektiğini, tapu iptali ve tescile gerek olmaksızın davacının taşınmazın haciz ve satışını isteyebilmesi yönünde hüküm kurulması gerektiğini belirledi.
Somut olayda, davacı lehine boşanma davasında henüz bir mali hakka hükmedilmediğini, ancak eşler arasında ayrı bir katılma alacağı davasının devam ettiğini tespit ederek, bu davanın sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğine karar verdi: eğer o davada davacının bir alacağı olmadığı anlaşılırsa dava reddedilmeli, alacağın varlığı halinde ise muvazaa olgusu araştırılıp ispatlanırsa davacıya alacağı için haciz ve satış isteme yetkisi tanınmalıdır.
Muvazaa, Türk Borçlar Kanunu m.19 hükmünde düzenlenir; tasarrufun iptali davaları ise İcra ve İflas Kanunu m.277 kapsamında ayrı bir dava türüdür. Bu iki dava birbirinin yerine geçmez.
Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor
Eşinizin, sizden (boşanma sürecinde doğacak mal rejimi alacağınızdan) mal kaçırmak amacıyla bir taşınmazı üçüncü bir kişiye devrettiğini düşünüyorsanız, bu devri muvazaa gerekçesiyle dava konusu yapabilirsiniz; icra takibine geçmiş veya aciz belgesi almış olmanız gerekmiyor.
Ancak bu davanın sonucu, sizin gerçekten bir alacağınız olup olmadığına bağlı; eğer ayrı bir mal rejimi (katılma alacağı) davanız devam ediyorsa, muvazaa davası genellikle o davanın sonucunu beklemek zorunda kalır. Ayrıca, kazanmanız halinde doğrudan tapunun size geçmesi değil, o taşınmaz üzerinden alacağınızı haciz yoluyla tahsil etme hakkı elde etmeniz söz konusu olabilir.
Muvazaa ile İptal Davası Farklı
Muvazaa davası işlemin hiç yapılmamış sayılmasını, iptal davası ise geçerli işlemin hükümsüz kılınmasını amaçlıyor.
İcra Takibi Şartı Aranmıyor
Muvazaa davası açmak için önceden icra takibine geçmiş veya aciz belgesi almış olmanız gerekmiyor.
Alacak Davası Bekletici Mesele Olabiliyor
Ayrı bir mal rejimi/katılma alacağı davanız varsa, muvazaa davası genellikle bu davanın sonucunu bekliyor.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 4. Hukuk Dairesi | 2021/2012 E. | 2022/6837 K. | 05.04.2022 | Mal kaçırma amaçlı muvazaalı devrin iptali ve katılma alacağı davasının bekletici mesele sayılması |
Eşinizin Mal Kaçırma Girişimine Karşı Haklarınızı Koruyun
Muvazaalı bir devir işlemi tespit ettiyseniz, alacağınızı korumak için doğru dava yolunu belirlemek önemlidir. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak aile ve icra hukuku davalarınızda yanınızdayız.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Muvazaa (danışıklı işlem) nedir?
Muvazaa, tarafların gerçek iradeleriyle dışarıya yansıttıkları beyanları arasında bilerek yaratılan bir uyumsuzluktur. İncelenen kararda, eşin taşınmazını üçüncü kişiye devretmesinin gerçekte hiç yapılmamış bir işlem sayılıp sayılamayacağı bu kapsamda değerlendirilmiştir.
-
Eşim, benden mal kaçırmak için taşınmazını başkasına devrederse ne yapabilirim?
Bu devrin muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava açabilirsiniz. Yargıtay’a göre, davacının danışıklı işlemi yapan kişiden bir alacağının bulunması ve devrin bu alacağın tahsilini engellemek amacıyla yapılmış olması gerekir.
-
Muvazaa davası açmak için önce icra takibi başlatmam gerekir mi?
Hayır. Yargıtay bu kararında, muvazaaya dayalı davalarda davacının icra takibine geçmesine veya aciz belgesi almasına gerek olmadığını açıkça belirtmiştir.
-
Muvazaa ispatlanırsa mahkeme tapu iptaline mi karar verir?
İncelenen kararda Yargıtay, talebin bir alacağın tahsiline yönelik olduğu durumlarda tapu iptali ve tescil yerine, İİK 283/1 maddesinin kıyasen uygulanarak alacaklıya taşınmazın haciz ve satışını isteme yetkisi verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
