Elektrik ve Su Aboneliği İptalinde Para İadesi Ne Kadar?

Elektrik aboneliğinizi iptal ettirdiğinizde, abonelik başında ödediğiniz güvence bedeli yani depozito, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile güncellenir, varsa son fatura borcunuz düşülür ve kalan tutar sözleşmenin sona ermesinden itibaren en geç 5 iş günü içinde size iade edilir. Yıllar önce ödenmiş küçük bir depozito, bu güncelleme nedeniyle bugün çok daha yüksek bir tutara ulaşabilir.

Su, doğalgaz ve internet gibi diğer aboneliklerde genel kural uygulanır: satıcı ya da hizmet sağlayıcı, fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren 15 gün içinde depozitonun güncel tutarını kesinti yapmadan iade etmek zorundadır. Aşağıda iade tutarının nasıl hesaplandığını ve para yatmazsa ne yapacağınızı anlatıyoruz.

Güvence Bedeli Nedir

Güvence bedeli, depozito ya da teminat, abonelik başlarken ileride faturaların ödenmemesi ihtimaline karşı alınan paradır. Şirketin geliri değil, sözleşme süresince tutulan bir güvencedir. Abonelik sona erip borç kalmadığında size geri verilmesi gerekir.

Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği 6. maddesine göre güvence bedeli alınıyorsa, sözleşmede tutarının ve abonelik sona erdiğinde ne kadar sürede ve nasıl iade edileceğinin yazılı olması zorunludur. Elektrikte mesken abonelerinden güvence bedeli yalnızca nakit ve makbuz karşılığında alınır; ön ödemeli sayaç kullananlardan ise hiç alınmaz.

Elektrikte Depozito İadesi Ne Kadar

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 29. maddesi, perakende satış sözleşmesi sona erdiğinde güvence bedelinin nasıl iade edileceğini ayrıntılı düzenler. Önce ödediğiniz güvence bedeli, şirketin kayıtlarından ya da elinizdeki makbuzdan tespit edilir. Ardından bu tutar bir güncelleme oranıyla çarpılır.

Güncelleme oranı, fesih ayından iki önceki ayın TÜFE endeksinin, güvence bedelinin ödendiği aydan iki önceki ayın TÜFE endeksine bölünmesiyle bulunur. Yani depozitonuz, ödediğiniz günden bugüne kadarki enflasyon oranında artırılarak iade edilir. Güncellenen tutardan son fatura borcunuz düşülür ve kalan para, sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içinde istediğiniz ödeme yoluyla verilir.

Yönetmelik, iade için borcun ödenmesi dışında hiçbir koşul ileri sürülemeyeceğini ve belge istenemeyeceğini açıkça söyler. Şirket iade için yalnızca kimlik ve iletişim bilgilerinizi ve elden almak istemiyorsanız hesap bilgilerinizi isteyebilir. Şirket ayrıca iade tutarının hazır olduğunu ve miktarını size kalıcı bir yolla, örneğin kısa mesaj veya e-postayla bildirmek zorundadır.

Örnek Hesap

Diyelim ki 2016 yılında elektrik aboneliği açarken 100 TL güvence bedeli ödediniz ve aboneliği bu yıl iptal ettiniz. Ödeme ayından iki önceki ayın TÜFE endeksi ile fesih ayından iki önceki ayın TÜFE endeksi arasındaki oran, örneğin 15 kat artış gösteriyorsa, güncellenmiş güvence bedeliniz 1.500 TL olur. Son faturanız 400 TL ise, size iade edilmesi gereken tutar 1.100 TL’dir.

Buradaki oran yalnızca bir örnektir; sizin tutarınız ödeme ve fesih tarihlerinize göre değişir. Şirketin iade yazısında hangi güvence bedelini esas aldığı, hangi endeksleri kullandığı ve borç olarak neyi düştüğü açıkça yer almalıdır. Bu bilgileri içermeyen bir iade bildirimi aldıysanız, hesabın ayrıntısını yazılı olarak isteyin; hesabı sizin de kontrol edebilmeniz, eksik ödemeyi fark etmenin tek yoludur. Doğru endeksleri TÜİK’in yayımladığı TÜFE tablolarından bulabilirsiniz. Şirketin size yıllar önceki tutarı güncellemeden, aynen iade etmesi yönetmeliğe aykırıdır.

Eski Aboneliklerde ve 2007 Öncesi Sözleşmelerde

1 Ocak 2007’den önce sözleşme yapıp güvence bedeli ödemiş aboneler için ayrı bir kural vardır. Bu abonelerde önce 1 Ocak 2007 tarihindeki güncellenmiş güvence bedeli esas alınır, ardından bu tutar o tarihten iade tarihine kadar TÜFE oranında güncellenerek iade edilir.

Makbuzunuz ya da şirketin kaydı yoksa, güvence bedeli alınmadığına dair somut bir belge bulunmadıkça kullanım yerinin kayıtlı bağlantı gücü ve sözleşme başlangıç tarihi dikkate alınarak tespit yapılır. Eski TEDAŞ dönemine ait abonelikler de bu kapsamdadır.

Görevli tedarik şirketleri, iadesini almayan tüketiciler için internet sitelerinde kimlik numarasıyla sorgulanabilen bir güvence bedeli sorgulama alanı oluşturmak zorundadır. Sözleşmesi sona erenler için bu sorgulama en az 10 yıl açık tutulur. Taşınıp aboneliği kapatmayı unuttuysanız ya da iadenizi hiç almadıysanız, önce bu sorgulama alanına bakın.

Suda ve Diğer Aboneliklerde Depozito İadesi

Su, doğalgaz, internet ve benzeri aboneliklerde genel düzenleme olan Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği uygulanır. Yönetmeliğin 25. maddesine göre satıcı veya sağlayıcı, fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren 15 gün içinde tüketicinin ödediği tutarın geri kalan kısmını ve güvence, depozito veya teminat adı altında alınan ücretlerin güncel tutarlarını kesinti yapmadan iade etmek zorundadır.

Bu nedenle belediye su idareleri de depozitoyu yıllar önceki tutarıyla değil, güncel tutarıyla iade etmelidir. Güncel tutarın nasıl belirleneceği her idarenin tarife ve uygulamasına göre değişebildiğinden, iade tutarını idareden yazılı olarak isteyin. Dosya masrafı ya da iade işlem ücreti gibi kesintiler yapılamaz.

Doğalgazda Depozito

Doğalgaz aboneliğinde de güvence bedeli alınır ve abonelik sona erdiğinde iade edilir. Doğalgaz dağıtım şirketlerinin uygulaması Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun kendi düzenlemelerine tabidir; bu düzenlemelerde tüketici lehine daha özel bir kural yoksa, genel kural olarak güncel tutarın 15 gün içinde kesintisiz iadesi uygulanır. İade tutarını ve hesap yöntemini dağıtım şirketinden yazılı olarak isteyin.

Taşınırken, Kiracıyken veya Abone Öldüyse

Taşınırken yeni kiracıya ya da ev sahibine aboneliği devretmek yerine kendi aboneliğinizi kapatmanız gerekir; aksi halde depozito iade edilmez ve sonraki tüketim sizin adınıza faturalanmaya devam edebilir. Kapatırken sayacın son endeksinin okunmasını sağlayın ve fotoğrafını saklayın. Depozito, abonelik kimin adınaysa ona iade edilir.

Abone ölmüşse depozito mirasçılara geçer. Mirasçılar mirasçılık belgesiyle şirkete başvurarak aboneliği kapatır ve güvence bedelinin iadesini ister. Birden fazla mirasçı varsa iade, belgede gösterilen paylara göre ya da mirasçıların birlikte yetkilendirdiği kişiye yapılır.

Elektrikte kullanım yerinin gücünü artırdıysanız, bu sırada ayrıca fark güvence bedeli ödemiş olabilirsiniz. İadede ödediğiniz tüm güvence bedelleri birlikte dikkate alınmalıdır. Borcunu ödemediği için sözleşmesi feshedilen tüketicilerden ise yeni sözleşmede, içinde bulunulan yılın güvence bedelinin yüzde 50 fazlası alınır.

Kira Depozitosu ile Karıştırmayın

Depozito kelimesi ev kiralarken ödenen güvence için de kullanılır, ancak bu farklı bir kurala tabidir. Türk Borçlar Kanunu’na göre konut kiralarında güvence en fazla 3 aylık kira bedeli olabilir ve para ise vadeli bir tasarruf hesabına yatırılması gerekir. Banka, kiraya veren kira sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 3 ay içinde kiracıya karşı dava açtığını ya da icra takibine giriştiğini bildirmemişse, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür.

Önce Aboneliği Doğru Kapatın

İadenin başlaması için aboneliğin usulüne uygun sona ermesi gerekir. Fesih bildirimi yazılı olarak ya da e-posta, e-Devlet veya şirketin uygulaması gibi kalıcı bir yolla yapılabilir. Şirket, aboneliği açarken kullandığı yöntemden daha ağır bir iptal yöntemi dayatamaz.

Şirket fesih talebini en geç 7 gün içinde yerine getirmek zorundadır. Bu sürede aboneliği kapatmazsa, hizmeti kullanmaya devam etseniz bile sizden bedel istenemez. Fesih tarihine kadar olan tüketim için son fatura ise fesihten itibaren 10 gün içinde gönderilmelidir. Telefonla ya da e-Devletten iptal yollarını ayrı bir yazıda anlattık.

Son Fatura Depozitodan Fazlaysa veya Hatalıysa

Güncellenmiş depozito son fatura borcunuzdan fazlaysa aradaki fark size iade edilir. Borç depozitodan fazlaysa depozito tamamen mahsup edilir ve kalan borcu ödemeniz istenir. Bu nedenle son faturayı mutlaka kontrol edin; sayaç endeksinin doğru okunup okunmadığı iade tutarını doğrudan etkiler.

Son fatura ya da herhangi bir fatura size hatalı geldiyse, Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 21. maddesine göre faturanın düzenlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde itiraz edebilirsiniz. Şirket itirazı en geç 30 gün içinde inceleyip sonucu size yazılı bildirmek zorundadır. İtiraz haklı bulunursa fazla alınan bedel gecikme zammıyla birlikte, tercihinize göre sonraki faturadan düşülür ya da 5 gün içinde iade edilir.

Aboneliği sonlandırmak için gerekçe göstermeniz gerekmez. Belirsiz süreli ya da süresi 1 yıl ve daha uzun olan abonelikleri tüketici istediği zaman ve cezai şart ödemeden feshedebilir; taahhütlü internet ve telefon aboneliklerindeki cayma bedeli ise ayrı kurallara tabidir.

İade Edilmezse Ne Yapılır

Süre geçtiği halde para yatmadıysa, önce şirkete yazılı başvuru yapın ve başvuru numarasını saklayın. Elektrikte zamanında iade edilmeyen güvence bedeline yönetmelikte belirtilen gecikme faizi uygulanır. Şirketin sizden fazladan belge ya da koşul istemesi de yönetmeliğe aykırıdır.

Sonuç alamazsanız, tutar 2026 yılı için 186.000 TL’nin altında olduğundan ilçe veya il tüketici hakem heyetine e-Devlet üzerinden ücretsiz başvurabilirsiniz. Başvurunun nasıl yapılacağını hakem heyeti yazımızda anlattık. Elektrik şirketi hakkında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na da şikâyette bulunulabilir.

Sonuç

Elektrikte depozito, TÜFE ile güncellenip borç düşüldükten sonra sözleşmenin sona ermesinden itibaren en geç 5 iş günü içinde iade edilir ve iade için belge istenemez. Su ve diğer aboneliklerde güncel tutar 15 gün içinde kesintisiz ödenmelidir. İade yapılmazsa önce şirkete, sonra tüketici hakem heyetine başvurulur.

Depozitonuz iade edilmiyorsa ya da güncellenmeden eksik ödendiyse iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer abonelik sorunlarına abonelik sözleşmesinden kaynaklı davalar sayfamızdan bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR