Ayıplı Aracı Sattıktan Sonra Bedel İndirimi İsteyebilir miyim
Ayıplı çıkan aracınızı değiştirme davası sürerken bozulmadan bıkıp üçüncü bir kişiye sattıysanız, artık hiçbir talebiniz kalmadığını düşünebilirsiniz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin bir kararı, daha önce başka bir seçimlik hakkı kullanmış olsanız bile, malı elden çıkardığınızda bedel indirimi isteyebileceğinizi gösteriyor.
Ayıplı bir malı dava sürerken elinizde tutmak zorunda değilsiniz; sattığınızda talebiniz otomatik olarak semenin tenziline yani bedel indirimine dönüşebilir.
Olayın Özeti
Davacı, davalılardan satın aldığı 2014 model Renault marka kamyonetin teslim alındıktan kısa süre sonra arızalandığını ve arızanın giderilemediğini ileri sürdü. Önce aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesini, bu kabul görmezse bedelin iadesini, o da olmazsa ayıplı değer ile satış fiyatı arasındaki farkın (semenin tenzili) ödenmesini talep etti. Yerel mahkeme, aracın imalat hatası nedeniyle ayıplı olduğuna hükmederek ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verdi.
Yargıtay’ın İlk Bozması ve Sonrası
Dosya temyize taşındığında Yargıtay, araç üzerinde rehin bulunduğu ve rehin alacaklısı bankanın davaya açık ve şartsız muvafakatinin alınmadığı gerekçesiyle kararı bozdu. Bozma sonrası yeniden yapılan yargılamada rehin sorunu çözüldü, ancak davacı bu süreçte aracı üçüncü bir kişiye sattığını beyan ederek talebini semenin tenziline çevirdi. Yerel mahkeme, davacının daha önce misliyle değiştirme hakkını kullandığını, bu hakkın tükendiğini belirterek karar verilmesine yer olmadığına hükmetti.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin Değerlendirmesi
Yargıtay, bu kararı da bozdu. Türk Borçlar Kanunu’nun 228. maddesinin ikinci fıkrasına göre, satılan alıcıya yüklenebilen bir sebeple yok olmuşsa veya alıcı onu başkasına devretmişse, alıcı ancak değerindeki eksikliğin satış bedelinden indirilmesini isteyebilir. Yargıtay, davacının Türk Borçlar Kanunu’nun 227. maddesi uyarınca terditli talepte bulunduğunu ve aracı yargılama sırasında üçüncü kişiye satmasının, kanun gereği artık yalnızca semenin tenzilini isteyebileceği anlamına geldiğini belirtti.
Daha önce misliyle değiştirme hakkının kullanılmış olması, satış gibi sonradan değişen koşullar karşısında seçimlik hakkın değişmesini engellemez. Mahkemenin, aracın ayıp nedeniyle değerinde azalma olup olmadığını araştırıp buna göre karar vermesi gerekirken, davayı konusuz sayması hatalı bulundu.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Ayıplı bir malı değiştirme veya iade talebiyle dava açtıysanız ve yargılama sürerken malı elinizde tutmak yerine üçüncü bir kişiye sattıysanız, davanız otomatik olarak düşmez. Kanun, bu durumda size ayıp oranında bedel indirimi yani semenin tenzili talep etme hakkı tanır; bu hak, daha önce başka bir seçimlik hakkı kullanmış olsanız bile geçerliliğini korur.
Uzun süren yargılamalar sırasında ayıplı malı elde tutmanın getireceği ek zararlardan kaçınmak için malı satmak isteyen alıcılar için bu karar önemli bir güvence sağlıyor. Mahkemenin, satış sonrası değer kaybını araştırıp buna göre karar vermesi gerekiyor.
Malı Satmak Davayı Düşürmez
Ayıplı mal davası sürerken malın üçüncü kişiye satılması, davanın konusuz kalması anlamına gelmez; talep semenin tenziline dönüşür.
Önceki Seçimlik Hak Engel Olmaz
Daha önce misliyle değiştirme hakkı kullanılmış olsa bile, satış gibi sonradan değişen koşullar yeni bir seçimlik hakkın kullanılmasını mümkün kılar.
Değer Kaybı Araştırılmalı
Mahkeme, ayıp nedeniyle aracın değerinde ne kadar azalma olduğunu tespit ederek semenin tenzili tutarını buna göre belirlemelidir.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi | 2022/4913 | 2023/4690 | 06.09.2023 | Ayıplı malın yargılama sırasında satılması halinde seçimlik hakkın semenin tenziline dönüşmesi |
Ayıplı Araç veya Ürün Davanızda Yol Gösterelim
Durumunuzu birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSıkça Sorulan Sorular
-
Ayıplı bir malı dava sürerken satarsam talebim düşer mi?
Hayır. Yargıtay’a göre malın satılması, talebinizin ayıp oranında bedel indirimi yani semenin tenzili istemine dönüşmesine yol açar, davanızı düşürmez.
-
Daha önce misliyle değiştirme hakkımı kullandıysam artık bedel indirimi isteyemez miyim?
İsteyebilirsiniz. Satış gibi sonradan değişen bir koşul ortaya çıktığında, önceki seçimlik hakkın kullanılmış olması yeni bir seçimlik hakkın talep edilmesine engel değildir.
-
Bu davada mahkeme neyi araştırmalıydı?
Aracın ayıp nedeniyle değerinde ne kadar bir azalma olduğunu tespit etmeliydi; semenin tenzili tutarı bu azalmaya göre belirlenir.

