9 Yılda Bitirilemeyen Üniversite Öğrenimi İçin İlişik Kesme Anayasaya Uygun mu?

Lisans öğreniminizi 9 yıl içinde bitiremezseniz, üniversiteyle ilişiğiniz kesilebilir mi? Anayasa Mahkemesi bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Öğrenim süresi altı yıl olan bir lisans programında, azami dokuz yıllık süreyi dolduran bir öğrencinin üniversiteyle ilişiği kesildi. Öğrencinin açtığı davada, mahkeme bu azami süre kuralının bölüm niteliğini, öğrencilerin farklı koşullarını ve zorunlu mazeretleri göz ardı ettiği, kamu kaynağı israfına yol açtığı ve ilişik kesme gibi ağır bir aracın gerekli olmadığı gerekçeleriyle Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

Anayasa Mahkemesi Ne Dedi

AYM, eğitim ve öğrenim hakkının mutlak olmadığını, kanun koyucunun bu hakkı sınırlama konusunda geniş takdir yetkisine sahip olduğunu belirtti. Azami süre kuralının, kamu kaynaklarının kamu yararına uygun kullanılmasını ve eğitim kalitesinin korunmasını sağlama gibi meşru bir amacı olduğunu, bu amaca ulaşmak için elverişli ve gerekli olduğunu tespit etti.

Orantılılık değerlendirmesinde, normal altı yıllık süreye üç yıl daha eklenerek dokuz yıllık bir azami süre tanınmasının yanı sıra, kanunda yer alan ek sınav hakları, sınırsız sınav hakları ve ders tekrarı gibi ilişik kesmeyi geciktirici ve kolaylaştırıcı mekanizmaların da bulunduğunu dikkate alarak, bu düzenlemenin öğrenciye orantısız bir külfet yüklemediğine karar verdi ve iptal talebini oybirliğiyle reddetti.

Bu kararın dayandığı temel ilke, eğitim hakkının sınırsız olmadığı, kamu kaynaklarının etkin kullanımı gibi meşru bir amaçla sınırlanabileceğidir; AYM bu sınırlamayı değerlendirirken sadece süre kısıtını değil, kısıtı yumuşatan ek imkanları da birlikte gözetmiştir.

Azami süre dolmadan önce, üniversitenizin öğrenci işleri biriminden ek sınav hakları, mazeret izinleri veya ders tekrar imkanları hakkında bilgi almanız, ilişik kesilmesini önlemek için atabileceğiniz en pratik adımdır.

Kararın karşı oy içermeden oybirliğiyle alınmış olması, bu konudaki mevzuatın Anayasa’ya uygunluğunun Yargıtay içinde tartışmasız kabul edildiğini gösteriyor; bu nedenle benzer bir itirazın tekrar gündeme gelmesi, ancak yeni bir mevzuat değişikliğiyle mümkün olabilir.

Kararın gerekçesinde, benzer düzenlemelerin farklı öğrenim dallarında da uygulandığı ve bu tür sürelerin evrensel bir eğitim politikası aracı olarak kabul edildiği ayrıca vurgulanmıştır.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

Altı yıllık bir lisans programında okuyorsanız, azami dokuz yıl içinde programı tamamlamanız gerekiyor; bu süre sınırı Anayasa’ya uygun bulundu. Ancak bu süre sınırına yaklaşıyorsanız, kanunun tanıdığı ek sınav hakları ve diğer destekleyici mekanizmalardan (varsa) yararlanıp yararlanamayacağınızı üniversitenizle birlikte mutlaka kontrol etmeniz önemli; bu haklar, ilişiğinizin kesilmesini engelleyebilecek ikinci şans niteliğinde.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR