Vakıf Üniversitesi Öğrenim Ücretine Sınırsız Zam Yapabilir mi?

Vakıf üniversitesine kaydolduktan sonra, üniversite her yıl istediği oranda zam yapabilir mi? Yargıtay bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Bir üniversite öğrencisi, önceki yıl %76 zam yapılmışken, bir sonraki eğitim yılı için üniversitenin %78 ila %83 arasında değişen oranlarda zam yaptığını, bu zammın fahiş olduğunu ileri sürerek fazla ödediği ücretin iadesini talep etti. İlk derece mahkemesi, zam oranının TÜİK verilerine göre hakkaniyetli olduğunu belirterek davayı reddetti. İstinaf mahkemesi ise bu kararı kaldırdı.

Yargıtay Ne Dedi

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, vakıf üniversitelerinde öğrenim ücretlerinin mütevelli heyeti tarafından belirleneceğini düzenleyen yönetmeliğe rağmen, bu belirlemenin Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Türk Borçlar Kanunu ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uygun yapılması gerektiğini vurguladı. İlk kayıt yılı ücretinin sözleşme serbestisi kapsamında belirlendiğini, ancak sonraki yılların ücretinde öğrencinin herhangi bir iradesi bulunmadığını, tek yetkinin mütevelli heyetine bırakılmasının haksız şart niteliğinde olduğunu kabul etti.

YÖK’ün de öğrenim ücreti artışlarında TÜFE’nin 12 aylık ortalamasının esas alınması gerektiğine dair açıklamasına atıf yaparak, zam oranının ilk kayıt sırasında öngörülebilir üst sınır olan TÜFE ortalaması ile sınırlandırılması gerektiğine karar verdi. Bu tespitin, tüketici aleyhine olan belirsizliği giderdiğini ve hakkaniyete uygun olduğunu belirterek istinaf kararını onadı.

Tüketici sözleşmelerinde tek taraflı ve sınırsız fiyat belirleme yetkisi tanıyan hükümlerin denetimi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un haksız şartları düzenleyen 5. maddesine dayanır. Bu madde, sözleşmenin karşı tarafını, sözleşmenin kurulmasında hiçbir katkısı olmayan bir hükümle bağlı tutmayı, iyiniyet kuralına aykırı bir dengesizlik olarak kabul eder.

Yargıtay, öğrenim ücreti gibi yıllar boyu süren bir sözleşme ilişkisinde, ilk yıl için geçerli olan sözleşme serbestisinin sonraki yıllara aynen taşınamayacağını, öngörülebilir ve objektif bir üst sınır (burada TÜFE ortalaması) bulunmadıkça tek taraflı belirlemenin haksız şart sayılacağını netleştirmiştir.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

Bir vakıf üniversitesine kaydolduysanız, ilk yıl ödediğiniz ücret dışında, sonraki yıllardaki zamlar üniversitenin tek taraflı ve sınırsız takdirine bırakılamaz; zam oranı, o dönemki TÜFE’nin 12 aylık ortalamasını aşamaz. Üniversitenizin bu sınırı aşan bir zam uyguladığını düşünüyorsanız, fazla ödediğiniz tutarın iadesini talep etme hakkınız var. Zam oranınızı TÜİK’in ilgili dönem TÜFE verileriyle karşılaştırmanız, bu hakkınızı kullanmanın ilk adımı.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR