Yargıtay ve Danıştay karar incelemesi görseli

Belediye Başkanları Hususi Pasaport Alabilir mi?

Belediye başkanları, görevleri süresince hususi (yeşil) damgalı pasaport alabilir mi? Anayasa Mahkemesi bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Bir idare mahkemesindeki hususi damgalı pasaport talebiyle açılan bir davada, Pasaport Kanunu’nun ilgili maddesindeki “birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan” şartının belirsiz olduğu, eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve yurt dışına çıkma özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle bu kuralın iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvuruldu. Değerlendirme, 5510 sayılı Kanun kapsamında ilk defa sigortalı olan belediye başkanları özelinde yapıldı.

Anayasa Mahkemesi Ne Dedi

AYM, hususi damgalı pasaport alma şartının kanunda açık, net ve anlaşılır şekilde düzenlendiğini, belirlilik ilkesine aykırı bir yön bulunmadığını belirtti. Bu istisnai hakkın belirli ölçütlere (belirli bir kadro ve sosyal güvenlik süresi) bağlanmasının kamu yararına aykırı olmadığını tespit etti.

Kuralın sadece hususi pasaport alma koşullarını düzenlediğini, vatandaşların umuma mahsus pasaportla yurt dışına çıkma haklarının devam ettiğini belirterek yurt dışına çıkma özgürlüğünü kısıtlayan bir yön bulunmadığına karar verdi. Eşitlik ilkesi açısından ise, farklı sosyal güvenlik kanunlarına (5434 sayılı ile 5510 sayılı) tabi olan kişilerin karşılaştırılabilir durumda olmadığını, bu nedenle farklı kuralların uygulanmasının eşitliği zedelemediğini belirledi. Bu değerlendirmelerle, kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine oybirliğiyle karar verdi.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

Bir belediye başkanıysanız ve 5510 sayılı Kanun kapsamında ilk defa sigortalı olduysanız, hususi damgalı pasaport alabilmeniz için birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma şartını taşımanız gerekiyor; bu şart Anayasa Mahkemesi tarafından geçerli bulundu. Bu şartı taşımıyorsanız, yine de umuma mahsus (normal) pasaportla yurt dışına çıkma hakkınız tamamen korunuyor; sadece özel/hususi pasaport ayrıcalığından yararlanamıyorsunuz.

1

Şart Anayasaya Uygun Bulundu

Hususi pasaport için aranan birinci derece kadro emeklilik şartı, belirsizlik veya eşitsizlik oluşturmadığı gerekçesiyle geçerli sayıldı.

2

Umuma Mahsus Pasaport Hakkı Etkilenmiyor

Bu kural sadece özel/hususi pasaportu ilgilendiriyor, normal pasaportla yurt dışına çıkma hakkı hiçbir şekilde kısıtlanmıyor.

3

Farklı Sosyal Güvenlik Rejimleri Farklı Muamele Görebiliyor

5434 ve 5510 sayılı kanunlara tabi kişiler karşılaştırılabilir durumda sayılmadığından, farklı kurallara tabi tutulmaları eşitlik ilkesine aykırı bulunmadı.

Karar Künyesi

DaireEsas NoKarar NoTarihKonu
Anayasa Mahkemesi2025/2482026/10913.05.2026Belediye başkanlarının hususi damgalı pasaport şartının Anayasaya uygunluğu

Kamu Görevinizle İlgili Pasaport Hakkınızı Netleştirin

Hususi pasaport şartlarını taşıyıp taşımadığınızı değerlendirmek için bize ulaşın. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak yanınızdayız.

WhatsApp’tan yazınHemen İletişime Geçin

SIKÇA SORULAN SORULAR

  • Hangi belediye başkanları hususi pasaport hakkından yararlanamıyor?

    AYM’nin incelemesi, 5510 sayılı Kanun kapsamında ilk defa sigortalı olan belediye başkanlarıyla sınırlıdır.

  • AYM düzenlemeyi belirsiz mi bulmuştur?

    Hayır, AYM kuralın açık, net ve öngörülebilir olduğuna, birinci derece kadro ve emeklilik şartlarının mevzuatta belirli olduğuna karar vermiştir.

  • Bu kararın sonucu nedir?

    AYM, itiraz konusu ibarenin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar vererek iptal talebini reddetmiştir.

İLGİLİ YAZILAR