Eve Çağırdığım Usta İşi Eksik veya Kusurlu Yaptı, Yasal Haklarım Nelerdir?

Yaşam alanlarınızı güzelleştirmek, evinizdeki bir arızayı gidermek veya hayalinizdeki o özel tasarımı hayata geçirmek için büyük umutlarla ve ciddi bütçeler ayırarak evinize bir usta veya tadilat firması çağırmış olabilirsiniz. Boya, badana, parke döşeme, mutfak dolabı yapımı veya banyo tesisatı gibi işler için başlangıçta her şey kulağa çok hoş gelir; “Abi sen hiç merak etme, ben o işi pırıl pırıl yapıp teslim edeceğim” şeklindeki sözler size güven verir. Ancak işin teslim günü geldiğinde veya ustalar evden ayrıldığında karşılaştığınız manzara tam bir hayal kırıklığı olabilir. Parkelerin altından ses gelmesi, mutfak dolaplarının kapaklarının kapanmaması, boyanın dalgalı ve özensiz olması veya usta “malzeme bitti” diyerek işin yarısını yapıp sırra kadem basması, bir ev sahibinin yaşayabileceği en can sıkıcı maddi ve manevi mağduriyetlerin başında gelir. “O kadar para ödedim, evim inşaat alanına döndü, usta telefonlarımı açmıyor, şimdi ne yapacağım?” diyerek büyük bir çaresizlik ve öfke hissediyor olabilirsiniz.

Ancak yaşadığınız bu haksızlık karşısında hukukun sizi asla çaresiz bırakmadığını bilmelisiniz! Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak, gayrimenkul, inşaat ve tüketici hukuku alanındaki derin hukuki tecrübemizle çok net bir şekilde belirtmek isteriz ki; evinize çağırdığınız bir usta ile aranızdaki ilişki, sıradan bir yardımlaşma veya basit bir hizmet değil, yasalarla çok sıkı kurallara bağlanmış olan bir “eser sözleşmesidir”. Hukuk sistemimiz, parasını ödediğiniz o işin (eserin) size kusursuz, eksiksiz ve vaat edilen kalitede teslim edilmesini zorunlu tutar. Usta, “Ben elimden geleni yaptım” veya “Malzeme ancak bu kadar oldu” gibi asılsız bahanelerle yasal sorumluluktan kaçamaz. Sizin için saatler süren titiz araştırmalarımızla, Yargıtay’ın 2026 yılındaki güncel içtihatları ve yasalarımız ışığında kaleme aldığımız bu kapsamlı yazımızda; işi eksik veya kusurlu yapan ustaya karşı yasal haklarınızı nasıl kullanacağınızı, sözleşmeden dönerek paranızı nasıl geri alacağınızı veya ayıbın onarılmasını hukuken nasıl sağlayacağınızı tüm detaylarıyla, adım adım ele alacağız.

Usta ile Müşteri Arasındaki Hukuki İlişkinin Temeli: Eser Sözleşmesi Nedir?

Evinizdeki tadilatı eksik veya hatalı yapan ustaya karşı hukuki bir süreç başlatmadan önce, aranızdaki ilişkinin temelini doğru teşhis etmek, davanın kazanılması için atılacak en stratejik adımdır. Genellikle vatandaşlarımız, evlerine çağırdıkları boyacı, marangoz veya tesisatçı ile yazılı bir kağıt imzalamadıkları için ortada resmi bir “sözleşme” olmadığını zanneder ve haklarını arayabilecekleri yasal bir zemin bulamadıklarını düşünürler.

Oysa bu son derece yanlış bir bilgidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu‘nun (TBK) 470. maddesine göre eser sözleşmesi; yüklenicinin (ustanın/müteahhidin) bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin (sizin) de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlenmiş olduğu bir sözleşmedir. Eser sözleşmesinin kurulabilmesi ve geçerli olması için kural olarak herhangi bir şekil şartı (noter onayı veya yazılı evrak) aranmaz. Usta ile WhatsApp üzerinden yazışmanız, bankadan gönderdiğiniz havale dekontu veya evinizde ölçü alırken şahit olan komşularınız dahi bu sözleşmenin varlığını ispatlamak için yeterlidir.

Eser sözleşmesinin sizi koruyan en muazzam özelliği, “sonuç taahhüdü” içermesidir. Yani öğretmen veya doktor gibi “elinden gelen tıbbi/eğitsel çabayı göstermekle” yetinemez; usta, fen ve sanat kurallarına uygun, sizin arzu ve iradenizle örtüşen, hatasız bir “sonuç” (tamamlanmış ve çalışan bir banyo, pürüzsüz boyanmış bir duvar) çıkarmak zorundadır. Üstelik usta, kullanacağı malzemeyi (boya, çimento, ahşap) kendisi temin ediyorsa, tıpkı bir satıcı gibi bu malzemenin en iyi cinsten olmasından da bizzat sorumludur.

“Eksik İş” ve “Ayıplı İş” Ayrımı: Yasal Haklarınızın Çıkış Noktası

Tadilat projelerinde hak arama sürecinin en çetrefilli ve vatandaşların en çok hataya düştüğü noktası, yapılan hatalı uygulamanın “Eksik İş” mi yoksa “Ayıplı (Kusurlu) İş” mi olduğunun doğru tespit edilememesidir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, bu iki kavramın yasal sonuçları birbirinden tamamen farklıdır:

• Eksik İş Nedir?: Sözleşme ile usta tarafından yapımı yüklenildiği halde “hiç yapılmayan” iştir. Örneğin, 5 kapaklı mutfak dolabı yapılacaktı ama usta 4 kapak takıp gitti. Veya evin tamamı boyanacaktı ama usta salonu boyamadan işi bıraktı. Bu açıkça bir eksik iştir. Eksik işlerde usta, sözleşmedeki teslim borcunu ifa etmemiş, yani temerrüde (gecikmeye) düşmüş sayılır.
• Ayıplı (Kusurlu) İş Nedir?: İmal edilen eserde (yapılan işte), sözleşme ve dürüstlük kurallarına göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması veya bulunmaması gereken bozuklukların olmasıdır. İş yapılmıştır ama kusurludur. Örneğin; mutfak dolabı yapılmıştır ama menteşeleri yamuktur, fayanslar döşenmiştir ama aralarından su sızdırıyordur.

Bu ayrımın önemi, yasal haklarınızı kullanırken uymanız gereken sürelere ve ihbar şartlarına (muayene külfetine) doğrudan etki etmesidir.

İşi Yarım Bırakan (Eksik İş Yapan) Ustaya Karşı Haklarınız

Usta işin bir kısmını yapıp “Daha gelmiyorum” dediyse veya işin belli kalemlerini hiç yapmadıysa, usta temerrüde (gecikmeye) düşmüş olur. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde temerrüt durumunda, iş sahibi olarak TBK’nın 125. maddesinde yer alan seçimlik haklarınız devreye girer. Bu durumda yasal yollarla şu adımları atabilirsiniz:

• Aynen İfayı İstemek ve Gecikme Tazminatı Talep Etmek: Eğer işin büyük kısmı bittiyse, ustaya noterden bir ihtar çekerek işi bitirmesi için makul bir süre (örneğin 7 gün) verirsiniz. Usta işi yine bitirmezse, işi bitirmesi konusunda ısrar edebilir ve evin tadilatta kalması sebebiyle (örneğin evi kiraya veremediğiniz için) doğan tüm kira kaybınızı ve gecikme tazminatını ustadan talep edebilirsiniz.
• Sözleşmeden Dönmek ve Ödediğiniz Parayı Geri Almak: Usta işin çok başında kaçıp gittiyse, sözleşmeyi tamamen feshederek (sözleşmeden dönerek) hukuki durumu en başa sarabilir, peşinat veya avans olarak ödediğiniz tüm parayı (sebepsiz zenginleşme kurallarına göre) yasal faiziyle geri alabilirsiniz.
• Nama İfaya İzin Davası ile İşi Başkasına Yaptırıp Parasını Ustadan Almak: Hukukumuzda sizi en çok koruyan haklardan biri TBK m. 113’teki “Nama İfa” kurumudur. Yarım kalan işi kendi cebinizden veya başka bir ustaya tamamlatmak için mahkemeden izin istersiniz. Mahkeme bir bilirkişi atar, eksik işlerin bedelini hesaplar ve bu işi başka ustaya yaptırmanız için size izin verir. Yapacağınız tüm masraflar da o yarım bırakıp kaçan ilk ustadan tahsil edilir.

İşi Kusurlu (Ayıplı) Yapan Ustaya Karşı Seçimlik Haklarınız

Eğer usta işi bitirdiğini iddia ederek size teslim etmişse, ancak fayanslar yamuk, boya dökülüyor veya tesisat akıtıyorsa; ortada bir “ayıplı ifa” var demektir. TBK m. 475 uyarınca, ayıplı iş yapan ustaya karşı kanun size çok güçlü 3 adet “Seçimlik Hak” sunmaktadır:

• Sözleşmeden Dönme (Para İadesi): Eserin (yapılan tadilatın), sizin açınızdan hiçbir kullanılamayacağı derecede bozuk olması veya o haliyle kabul etmenizin hakkaniyet gereği sizden beklenememesi durumunda eseri (işi) tamamen reddedebilirsiniz. Bu durumda sözleşmeden döner ve ustaya ödediğiniz tüm tadilat bedelinin kuruşu kuruşuna iadesini istersiniz.
• Bedelden İndirim İsteme: Eğer yapılan iş kusurlu olsa da bir şekilde kullanılabilecek durumdaysa (örneğin dolap kapakları çizik ama işlevselse), işi o haliyle kabul edebilir ancak ayıbın büyüklüğü oranında ödediğiniz bedelden indirim (kısmi para iadesi) talep edebilirsiniz.
• Ayıbın Ücretsiz Onarılmasını İsteme: Kusur, aşırı bir masraf gerektirmeden düzeltilebilecek nitelikteyse; ustaya ihtar çekerek bu yamuk fayansları veya dalgalı boyayı tamamen “ücretsiz olarak” yeniden onarmasını ve düzeltmesini yasal olarak emredebilirsiniz.

Davanın Kaderini Belirleyen Kural: Ayıp İhbarı ve Muayene Külfeti

Evinize gelen usta işi kusurlu yaptıysa ve tazminat ya da para iadesi almak istiyorsanız, hayatınızın en önemli hukuki kurallarından birine uymak zorundasınız: “Muayene ve İhbar Külfeti”.

Pek çok vatandaşımız ustayla kavga ettikten sonra iletişimi keser, aylarca bekler ve sonra dava açar. Oysa TBK’nın eser sözleşmesine dair ayıba karşı tekeffül (garanti) hükümleri çok nettir. İşi (tadilatı) teslim aldığınızda, bunu makul bir süre içinde muayene etmek (gözden geçirmek) zorundasınız.

• Açık Ayıp: Boyanın dalgalı olması gibi gözle hemen görülen kusurlar varsa, bunu “makul süre” içinde derhal ustaya bildirmek (ihbar etmek) zorundasınız.
• Gizli Ayıp: Tesisattaki bir kaçağın aylar sonra alt kata su sızdırması gibi, ilk başta anlaşılmayan ve sonradan ortaya çıkan bir kusur varsa; kusur ortaya çıktığı an “derhal” durumu ustaya ihbar etmekle yükümlüsünüz.

Eğer süresi içinde bu ihbarı (tercihen noter kanalıyla veya ispatlanabilir bir yazılı yolla) yapmazsanız, yasa gereği “eseri o kusurlu haliyle kabul etmiş” sayılırsınız. Bu durumda ne yazık ki ayıptan doğan bedel indirimi veya onarım haklarınızı tamamen kaybedersiniz.

Önemli İstisna: Eğer uyuşmazlık “ayıplı iş” değil de “eksik iş” (hiç yapılmamış iş) ise; eksik işlerde muayene ve ihbar zorunluluğu yoktur, zaman aşımı süresi içinde her zaman hakkınızı arayabilirsiniz.

Görevli Mahkeme Stratejisi: Tüketici Mahkemelerinin Büyük Avantajı

Hatalı veya eksik iş yapan ustaya karşı açacağınız davanın nerede açılacağı, usul hukukunun en önemli aşamasıdır. Görevli mahkemenin yanlış seçilmesi, davanızın aylarca uzamasına ve usulden reddedilmesine yol açar.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) m. 3/1-l uyarınca; ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden bir sağlayıcı (usta, tadilat firması, dekorasyon şirketi) ile ticari amacı olmayan tüketici (kendi evi için iş yaptıran vatandaş) arasında kurulan “eser sözleşmeleri”, tartışmasız biçimde “tüketici işlemi” kabul edilmektedir.

Siz, kendi şahsi evinizin tadilatını yaptırmak için bir usta tuttuğunuzda tüketici sıfatına sahipsiniz. Bu nedenle, eksik veya ayıplı iş sebebiyle usta aleyhine açılacak tüm bedel iadesi, onarım, tazminat ve menfi zarar davalarında görevli mahkeme Tüketici Mahkemeleridir. Tüketici mahkemeleri, tüketiciyi koruyan yasalar çerçevesinde hareket eder, yargılama süreçleri daha tüketici dostudur ve davanın HMK uyarınca basit yargılama usulüyle çok daha hızlı görülmesi gibi muazzam avantajlar sağlar. Şayet ustayı bir ticari dükkanınızın/işletmenizin yapımı için tuttuysanız, bu sefer durum ticari bir davaya (Asliye Ticaret Mahkemesi) dönüşecektir.

Avukat Değerlendirmesi ve Sonuç: “Delil Tespiti” Yaptırmadan Başka Usta Çağırmayın!

Ustalarla yaşanan uyuşmazlıklarda yapılan en büyük stratejik hata; evi o bozuk ve yarım haliyle bırakmak istemeyen vatandaşın, mahkemeden yasal bir tespit (delil tespiti) yaptırmadan hemen başka bir ustayı çağırıp işleri toparlatmasıdır.

Eğer usta işi yarım veya kusurlu bıraktıysa; mahkemede bunu ispat yükü eserin ayıplı olduğunu iddia edene düşecektir. Evi başka bir ustaya temizlettiğinizde veya fayansları kırdırıp yenisini yaptırdığınızda, ortada ilk ustanın yaptığı hatayı ispatlayacak bir kanıt kalmaz. Bu nedenle, ustayla yollar ayrılır ayrılmaz derhal Eser Sözleşmesi Davaları alanında uzman bir avukat aracılığıyla Tüketici (veya Sulh Hukuk) Mahkemesinden “Delil Tespiti” talep edilmeli; bilirkişiler eve gelip mevcut kusuru, yanlış malzemeyi ve giderim masrafını resmi bir rapora bağlamalıdır. Asıl tazminat davamızı ancak bu sağlam temel üzerine inşa edebiliriz.

Bizler, alanında tecrübeli ve dinamik avukat kadromuzla, evinizde yarım kalan hayallerinizin ve çöpe giden birikimlerinizin ustaların insafına terk edilmesine müsaade etmiyoruz. Tüketici ve Borçlar Hukuku eksenindeki derin ihtisasımızla; kusurlu ustaların arkasına sığındığı bahaneleri çürütüyor, doğru zamanda yapılan ihtar ve tespitlerle ödediğiniz avansları faiziyle birlikte kurtarıyor ve yarım bırakılan işlerin bedelini yasal yollarla kusurlu tarafa ödetiyoruz.

Eksik ve hatalı yapılan tadilatlar yüzünden evinizin huzurunun kaçmasına daha fazla tahammül etmemek, paranızı ve yasal mülkiyet haklarınızı derhal güvence altına almak için vakit kaybetmeden uzman ekibimizle bizimle iletişime geçmek için hemen tıklayın.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Ustanın Eksik veya Kusurlu Yaptığı İş İçin Haklarım Nelerdir?

Ustanın eksik veya kusurlu yaptığı iş için bedelin ayıp oranında indirilmesini, işin ücretsiz tamamlanmasını/onarılmasını veya sözleşmeden dönerek ödediğiniz ücretin iadesini talep edebilirsiniz.

İLGİLİ YAZILAR