Yargıtay Eksik Arama Tanığını Artık Basit Şekil Hatası Saymıyor mu?
Yıllarca eksik arama tanığı basit bir şekil hatasıdır denilirdi. Yargıtay Ceza Genel Kurulu bu görüşünü neden ve nasıl değiştirdi?
Bir suçun işlendiğine dair kesin ve hukuka uygun delil yoksa, mevcut şüphe sanığın lehine yorumlanır ve mahkûmiyet yerine beraat kararı verilir.
Olayın Özeti
Bir kişi, evinde yapılan aramada ele geçirilen 228 mermi ve bir tabanca nedeniyle önce terör örgütüne silah sağlama, sonra bireysel silah ticareti suçundan (6136 sayılı Kanun m. 12/1) 4 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Arama, hâkim kararı olmaksızın savcının gecikmesinde sakınca bulunan hal yazılı emriyle yapılmış, kanunun aradığı ihtiyar heyeti veya komşulardan iki kişi hazır bulundurulmamıştı. Mermilerin sahibi olduğuna dair parmak izi veya başka somut delil de yoktu. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, suçun niteliğinin değiştirilmesi gerektiğini ileri sürerek itiraz etti.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu Ne Dedi
Kurul, esas uyuşmazlığa geçmeden önce, aramanın hukuka uygunluğunu kendiliğinden inceledi. Daha önceki içtihatlarında arama tanığı eksikliğini basit bir şekil eksikliği olarak değerlendirdiğini, ancak Anayasa Mahkemesi’nin 2014 tarihli bir kararına (Yaşar Yılmaz başvurusu) atıfla bu yaklaşımını değiştirdiğini açıkça belirtti. AYM’nin, arama tanığı eksikliğiyle elde edilen delilin tek ve belirleyici delil olarak kullanılmasının adil yargılanma hakkını ihlal ettiğine karar verdiğini, Anayasa Mahkemesi kararlarının tüm yargı organlarını bağladığını hatırlattı.
Bu doğrultuda Kurul, hukuka aykırılık kavramını sadece pozitif kanun maddelerine aykırılıkla sınırlı tutmayıp, temel hak ve özgürlüklere ilişkin ilkeleri de kapsayacak şekilde geniş yorumladı. Somut olayda arama tanığı eksikliği nedeniyle mermilerin hukuka aykırı delil sayıldığına, başka delil bulunmadığından şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği sanığın beraatine karar verilmesi gerektiğine hükmetti.
Bu içtihat değişikliği, Anayasa Mahkemesi kararlarının sadece bireysel başvuruyu yapan kişiyi değil, benzer usul eksikliği taşıyan tüm dosyalarda Yargıtay’ın yaklaşımını da etkileyebileceğini gösteriyor; bu nedenle güncel içtihadı takip etmek, savunmanızı doğru temellendirmeniz için önemlidir.
Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor
Geçmişte bazı mahkemeler, arama sırasında eksik tanık bulundurulmasını önemsiz bir usul hatası olarak görebiliyordu. Ancak bu kararla birlikte, Yargıtay’ın en üst kurulu bile bu görüşünü terk etti ve eksik tanıklı aramayı ciddi bir hak ihlali olarak kabul etti. Bu, sizin veya bir yakınınızın evinde eksik tanıklı bir arama yapıldıysa, bunun artık önemsiz bir teknik detay olarak görülmeyeceği, aksine davanın sonucunu doğrudan değiştirebilecek ciddi bir savunma noktası olduğu anlamına geliyor.
İçtihat Değişti
Yargıtay, eksik arama tanığını eskiden şekil hatası sayarken, artık ciddi bir hukuka aykırılık olarak kabul ediyor.
AYM Kararları Bağlayıcı
Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru kararları, Yargıtay dahil tüm yargı organlarını bağlıyor.
Hukuka Aykırılık Geniş Yorumlanıyor
Sadece kanun maddesine aykırılık değil, temel hak ihlalleri de hukuka aykırı delil kapsamında değerlendiriliyor.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay Ceza Genel Kurulu | 2013/464 E. | 2015/132 K. | 28.04.2015 | Arama tanığı eksikliğinin şekil hatasından ciddi hukuka aykırılığa dönüşen içtihadı |
Silah ve Mühimmat Suçlamalarında Delil Sürecini İnceletin
Arama işleminin hukuka uygunluğu, silah bulundurma veya ticareti suçlamalarında davanın kaderini belirleyebilir. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak ceza davalarınızda yanınızdayız.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Ev aramasında şahit bulunması zorunlu mudur?
Evet, CMK 119/4 maddesi uyarınca Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın yapılan konut aramalarında o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin hazır bulundurulması yasal bir zorunluluktur.
-
Arama tanığı olmadan elde edilen deliller geçerli midir?
Hayır, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun emsal kararına göre arama tanığı bulundurulmadan yapılan aramalar sonucunda elde edilen bulgular ‘hukuka aykırı delil’ niteliğindedir ve hükme esas alınamaz.
-
Hukuka aykırı delil beraat sebebi midir?
Eğer mahkumiyet için hukuka aykırı deliller dışında yeterli ve kesin delil bulunmuyorsa, ‘şüpheden sanık yararlanır’ ilkesi gereği sanığın beraatine karar verilmelidir.
-
Anayasa Mahkemesi’nin bu konudaki tutumu nedir?
Anayasa Mahkemesi, kanuna aykırı yapılan aramalarla elde edilen delillerin tek ve belirleyici delil olarak kullanılmasını adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul etmektedir.
