Şantiye Elektriği Meskene Nasıl Çevrilir? Geçiş Ücreti ve Belgeler

Yeni evinize taşındınız ama fatura hâlâ şantiye tarifesinden geliyorsa, bunu mesken aboneliğine çevirtebilirsiniz. Binanın iskanı alınmışsa geçiş doğrudan yapılır. İskan yoksa bile bina 31 Aralık 2021’den önce yapılmışsa ya da 1 Temmuz 2022’ye kadar ruhsat alıp ruhsata uygun yapılmışsa, elektrik ve su geçici olarak mesken grubundan bağlanabilir.

Geçişin kendisi için ayrı bir harç ya da sabit bir geçiş ücreti yoktur. Ödeyeceğiniz şey, yeni aboneliğin güvence bedeli ve bağlantı işlemleridir. Asıl kazanç, sonraki faturalarda birim fiyatın düşmesidir. Aşağıda başvurunun nasıl yapılacağını, hangi belgelerin istendiğini ve dağıtım şirketi reddederse ne yapılacağını anlatıyoruz.

Şantiye ve Mesken Elektriği Arasındaki Fark

Şantiye elektriği, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği tanımıyla bir geçici bağlantıdır: şantiye, fuar, lunapark gibi yerlerin ihtiyacı için 10 yıldan kısa, sınırlı bir süre için yapılır. Başvuruda elektrik projesi ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesi istenir. Abone genellikle inşaatı yapan müteahhittir.

Mesken aboneliği ise insanların konut olarak yaşadığı bağımsız bölümler içindir ve her daire kendi adına abone olur. Şantiye tüketimi genellikle işyeri, yani ticarethane tarifesinden faturalandırılır. Bu tarifenin birim fiyatı mesken tarifesinden yüksektir. Güncel rakamları EPDK’nın yayımladığı tarife tablolarından görebilirsiniz.

Su aboneliğinde de mantık aynıdır. Belediye su idareleri inşaat suyunu ayrı ve daha pahalı bir tarifeden faturalandırır; konut tarifesine geçmek için aynı belgeler istenir.

Faturada Mesken, Geçici Mesken Ne Demek

Faturadaki mesken ifadesi, aboneliğin konut grubunda olduğunu gösterir. Geçici mesken ise binanın henüz iskanı alınmadığı için aboneliğin kanunun tanıdığı istisnaya dayanarak verildiğini anlatır. Birim fiyat açısından konut tarifesinden farkı yoktur; farkı, iskan alınınca kalıcı aboneliğe dönüştürülecek olmasıdır.

Bazı su idareleri faturada kayıp su ya da abonesiz mesken gibi ifadeler de kullanır. Bunlar idarenin kendi tarife sınıflandırmasıdır ve anlamlarını en doğru şekilde faturayı düzenleyen su idaresi açıklar.

Hangi Durumda Mesken Aboneliğine Geçebilirsiniz

İmar Kanunu 31. maddesine göre kullanma izni, yani iskanı olmayan yapılara izin alınıncaya kadar elektrik ve su bağlanmaz. Ancak aynı madde, kendi kullanma iznini almış bağımsız bölümlerin bu hizmetlerden yararlandırılacağını söyler. Dairenizin iskanı varsa binanın geri kalanının durumu size engel olmaz.

İskan yoksa geçici 11. madde devreye girer. Bugünkü haliyle 1 Temmuz 2022’ye kadar ruhsat alıp ruhsata uygun yapılmış binalara ve 31 Aralık 2021’den önce yapılmış binalara, ruhsat şartı aranmadan, ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici su ve elektrik bağlanabilir. Bunun için bölgeye yol, elektrik, su gibi alt yapı hizmetlerinden birinin götürüldüğünün belgelenmesi ve fenni gereklerin sağlanması gerekir.

Maddenin son cümlesi doğrudan bu konuyu çözer: bu maddenin yürürlüğünden önce yapılan abonelikler de ait olduğu gruba dönüştürülür. Yani konut olarak kullanılan bir dairenin şantiye aboneliği, şartlar varsa mesken grubuna çevrilmelidir.

Bu maddeyle ilgili eski kaynaklarda 12 Ekim 2004 veya 26 Temmuz 2008 tarihlerini görebilirsiniz. Bunlar 2022 öncesi haldir ve bugün uygulanmaz. İskansız eve abonelik konusunun tamamını iskansız eve elektrik ve su bağlatmayı anlattığımız yazıda ayrıntılı ele aldık.

Yapı Kayıt Belgesi Varsa

İmar barışı kapsamında Yapı Kayıt Belgesi alınmış yapılara, talep halinde ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir. Belgeniz varsa başvurunuza ekleyin; doğalgaz için tek yol budur.

Yeni Yapı Kayıt Belgesi başvurusu ise bugün alınmıyor; başvuru ve ödeme süreleri 2018 ve 2019 yıllarında sona erdi. Belgeniz yoksa dayanağınız geçici 11. maddedir. Belge olduğu halde doğalgaz bağlanmıyorsa bu yazımız size yol gösterir.

Hangi Belgeler Gerekir

Dağıtım şirketleri ve su idareleri kendi başvuru listelerini uygular, ancak şu belgeler hemen her yerde istenir:

• Kimlik ve tapu belgesi ya da kira sözleşmesi.
• Varsa dairenin iskanı veya Yapı Kayıt Belgesi.
• İskan yoksa binanın 31.12.2021’den önce yapıldığını gösteren belge.
• İç tesisatın uygun olduğunu gösteren tesisat projesi veya uygunluk belgesi.

Yapım tarihini göstermek için belediyeden alınacak yapı tespit yazısı, eski emlak vergisi kayıtları, harita ve uydu görüntüleri, binadaki diğer dairelerin eski abonelik ve fatura kayıtları kullanılabilir. Dağıtım şirketi bu tarihi kendiliğinden araştırmaz; belgeyi baştan dosyaya koymak başvuruyu hızlandırır.

Adım Adım Başvuru

Önce dairenize ait ayrı bir sayaç olup olmadığına bakın. Bina tek bir şantiye sayacından besleniyorsa, her daire için ayrı sayaç ve iç tesisat hazırlanması gerekir; bu işi yetkili bir elektrik tesisatçısı yapar.

Ardından yukarıdaki belgelerle elektrik dağıtım şirketine ya da görevli tedarik şirketine, su için belediyenin su idaresine başvurun. Başvurunuzu yazılı yapın ve evrak kayıt numarasını saklayın. Ret cevabı gelirse de yazılı olarak isteyin; ileride hakem heyeti ya da mahkeme bu belgeye bakacaktır.

Merdiven, asansör, hidrofor gibi ortak alanların elektriği de çoğu zaman şantiye sayacından beslenir. Daireler mesken aboneliğine geçerken ortak alanlar için de apartman yönetimi adına ayrı bir abonelik açtırılmalıdır; aksi halde ortak alan tüketimi şantiye tarifesinden faturalanmaya devam eder ve şantiye aboneliği kapatılamaz.

Mesken aboneliği açıldıktan sonra şantiye aboneliğinin abonesi tarafından kapatılması gerekir. Abone müteahhitse, aboneliği kapattırmasını ve son borcunu ödemesini ondan yazılı olarak isteyin.

Geçiş Ücreti Var mı

Geçişin kendisi için kanunda sabit bir ücret yoktur. Yeni abonelikte dağıtım şirketi güvence bedeli alır; bu bedel sözleşme gücüne göre belirlenir ve abonelik kapanınca iade edilir. Ayrı sayaç veya tesisat gerekiyorsa bunun işçilik ve malzeme masrafı da size aittir.

Şirket bunların dışında haksız bir bedel isterse, dayanağını yazılı olarak talep edin. Mesken tarifesine geçildikten sonraki ilk faturalarda birim fiyat farkını kendiniz de görebilirsiniz.

Şantiye Elektriğini Kim Öder

Şantiye aboneliğinin borcundan dağıtım şirketine karşı abone sorumludur; bu da çoğu zaman müteahhittir. Siz taşındıktan sonra tüketimi müteahhitle aranızdaki anlaşmaya göre ödüyorsanız, bu ödemelerin makbuzunu saklayın. Müteahhit aboneliği kapatmadan ortadan kaybolursa biriken borç sizin adınıza değil, abonenin adına yazılır.

Asıl risk, müteahhidin borcu yüzünden şantiye elektriğinin kesilmesidir. Bu yüzden taşındıktan sonra kendi adınıza abonelik almak için beklemeyin.

Şantiye Elektriğini Ne Zamana Kadar Kullanabilirsiniz, Suç mu

Şantiye aboneliği inşaat süreci için verilen geçici bir bağlantıdır ve yönetmelik tanımı gereği süresi 10 yılı aşamaz. Konut olarak kullanılan bir dairede bu aboneliğe dayanarak yıllarca oturmak hem pahalıdır hem de abonelik her an kapatılabilir.

Müteahhidin aboneliği üzerinden, onun bilgisi ve rızasıyla sayaçtan geçen elektriği kullanmak suç değildir; tüketim ölçülür ve faturalandırılır. Suç oluşturan, sayacı devre dışı bırakan ya da abonelik olmadan şebekeye bağlanan kaçak kullanımdır. Bunun cezai sonuçları ayrıca doğar.

Şantiye elektriği kesilmeden konut aboneliği alınıp alınamayacağı da sık sorulur. Alınabilir; iki abonelik bir süre birlikte var olabilir. Mesken aboneliği açılıp dairenin sayacı ona bağlandıktan sonra şantiye aboneliği kapatılır.

Kiracıysanız veya İskan Sonradan Alınırsa

Mesken aboneliği için ev sahibi olmanız gerekmez. Kiracı, kira sözleşmesiyle kendi adına abonelik başvurusu yapabilir; yukarıdaki şartlar kiracı için de aynıdır. Şantiye aboneliği ev sahibinin ya da müteahhidin üzerindeyse, bu durum kiracının kendi adına abone olmasına engel değildir.

Geçici 11. maddeye göre verilen abonelik kazanılmış hak oluşturmaz. Belediye dağıtım şirketinden elektriğin kesilmesini isterse abonelik iptal edilebilir. Bu yüzden iskan alındığında aboneliğinizi kalıcı mesken aboneliğine çevirtmeniz gerekir. Bunun için iskan belgesiyle aynı şirkete başvurmanız yeterlidir.

Başvuru Reddedilirse

Dağıtım şirketleri çoğu zaman iskan yok, müteahhidin borcu var ya da projede eksik var diyerek başvuruyu reddeder. Binanız geçici 11. maddedeki tarihlere uyuyorsa, iskan yokluğu tek başına ret gerekçesi olamaz. Müteahhidin şantiye aboneliğindeki borcu da sizin kendi adınıza açacağınız aboneliğe engel değildir.

Uyuşmazlık tutarı 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaysa tüketici hakem heyetine başvurabilirsiniz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 09.10.2019 tarihli 2017/15751 E., 2019/7645 K. sayılı kararı bu yolun işlediğini gösterir.

Karara konu olayda, şantiye abonesi olan tüketici hakem heyetine başvurmuş, heyet mesken tarifesine geçişe karar vermiş ve dağıtım şirketi bu kararın iptali için dava açmıştı. Daire, yapı ruhsatı 2009’da alındığı için geçici 11. maddenin o tarihteki halinin uygulanamayacağını, ancak imar barışı hükmüne göre Yapı Kayıt Belgesi yönünden inceleme yapılması gerektiğini belirterek kararı bozdu. Maddenin bugünkü hali 1 Temmuz 2022’ye kadar ruhsat almış yapıları da kapsadığı için, aynı yapı bugün doğrudan geçici 11. maddeden yararlanabilirdi.

Bu tutarın üzerindeki ya da hakem heyetinin kapsamı dışında kalan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesine gidilir ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir. Mahkemeden, dava sürerken geçici aboneliğin tesisi için ihtiyati tedbir de istenebilir. Keşifte iç tesisatın can ve mal güvenliğini tehlikeye attığı anlaşılırsa, eksik giderilmeden bağlantı yapılmaz.

Sonuç

Şantiye elektriği ve suyunu mesken aboneliğine çevirmek için iskan şart değildir; bina 31 Aralık 2021’den önce yapılmışsa ya da 1 Temmuz 2022’ye kadar ruhsat almışsa geçici mesken aboneliği hakkınız vardır. Geçişin kendisi ücretsizdir, güvence bedeli ve tesisat masrafı dışında ödeme yapmazsınız.

Başvurunuz reddedildiyse ya da müteahhidin borcu gerekçe gösteriliyorsa, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer abonelik sorunlarına abonelik sözleşmesinden kaynaklı davalar sayfamızdan bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR