İzinsiz Kazı Yapmak ile Define Araştırmak Aynı Suç Mudur?
Bir arazide izinsiz bir kazı yaptığınız tespit edildiyse, bunun define araştırma suçu mu yoksa izinsiz kazı suçu mu sayılacağını, aradaki farkın cezanızı nasıl etkileyeceğini merak edebilirsiniz. Yargıtay’ın bu kararı, bu iki suç arasındaki kesin çizgiyi gösteriyor.
Olayın Özeti
Bir inşaat alanında, asansör boşluğu olarak projelendirilen yerde on beş yirmi metre derinliğinde, motorlu inşaat asansörüyle desteklenen bir kuyu kazıldığı tespit edilmiştir. Yerel mahkeme sanıkları beraat ettirmiş, istinaf mahkemesi ise sanıkların kültür varlığı bulmak amacıyla bu kazıyı yaptığı kanaatine vararak mahkumiyet kararı vermiştir.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, izinsiz define araştırma suçunun oluşabilmesi için eylemin korunması gerekli bir kültür varlığında, bunun korunma alanında veya sit alanında gerçekleşmesi ve araziye fiziki müdahale teşkil etmeyen yüzeysel bir araştırma niteliğinde olması gerektiğini vurgulamıştır.
Buna karşılık, araziye fiziksel olarak kazı yapılmışsa, kazının yapıldığı yer sit alanı olmasa dahi artık izinsiz kazı yapma suçunun oluştuğunu, bu durumda sadece cezanın üçte bir oranında indirileceğini belirtmiştir. Somut olayda hem yerin korunması gerekli bir kültür varlığı olmaması hem de fiziksel bir kazı yapılmış olması karşısında, eylemin izinsiz kazı yapma suçuna uyduğuna hükmederek mahkumiyet kararını onamıştır.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Bir araziye fiziksel olarak müdahale ederek kazı yaptıysanız, bu eylem izinsiz kazı yapma suçu kapsamında değerlendirilir, bu suç için o yerin sit alanı veya korunan bir yer olması şart değildir. İzinsiz define araştırma suçu ise ancak korunan alanlarda yapılan, araziye fiziki müdahale içermeyen yüzeysel araştırmalar için söz konusu olur.
Fiziki Müdahale Suç Türünü Belirler
Araziye fiziksel olarak kazı yapılması, izinsiz kazı suçunu oluşturur, bu durumda define araştırma suçundan bahsedilemez.
İzinsiz Kazı Suçu Her Yerde Oluşabilir
İzinsiz kazı yapma suçu, kazının yapıldığı yerin sit alanı veya korunan bir yer olmasını şart koşmaz, ancak bu durumda ceza indirilir.
Define Araştırma Suçu Korunan Alanlara Özgüdür
İzinsiz define araştırma suçunun oluşması için eylemin mutlaka korunması gerekli bir kültür varlığında veya sit alanında gerçekleşmesi gerekir.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 12. Ceza Dairesi | 2023/96 | 2025/1538 | 13.02.2025 | İzinsiz kazı yapma suçu ile izinsiz define araştırma suçu arasındaki ayrımın fiziki müdahale esasına göre belirlenmesi |
İzinsiz Kazı veya Define Arama Suçlamasıyla Mı Karşı Karşıyasınız?
Durumunuzu birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
İzinsiz kazı yapma ve define arama suçları arasındaki fark nedir?
İzinsiz define arama suçu, sit alanlarında yapılan yüzeysel ve fiziksel müdahale içermeyen araştırmaları kapsarken; izinsiz kazı yapma suçu, yerin sit alanı olup olmamasına bakılmaksızın yapılan her türlü derinlemesine fiziki müdahaleyi ifade eder.
-
Sit alanı olmayan bir yerde kazı yapmak suç mudur?
Evet, 2863 sayılı Kanun kapsamında sit alanı veya korunan alan dışındaki yerlerde de izinsiz kazı yapmak suçtur. Ancak bu durumda, yapılacak yargılamada cezada üçte bir oranında indirim uygulanmaktadır.
-
İnşaat projesi kapsamındaki kazılar ne zaman suç teşkil eder?
Kazı faaliyeti onaylı mimari projenin dışına çıkıyorsa, olağan dışı derinliğe ulaşıyorsa ve bilirkişi raporuyla kültür varlığı bulma amacı taşıdığı tespit edilirse izinsiz kazı suçu oluşur.

