Kooperatif Üyeliği, Miras ve İstihkak Davalarına Yargıtay Bakışı

Giriş ve Olayın Özeti

Türk hukukunda miras ve kooperatif üyeliği ilişkisi, zaman zaman karmaşık hukuki sorunlara yol açabilmektedir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin 2015/12241 E., 2016/3097 K. sayılı kararı, bu tür uyuşmazlıklara ışık tutan önemli bir içtihattır. Davaya konu olayda, miras bırakanın 1975 yılında bir konut yapı kooperatifine üye olduğu, 1985 yılında vefatının ardından, mirasçılarından birinin miras bırakanın vefatından yaklaşık beş yıl sonra kooperatif üyeliğine kabul edildiği görülmektedir. Diğer mirasçılar ise bu üyeliğin kötüniyetli bir iktisap olduğunu ve terekeye ait payın geri iadesini talep ederek istihkak davası açmışlardır. Davalı mirasçı ise kooperatif aidatlarını uzun süre kendisinin ödediğini, diğer mirasçıların durumdan haberdar olduğunu ve davanın zamanaşımına uğradığını savunmuştur. Yerel mahkeme davayı reddetmiş, ancak davacılar kararı temyiz etmiştir.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, temyiz incelemesinde yerel mahkemenin kararını bozmuştur. Yüksek Mahkeme, öncelikle davacıların yasal mirasçı sıfatına itiraz bulunmadığından, davanın “miras sebebiyle istihkak davası” değil, “adi istihkak davası” niteliğinde olduğuna dikkat çekmiştir. Yargıtay, Türk Kanunu Medenisi’nin mirasın açılması, mirasçıların tereke üzerindeki müşterek tasarruf hakkı ve miras sebebiyle istihkak davası açma imkanı veren maddelerine (m. 539, 581, 577) atıfta bulunmuştur. Ayrıca, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca, ortağın ölümüyle ortaklık sıfatının sona erdiği, ancak ana sözleşmede belirtilen şartlarla mirasçıların ortak olarak kalmasının sağlanabileceği veya ortaklığın devredilebileceği hükümleri hatırlatılmıştır. Kararda vurgulanan temel eksiklik, yerel mahkemenin gerekli incelemeyi yapmamasıdır. Yargıtay, mahkemeye kooperatif kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, miras bırakanın üyeliği dönemindeki ödemelerinin, davalı mirasçının üyeliğe kabul sebebi ve yaptığı ödemelerin tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ardından, kooperatif tarafından tahsis edilen villanın dava tarihindeki rayiç bedeline oranlanmak suretiyle terekeye iade edilmesi gereken payın belirlenmesi ve bu sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği talimatını vermiştir. Bu eksik inceleme nedeniyle yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Yorum

Bu Yargıtay kararı, mirasçıların kooperatif ortaklığına ilişkin haklarının korunması ve tereke mallarının doğru bir şekilde tespit edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Karar, kooperatif üyeliğinin miras bırakanın vefatından sonra başka bir mirasçı tarafından devralınması durumunda dahi, miras bırakanın terekeye kattığı değerin göz ardı edilemeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır. Özellikle, davalı mirasçının yaptığı ödemeler ile miras bırakanın yaptığı ödemelerin ayrı ayrı tespit edilerek, taşınmazın dava tarihindeki güncel değeri üzerinden oranlama yapılmasının gerekliliği, bu tür davalarda detaylı bir mali analizin ne kadar kritik olduğunu göstermektedir. Bu, mirasçılar arasında haksız bir mal edinimi olmaması ve terekenin adil paylaşımı ilkesinin temini açısından emsal teşkil eden bir yaklaşımdır. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak, miras hukuku ve kooperatif hukuku alanındaki karmaşık davalarda müvekkillerimize en doğru ve etkili hukuki desteği sunmaktayız.

Karar Künyesi

• T.C. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi
• Esas No: 2015/12241
• Karar No: 2016/3097
• Karar Tarihi: 10.03.2016

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR