Suç Tarihinden Sonra Ağırlaştırılan Ceza Size Uygulanabilir mi?

Bir suç işlediğinizde yürürlükte olan kanun, dava sürerken değişip ceza miktarı ağırlaştırıldı. Mahkeme size hangi kanunu uygulamalı? Anayasa Mahkemesinin bir bireysel başvuru kararı bu soruya kesin bir cevap veriyor.

Olayın Özeti

Başvurucu hakkında bir ceza soruşturması açıldı ve 2014 yılında Ağır Ceza Mahkemesinde dava görülmeye başlandı. Yapılan yargılama ve temyiz süreçleri sonunda dosya yeniden ilk derece mahkemesine döndü. Yeniden yapılan yargılamada mahkeme, başvurucunun eylemini Türk Ceza Kanunu’nun 104. maddesindeki suç kapsamında değerlendirerek mahkumiyet kararı verdi.

Başvurucu, eylem tarihinde (21.04.2013) yürürlükte olan kanunun daha lehe olduğunu, ancak 18.06.2014 tarihli 6545 sayılı Kanun’la TCK m.104’te yapılan ve ceza sınırlarını altı aydan iki yıla kadar hapisten iki yıldan beş yıla kadar hapse çıkaran değişikliğin, geriye yürütülerek kendisine uygulandığını ileri sürdü. Yargıtay bu itirazı dikkate almadan hükmü onadı. Başvurucu bunun üzerine Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.

Anayasa Mahkemesinin Değerlendirmesi

Anayasa Mahkemesi, başvuruyu Anayasa’nın 38. maddesinde güvence altına alınan suçta ve cezada kanunilik ilkesi kapsamında değerlendirdi. Bu ilke, kişilerin işledikleri zaman suç sayılmayan bir fiilden cezalandırılamayacağını ve suçun işlendiği tarihte yürürlükte olan cezadan daha ağır bir cezaya çarptırılamayacaklarını güvence altına alır; suç işlendikten sonra yürürlüğe giren ve aleyhe olan bir kanunun geçmişe uygulanması bu ilkeye aykırıdır.

Anayasa Mahkemesi, başvurucuya isnat edilen suçun işlendiği tarihin 21.04.2013 olduğunu, cezayı ağırlaştıran 6545 sayılı Kanun değişikliğinin ise 28.06.2014’te yürürlüğe girdiğini tespit etti. Yargılama yapan mahkemelerin, başvurucunun bu konudaki itirazını hiç değerlendirmeden eylem tarihinde yürürlükte olmayan, aleyhe kanunu geriye yürüterek uygulamasının Anayasa’nın 38. maddesindeki kanunilik ilkesini ihlal ettiğine karar verdi. İhlalin giderilmesi için yeniden yargılama yapılması gerektiğine hükmetti; manevi tazminat talebini ise reddetti.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Bu karar, ceza davanızda hangi kanunun uygulanacağını belirleyen temel kuralı somut bir örnekle gösteriyor. Suçun işlendiği tarihten sonra yürürlüğe giren ve cezayı ağırlaştıran bir kanun değişikliği, size uygulanamaz. Mahkemenin uygulaması gereken kural, eylem tarihinde yürürlükte olan, sizin için daha lehe olan hükümdür.

Dosyanızda böyle bir tarih uyuşmazlığı varsa, yani suç tarihiniz ile size uygulanan kanun maddesinin yürürlük tarihi arasında bir fark bulunuyorsa, bu itirazı yargılamanın her aşamasında açıkça ileri sürmeniz gerekir. Bu kararda görüldüğü gibi, itiraz temyiz aşamasında değerlendirilmese bile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluyla bu hak aranabilir ve ihlal tespit edilirse yeniden yargılama imkanı doğar.

Karar Künyesi

Sıkça Sorulan Sorular

İLGİLİ YAZILAR