Tapu kaydındaki isim hatasını düzeltmek için hangi mahkemeye başvurmalısınız?
Tapudaki mirasbırakan isminin yanlış veya eksik yazıldığını fark ettiyseniz ve bu yüzden mirasçılık işlemleriniz takılıyorsa, doğru mahkemeyi bilmemek davanızı uzatabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu tür düzeltme davalarının hangi mahkemede görülmesi gerektiğini netleştirdi. Kararın detayları, benzer durumda olanlar için yol gösterici nitelikte.
Tapu kaydı düzeltme talebiniz mülkiyet aktarımına veya yeni bir taraf oluşumuna yol açacak nitelikteyse, dava reddedilebilir. Talebinizi net ve sınırlı tutmanız önemlidir.
Olayın Özeti
Davacı, Kadıköy’deki bir taşınmazla ilgili kayyımlık kararının kaldırılmasını ve taşınmazın idaresinin kendisine verilmesini istemişti. Ancak süreç ilerlerken tapu kaydındaki mirasbırakan isminin (örneğin Mehmet Hamdi oğlu Mehmet Hakkı) eksik veya hatalı yazıldığı ortaya çıktı. Mahkeme davacıya bu yanlışlığı düzelttirmesi için süre verdi. Davacı vekili de tapu kaydındaki ismin müvekkilinin mirasbırakanı olduğunun tespitini ve buna göre düzeltme yapılmasını talep etti.
İstanbul Anadolu 16. Sulh Hukuk Mahkemesi, davanın çekişmesiz yargı kapsamına girmediğini, taraf oluşturabilecek ve hak ihlaline yol açabilecek nitelikte olduğunu belirterek görevsizlik kararı verdi ve davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini söyledi. Davacının temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesi bu kararı bozdu, ama yerel mahkeme ilk kararında ısrar etti. Dosya bu yüzden Hukuk Genel Kurulu’nun önüne geldi.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Hukuk Genel Kurulu, tapu kaydındaki kimlik bilgilerinin düzeltilmesi davalarının amacının, tapu kayıtlarını nüfus kayıtlarıyla uyumlu hale getirmek olduğunu vurguladı. Taşınmaz daha önce satılmış olsa bile, kayıt maliki ile davacının mirasbırakanının aynı kişi olduğunun tespitinde davacının hukuki yararı bulunduğu kabul edildi.
Kurul, HMK’nın 382. maddesindeki çekişmesiz yargı ölçütlerini inceledi: ilgililer arasında uyuşmazlık olmaması, ileri sürülebilecek bir hak bulunmaması ve hakimin kendiliğinden harekete geçtiği haller. Çekişmesiz yargıda kural olarak taraflar arasında gerçek bir uyuşmazlık olmadığı, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu belirtildi. Ayrıca bu tür kararların kesin hüküm oluşturmadığı, yani yeni delillerle tekrar talepte bulunulabileceği hatırlatıldı.
Davada husumet yöneltilen tapu müdürlüğünün sadece yasal hasım olduğu, davacı ile tapu müdürlüğü arasında gerçek bir çekişme bulunmadığı için bu davaların çekişmesiz yargı işi sayılması gerektiği sonucuna varıldı.
Başka kişilerin de aynı kayıt malikinin kendi murisleri olduğunu iddia etmesi durumunda bile, bu durumun davayı çekişmeli hale getirmeyeceği, sadece davanın reddi sebebi olabileceği vurgulandı. Sonuç olarak Kurul, yerel mahkemenin direnme kararının usul ve yasaya aykırı olduğuna, bu tür davaların sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğine oy çokluğuyla karar verdi.
Çekişmesiz yargı işlerinde karar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 388. maddesi uyarınca kesinleşmeden önce iki hafta içinde istinafa götürülebilir; ancak bu kararlar kesin hüküm oluşturmadığından ilgili taraflarca yeniden dava konusu edilebilir.
Tapu kaydındaki kimlik düzeltme davaları, Yargıtay içtihadına göre genellikle bir yıl ila iki yıl içinde sonuçlanır. Görevsizlik kararı verilmesi halinde dosyanın asliye hukuk mahkemesine gönderilmesi ve yeniden görülmeye başlanması genellikle bir ay içinde gerçekleşir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Eğer tapu kaydınızda mirasbırakanınızın isminin yanlış veya eksik yazıldığını fark ettiyseniz, düzeltme davanızı asliye hukuk mahkemesi yerine sulh hukuk mahkemesinde açmanız gerekiyor. Görevsiz mahkemede dava açmak, davanızın uzamasına ve zaman kaybına yol açar. Ayrıca bu davada tapu müdürlüğünün sadece şeklen taraf olduğunu, mülkiyet aktarımına yol açacak bir talebiniz varsa bunun ayrı değerlendirileceğini bilmeniz önemli. Sürecin doğru işlemesi için bir hukuk uzmanından destek almanız, hem zaman hem de hak kaybını önleyecektir.
Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir
Tapu kaydındaki kimlik bilgisi düzeltme ve muris tespiti davaları, kural olarak çekişmesiz yargı işi olarak sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Tapu müdürlüğü sadece yasal hasımdır
Davada tapu müdürlüğüne husumet yöneltilse de, davacı ile müdürlük arasında gerçek bir uyuşmazlık bulunmaz, bu durum davanın niteliğini değiştirmez.
Kesin hüküm oluşturmaz
Çekişmesiz yargı kararları maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğinden, yeni delillerle tekrar dava açma imkanı her zaman saklıdır.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay Hukuk Genel Kurulu | 2017/1210 | 2020/548 | 08.07.2020 | Tapu kaydı düzeltme davasında görevli mahkeme |
Tapu Kaydınızla İlgili Sorun mu Yaşıyorsunuz?
Mirasbırakan bilgilerinin düzeltilmesi veya tapu kaydı ile ilgili uyuşmazlıklarda doğru mahkemede, doğru şekilde dava açmak için Sen Türkyılmaz Hukuk Bürosu yanınızda.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Tapu kaydındaki kimlik bilgilerinin düzeltilmesi davasında görevli mahkeme hangisidir?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun emsal kararına göre, tapu kayıtlarındaki isim, soyisim veya baba adı gibi kimlik bilgilerinin düzeltilmesi ile kayıt maliki ile murisin aynı kişi olduğunun tespiti davalarında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.
-
Bu tür davalar neden Asliye Hukuk Mahkemesi yerine Sulh Hukuk Mahkemesinde görülür?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 382. maddesi uyarınca, taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet vermeyecek bu tür düzeltme işlemleri ‘çekişmesiz yargı’ işi olarak kabul edilmiştir. Çekişmesiz yargı işlerinde de kanunen görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.
-
Tapu Müdürlüğü’nün bu davalardaki hukuki konumu ve sıfatı nedir?
Tapu Müdürlüğü bu davalarda gerçek bir davalı veya uyuşmazlığın tarafı değildir. İdare, tapu sicilinin doğru tutulması kamu düzenini ilgilendirdiğinden davada sadece ‘yasal hasım’ (zorunlu taraf) sıfatıyla yer alır; davacı ile arasında gerçek bir husumet bulunmaz.
-
Dava sırasında mülkiyet aktarımı riski veya üçüncü kişilerin itirazı ortaya çıkarsa ne olur?
Kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istenirken gizli bir mülkiyet nakline yol açacak durumların sezilmesi veya üçüncü kişilerin taşınmaz üzerinde hak iddia etmesi, davayı çekişmesiz yargı kapsamından çıkarıp asliye hukuk mahkemesine gönderme nedeni olamaz; bu durum sadece Sulh Hukuk Mahkemesince davanın reddedilmesine gerekçe oluşturur.
-
Sulh Hukuk Mahkemesinin verdiği kayıt düzeltme kararları kesin hüküm oluşturur mu?
Hayır, çekişmesiz yargı kapsamında verilen bu kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla, davanın reddedilmesi veya karardan sonra yeni delillerin ortaya çıkması halinde, ilgililer tarafından aynı taşınmaza ilişkin yeni delillerle tekrar düzeltme talebinde bulunulması hukuken mümkündür.

