Tereke Tespiti Davasında Mahkeme Hangi İşlemleri Yapmalıdır?

Bir yakınınız vefat ettiğinde terekenin tespitini istediniz ama mahkeme sadece gelen yazı cevaplarıyla yetinip dosyadan elini çekti. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin bir kararı, tereke tespiti davasında mahkemenin bundan çok daha fazlasını yapması gerektiğini gösteriyor.

Olayın Özeti

Davacı vekili, murisin vefatı üzerine terekenin tespiti, defterinin tutulması ve tespit edilecek tüm tereke malları üzerine ihtiyati tedbir konulması talebiyle dava açtı. Sulh Hukuk Mahkemesi, gelen yazı cevapları ve mevcut duruma göre terekenin tespitine, mahkeme kasasındaki eşyaların ise eşe yediemin sıfatıyla teslimine karar verdi. Mahkeme, tespitin tamamlandığı ve başka bir işlem gerekmediği gerekçesiyle terekeden el çekti. Davacı vekili bu hükmü temyiz etti.

Yargıtayın Değerlendirmesi

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, tereke tespiti davasının bir delil tespiti niteliğinde olduğunu, istihkak davası niteliğinde olmadığını vurguladı. Bu ayrım, tespiti istenen malın mülkiyetinin değil, sadece terekeye ait olup olmadığının belirlenmesinin esas olduğunu gösteriyor.

Yargıtaya göre mahkemenin yapması gereken işler şunlardır: terekeye ait taşınır ve taşınmaz malvarlığını eksiksiz tespit edip deftere geçirmek, muhafazası mümkün olmayan malları paraya çevirmek, para ve döviz gibi menkulleri bankaya yatırmak, altın ve ziynet eşyası gibi değerli eşyaları tereke mahkemesi kasasına almak, diğer eşyaları ilgiliye ya da üçüncü bir kişiye yediemin sıfatıyla teslim etmek ve tüm bu unsurları kararda açıkça göstermek.

Yargıtay ayrıca davacının defter tutulması talebinin, Türk Medeni Kanunu’nun 619. maddesindeki mirası kabul veya redde esas olmak üzere resmi defter tutma değil, aynı Kanun’un 589. ve devamı maddelerindeki koruma önlemi niteliğinde olduğunu belirtti. Bu koruma önlemi, ölüm tarihi itibarıyla terekeyi oluşturan unsurları belirlemek ve olası ihtilaflarda başvuru kaynağı oluşturmak amacıyla yapılır; kural olarak bir süreye bağlı değildir ve tereke paylaşılmadığı sürece istenebilir.

Bu nedenle Yargıtay, mahkemenin resmi kurumlardan murisin tüm malvarlığına ilişkin bilgi istemesi ve mirasçılardan bilgi alması gerektiğini belirterek kararı bozdu.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Bu karar, tereke tespiti talep ettiğinizde mahkemenin sadece elindeki belgelerle yetinip dosyayı kapatamayacağını gösteriyor. Mahkeme, resmi kurumlardan murisin tüm taşınır ve taşınmaz malvarlığı hakkında bilgi istemek, tereke mallarını elinde bulunduran kişilerden ve mirasçılardan bilgi almak zorundadır.

Bu, özellikle mirasçılar arasında tam bilgi paylaşımı olmadığında ya da gizli kalmış bir malvarlığı bulunduğunda önemlidir. Tereke tespiti bir defter tutma formalitesi değil, terekenin tam bir envanterinin çıkarılması sürecidir ve bu envanter kararda açıkça gösterilmelidir. Terekenin paylaşılmasından önce her zaman istenebileceğini de unutmamak gerekir.

Karar Künyesi

Sıkça Sorulan Sorular

İLGİLİ YAZILAR