Örgüt Terör Olarak Bilinmeden Önceki Faaliyet Cezalandırılabilir mi?

Bir yapının terör örgütü olduğu henüz herkesçe bilinmiyorken ona destek verdiyseniz, bu sonradan cezalandırılabilir mi? Anayasa Mahkemesi bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Türk Silahlı Kuvvetleri’nde mühendis olarak görev yapan bir kişi, FETÖ/PDY üyeliği şüphesiyle 2016 yılında gözaltına alındı. İddianamede, örgüt içinde bölge talebe mesulü, üniversiteci ve ev imamı olarak faaliyet gösterdiğine dair tanık beyanları, örgütle bağlantılı bir derneğe üyeliği, HTS kayıtlarıyla tespit edilen iletişimi ve örgütün medya kuruluşlarına yönelik operasyonları protesto eden basın açıklamalarına katılımı yer aldı.

Kişi 6 yıl 6 ay 22 gün hapis cezasına mahkum edildi. Başvurucu, işlediği iddia edilen fiillerin işlendiği dönemde yürürlükteki kanunun suç saymadığı davranışlar olduğunu, dolayısıyla suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

Anayasa Mahkemesi Ne Dedi

Anayasa Mahkemesi, bir yapının terör örgütü olduğuna dair kesinleşmiş yargı kararının suçun bir unsuru olmadığını, ancak örgütün terör niteliğini bilinebilir hâle getirme işlevi gördüğünü hatırlattı. Terör örgütünün nihai amacının herkesçe bilinir hâle geldiği tarihten önce, yasal zeminde faaliyet gösteren bir yapıya bağlı olduğunu düşünerek hataya düşenlerle, örgütün gerçek amaç ve yöntemlerini bilen örgüt mensuplarının kesin biçimde ayrılması gerektiğini vurguladı.

Somut olayda, başvurucunun bölge talebe mesulü gibi örgüt içinde sorumlu düzeyde bir konumda bulunduğunun ve bu konumunun örgütün amacının bilinir hale gelmesinden sonraki döneme kadar sürdüğünün tanık beyanlarıyla somut biçimde ortaya konduğunu tespit etti. Bu delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesiyle ulaşılan mahkumiyetin temelsiz veya keyfi olmadığını, kanunilik ilkesine aykırı genişletici bir yorum teşkil etmediğini belirleyerek, başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verdi.

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi Anayasa’nın 38. maddesinde güvence altına alınır ve bir kişinin ancak işlediği tarihte suç sayılan bir fiil nedeniyle cezalandırılabilmesini şart koşar. Terör örgütü üyeliğinde bu ilke, örgütün nihai amacının toplumca bilinir hale geldiği tarihten önceki faaliyetlerin değerlendirilmesinde özel bir önem taşır.

AYM bu kararda, iyiniyetle yasal zannedilen bir yapıya destek vermiş sıradan kişilerle, örgütün gerçek amacını bilen ve sorumluluk düzeyinde görev üstlenen kişiler arasındaki ayrımın somut delillerle (burada tanık beyanlarıyla) ortaya konması gerektiğini, bu ayrım yapıldığı sürece mahkumiyetin kanunilik ilkesini ihlal etmediğini vurgulamıştır.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

Bir derneğe üyelik, bir protestoya katılım gibi tek başına yasal ve masum eylemler, otomatik olarak örgüt üyeliği suçlamasına dayanak yapılmıyor; ancak bu eylemler, örgütün genel amacını bildiğinizi gösteren süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk taşıyan başka delillerle (sorumlu bir pozisyonda görev yapmak gibi) birlikte değerlendirilirse, mahkumiyete dayanak oluşturabiliyor.

Savunmanızda o dönem bunun bir terör örgütü olduğunu bilmiyordum argümanını kullanacaksanız, bu argümanın sadece iddia düzeyinde kalmaması, gerçekten örgütün amacından habersiz, sıradan bir katılımcı olduğunuzu gösteren somut delillerle desteklenmesi gerekiyor.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR