Denetimli Serbestlik/Elektronik Kelepçe İhlalinden Sonra Tekrar Tahliye İstenebilir mi?

Denetimli serbestlikle veya elektronik kelepçeyle dışarı çıktınız, ama bir imza gününü kaçırdınız ya da belirlenen saatler dışında evden çıktığınız tespit edildi ve şimdi bu hakkınız elinizden alınıp tekrar açık ya da kapalı kuruma gönderildiniz. Aklınıza gelen ilk soru genellikle aynı: bu ihlalden sonra yeniden denetimli serbestlik ya da tahliye isteyebilir miyim, yoksa artık her şey bitti mi?

Bu yazıda denetimli serbestlik ve elektronik izleme yükümlülüğünün ihlal edilmesi halinde ne olduğunu, aynı ceza dosyasında yeniden bu tedbirden yararlanmanın mümkün olup olmadığını, farklı bir dosyada durumun nasıl değiştiğini ve infaz hakimliğinin kararına nasıl itiraz edilebileceğini güncel mevzuat üzerinden anlatıyoruz.

Denetimli Serbestlik ve Elektronik Kelepçe Nedir

Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kalan hükümlünün, cezasının kalan kısmını cezaevi dışında, belirli yükümlülüklere uyarak geçirmesine imkan tanıyan bir infaz rejimidir. Kurum, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesinde düzenlenir.

Elektronik kelepçe yani elektronik izleme, bu yükümlülüklerin fiilen denetlenmesini sağlayan araçlardan biridir; hükümlünün konum bilgisini ya da belirlenen yerde bulunup bulunmadığını takip eder. Denetimli serbestlik müdürlüğüne düzenli imza atmak, belirlenen saatler dışında evden çıkmamak, alkol veya uyuşturucu kullanmamak gibi yükümlülükler de kararda ayrıca belirlenir.

Açık Kuruma Geçiş ve Denetimli Serbestlik Süreleri Nasıl Hesaplanır

Denetimli serbestlikten yararlanabilmek için önce açık ceza infaz kurumuna geçmiş olmanız gerekir. Toplam cezanız on yıldan azsa açık kuruma geçmeden önce kapalı kurumda bir ay geçirmeniz yeterlidir; toplam cezanız on yıl veya üzerindeyse bu süre cezanızın onda biri kadardır. 2025 yılında yapılan bir değişiklikle, denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurabilmeniz için açık kurumda en az beş gün kalmış olmanız şartı da ayrıca getirildi. Seksen yaşını bitirmiş hükümlüler için ise toplam altı yıllık ayrı bir kademe uygulanır.

Yükümlülük İhlali Ne Sayılır

İmza gününü mazeretsiz kaçırmak, elektronik kelepçenin gösterdiği konumdan izinsiz uzaklaşmak, kelepçeyi çıkarmak veya bozmak, denetimli serbestlik müdürlüğünün belirlediği kurallara mazeretsiz uymamak, tipik ihlal örnekleridir. Örneğin akşam belirlenen saatte evde olmanız gerekirken trafik nedeniyle bir saat geç kalmanız ile kelepçeyi kasten çıkarıp haftalarca kaybolmanız, aynı ağırlıkta değerlendirilmez; infaz hakimliği ihlalin niteliğini ve kastı ayrıca tartışır.

Her aksaklık otomatik olarak ihlal sayılmaz. Hastalık, kaza, doğal afet gibi gerçek bir mazeretiniz varsa bunu belgelendirerek denetimli serbestlik müdürlüğüne ve gerekirse infaz hakimliğine bildirmeniz, kararın lehinize değerlendirilmesini sağlayabilir. Mazeretinizi ne kadar erken ve ne kadar somut belgeyle bildirirseniz, ihlalin kastınızdan kaynaklanmadığını gösterme şansınız o kadar artar.

İhlal Sonrası Ne Olur

Yükümlülüğün mazeretsiz ihlal edildiği tespit edilirse, denetimli serbestlik müdürlüğü durumu infaz hakimliğine bildirir. İnfaz hakimliği, ihlali değerlendirip denetimli serbestlik kararının kaldırılmasına hükmedebilir. Karar kaldırıldığında hükümlü, koşullu salıverilme tarihine kadar kalan cezasını açık ceza infaz kurumunda geçirmek zorunda kalır. Yani ihlal, kişiyi doğrudan kapalı cezaevine göndermez, ama denetimli serbestlikle kazanılan dışarıda kalma hakkını o dosya için sona erdirir.

Aynı Dosyada Yeniden Denetimli Serbestlik İstenebilir mi

Hayır. Bir ceza ilamı kapsamında denetimli serbestlik hakkı, kanunda tanınan bir kereye mahsus bir imkandır. Yükümlülük ihlal edildiğinde bu hak, aynı dosya için son bulur; hükümlü aynı cezanın infazında tekrar denetimli serbestlik başvurusunda bulunamaz, koşullu salıverilme tarihine kadar açık kurumda kalmaya devam eder.

Bu noktada beklenebilecek tek şey koşullu salıverilme tarihinin gelmesidir; bu tarihte hükümlü zaten yasal yoldan tahliye edilir. Kalan cezanızın ne kadar olduğunu netleştirmek isterseniz infaz hesaplama aracımızı kullanarak güncel duruma göre bir hesaplama yapabilirsiniz.

Farklı Bir Dosyada Denetimli Serbestlikten Yararlanabilir miyim

Kanunda, bir kişinin hayatı boyunca yalnızca bir kez denetimli serbestlikten yararlanabileceğine dair bir sınırlama yoktur; sınırlama aynı ceza ilamıyla ilgilidir. Başka bir suçtan ayrı bir ceza infaz ediyorsanız ve o dosya için denetimli serbestlik şartları oluşuyorsa, önceki dosyada yaşanan ihlal bu yeni başvurunuzu tek başına engellemez.

Her dosya kendi koşulları içinde ayrı ayrı değerlendirilir. Örneğin hem eski bir hırsızlık cezanızın hem de yeni kesinleşen bir dolandırıcılık cezanızın infazı söz konusuysa, birindeki ihlal diğerinin denetimli serbestlik şartlarını otomatik olarak bozmaz. Her dosya kendi esas ve karar numarasıyla, kendi infaz hakimliği kararıyla ayrı bir süreç izler.

Sık Karşılaşılan Durumlar

Açık kuruma yeni geçen ve henüz beş günlük bekleme süresini doldurmamış bir hükümlü, süre dolmadan denetimli serbestlik başvurusu yapamaz; başvuru erken yapılırsa reddedilir, tekrar sıraya girmek gerekir. İmza gününü unutup ertesi gün kendiliğinden denetimli serbestlik müdürlüğüne giden bir kişinin durumu ile hiç haber vermeden bir hafta ortadan kaybolan bir kişinin durumu da aynı şekilde değerlendirilmez. İlkinde ihlalin kastı zayıf görülüp idari uyarıyla kapatılabilirken, ikincisinde infaz hakimliği kararı kaldırma yoluna daha kolay gidebilir.

Elektronik kelepçenin arızalanması da sık karşılaşılan bir durumdur. Cihazın kendisinden kaynaklanan teknik bir arıza, hükümlünün kusuruyla oluşmadığı sürece ihlal sayılmaz; ancak bunu ispatlamak yine hükümlüye düşer, bu yüzden arızayı fark eder etmez denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirip bildirim kaydını saklamak önemlidir. Aksi halde cihazın sinyal kaybı, kasıtlı bir ihlal gibi değerlendirilme riski taşır.

İnfaz Hakimliği Kararına İtiraz Nasıl Yapılır

Denetimli serbestlik kararının kaldırılmasına ilişkin infaz hakimliği kararına karşı itiraz yolu her zaman açıktır. İtiraz, 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, infaz hakimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılır. İtirazda, ihlalin gerçekte yaşanmadığını veya mazerete dayandığını gösteren somut delilleri, örneğin hastane raporu, resmi yazışma ya da tanık beyanını sunmanız, kararın gözden geçirilmesi açısından önemlidir.

Bu Süreçte Nelere Dikkat Etmelisiniz

Mazeretiniz varsa bunu zaman kaybetmeden ve yazılı olarak denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirin; sözlü açıklamalar sonradan ispat sorunu yaratabilir. İtiraz süresini kaçırmamak için kararın size tebliğ edildiği tarihi mutlaka not edin, çünkü iki haftalık süre bu tarihten itibaren işlemeye başlar.

Açık kuruma geçtikten sonra tekrar kapalı kuruma dönme riskini de göz ardı etmeyin; açık kurumda işlenen yeni bir kurala aykırı davranış da, açık cezaevine geçiş şartlarını anlattığımız sayfamızda ayrıntılı ele aldığımız gibi, kapalı kuruma iade sonucunu doğurabilir. Aile bireylerinizin veya avukatınızın süreç boyunca infaz dosyanızı takip etmesi, hem mazeret belgelerinin zamanında sunulmasını hem de itiraz süresinin kaçırılmamasını sağlar; bu iki nokta, kararın sonucunu doğrudan etkileyen en pratik ayrıntılardır.

Kural Neden Bu Kadar Katı

Denetimli serbestliğin bir kereye mahsus olması, keyfi bir uygulama değil, kurumun amacına dayanan bir tercihtir. Denetimli serbestlik, hükümlünün topluma yeniden uyum sağlaması için verilen bir güven ve fırsat mekanizmasıdır. Bu güvenin kötüye kullanılması halinde aynı fırsatın tekrar tekrar tanınması, hem infaz sisteminin caydırıcılığını zayıflatır hem de tedbire uyan diğer hükümlülerle aradaki adaleti bozar. Bu yüzden kanun koyucu, ihlal halinde otomatik bir ikinci şans yerine, kalan cezanın açık kurumda tamamlanmasını tercih etmiştir.

Bununla birlikte sistem tamamen katı da değildir. İtiraz yolu, mazeretin gerçekten var olduğu durumlarda kararın düzeltilmesini sağlayan güvenlik supabıdır. Bu yüzden ihlal iddiasıyla karşılaştığınızda önce infaz hakimliği kararının gerekçesini dikkatle okumanız, hangi olguya dayandığını tespit etmeniz ve elinizdeki delillerle bu olguyu çürütüp çürütemeyeceğinizi değerlendirmeniz gerekir.

İnfaz Hakimliği Süreci Nasıl İşler

Süreç genellikle şöyle ilerler. Denetimli serbestlik müdürlüğü, imza takibi veya elektronik izleme sistemi üzerinden bir aksaklık tespit ettiğinde, durumu bir tutanakla infaz hakimliğine bildirir. İnfaz hakimliği, hükümlüyü dinlemeden de karar verebilir, ancak uygulamada çoğu zaman hükümlüden veya avukatından yazılı açıklama istenir. Bu aşamada sunacağınız mazeret belgesi, kararın kaldırma yönünde mi yoksa uyarıyla kapatma yönünde mi çıkacağını doğrudan etkiler.

İnfaz hakimliği kararı verdikten sonra, karar hükümlüye veya vekiline tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren işleyen iki haftalık süre içinde itiraz edilmezse karar kesinleşir ve hükümlü açık ceza infaz kurumuna nakledilir. İtiraz edilirse dosya, infaz hakimliğinin bulunduğu yerdeki ağır ceza mahkemesine gönderilir; mahkeme dosya üzerinden inceleme yapıp kararı onayabilir, kaldırabilir veya değiştirebilir. Bu süreç boyunca hükümlünün açık kurumdaki konumu, itiraz sonuçlanana kadar genellikle değişmez.

Sonuç

Denetimli serbestlik veya elektronik kelepçe yükümlülüğünüzü ihlal ettiyseniz, aynı dosya için bu hakkı yeniden kazanmanız kural olarak mümkün değildir; kalan cezanızı açık ceza infaz kurumunda, koşullu salıverilme tarihinize kadar geçirmeniz gerekir. Ancak ihlalin gerçek bir mazerete dayandığını düşünüyorsanız, infaz hakimliği kararına karşı iki hafta içinde itiraz etme hakkınız saklıdır ve bu itirazın gerekçeli ve belgeli olması sonucu doğrudan etkiler. Farklı bir ceza dosyanız varsa, o dosya için denetimli serbestlik hakkınız bu ihlalden bağımsız olarak değerlendirilir.

Bu süreç, hem kararın kaldırılma gerekçesinin doğru tespit edilmesi hem de itiraz sürecinin usulüne uygun yürütülmesi açısından teknik bir alandır ve tek bir günlük gecikme bile hak kaybına yol açabilir. Dosyanızdaki tebliğ tarihini, ihlal iddiasının dayandığı somut olguyu ve elinizdeki mazeret belgelerini bir araya getirmeden itiraz dilekçesi hazırlamak, sonradan telafisi zor eksikliklere yol açabilir.

İnfaz Hukuku alanındaki deneyimimizle, denetimli serbestlik kararının kaldırılması veya itiraz süreciyle ilgili durumunuzu değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR