Yabancı Uyruklu Hükümlü Sınır Dışı Sürecindeyken Denetimli Serbestlik Hakkı Kaybedilir mi?

Yabancı uyruklu bir hükümlü, kendi iradesi dışında sınır dışı işlemlerine tabi tutulduğu için denetimli serbestliğe başvuramazsa, bu hakkını kaybeder mi? Yargıtay bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Kasten yaralama suçundan 3 yıl 4 ay hapis cezasına mahkum edilen bir hükümlü hakkında, cezasının kalan kısmının denetimli serbestlik tedbiriyle infazına karar verildi. Ancak hükümlü, yasal süre içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmadığı gerekçesiyle, İnfaz Hakimliği tarafından denetimli serbestlik kararı kaldırılıp açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine hükmedildi.

Yargıtay Ne Dedi

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, dosyayı incelediğinde, hükümlünün aslında yabancı uyruklu olması nedeniyle denetimli serbestlik kapsamında serbest bırakılmadığını, doğrudan idari işlemler için jandarma personeline teslim edildiğini, ardından İl Göç İdaresi’ne götürülerek hakkında sınır dışı ve 6 ay süreli idari gözetim kararı verilip Geri Gönderme Merkezi’ne yerleştirildiğini tespit etti.

Yani hükümlünün, kendi iradesi ve kusuru dışında, fiilen denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurma imkanı hiç kalmamıştı. Yargıtay, İnfaz Hakimliği’nin bu idari süreci hiç araştırmadan eksik incelemeyle karar vermesini hukuka aykırı bularak, kararın bozulmasına karar verdi.

Denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesinde düzenlenir. Bu madde, hükümlünün denetimli serbestlik müdürlüğüne süresinde başvurmasını şart koşar; ancak başvuramama halinin hükümlünün kendi iradesinden mi yoksa dışsal bir engelden mi kaynaklandığı ayrı bir inceleme konusudur.

Bu kararda belirleyici olan, sınır dışı işlemi ve idari gözetim kararı gibi devletin başka bir biriminin aldığı önlemlerin, hükümlünün iradesi dışında gelişen engeller sayılmasıdır. İnfaz hakimliği, süresinde başvurulmadığı tespitiyle yetinmemeli, bu engelin niteliğini ayrıca araştırmalıdır.

Yabancı uyruklu hükümlüler bakımından bu ayrım özellikle önemlidir, çünkü sınır dışı ve göç idaresi süreçleri genellikle hükümlünün kontrolü dışında ve hızlı işleyen idari prosedürlerdir. Bu süreçlerin denetimli serbestlik hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaması, hükümlünün mağdur edilmemesi ilkesinin bir gereğidir.

Bu tür bir başvuruda infaz hakimliğinin araştırması gereken somut sorular şunlardır: sınır dışı kararı ne zaman verildi, hükümlü bu karara itiraz edebilecek konumda mıydı ve denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirimde bulunmak fiilen mümkün müydü. Bu sorular yanıtlanmadan verilen bir kaldırma kararı, eksik incelemeye dayanır.

Denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması, 5275 sayılı Kanun m.105/A hükmünde düzenlenir; bu madde hükümlünün denetimli serbestlik müdürlüğüne süresinde başvurmasını şart koşar.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

Yabancı uyruklu bir hükümlüyseniz ve denetimli serbestliğe başvuramamanızın nedeni kendi iradeniz dışında gelişen idari işlemler (sınır dışı süreci, göç idaresi gözetimi gibi) ise, bu durum aleyhinize yorumlanamaz. İnfaz hakimliği, sizin neden başvuramadığınızı derinlemesine araştırmak zorunda; sadece süresinde başvurmadı denilerek verilen bir karar, gerçek nedenler araştırılmadan verildiyse hukuka aykırı sayılabilir.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR