Trafik Kazası Tazminatında Güncel Asgari Ücret: Yargıtay’dan Önemli Karar

Giriş ve Olayın Özeti

21 Temmuz 2013 tarihinde meydana gelen elim bir trafik kazası, motosiklette yolcu olarak bulunan davacının yaralanmasıyla sonuçlanmış ve bu durum, uzun soluklu bir hukuki mücadeleyi beraberinde getirmiştir. Kazaya karışan traktörün sigortasız olması nedeniyle, davacı vekili belirsiz alacak davası olarak geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuştur. İlk talep 1.000,00 TL olup, daha sonra 93.404,91 TL’ye artırılmıştır. Davalı taraf ise zamanaşımı, husumet eksikliği, müterafik kusur (ehliyetsiz sürücüye binme, kasksızlık iddiası) gibi savunmalarla davanın reddini talep etmiştir.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiş, ancak bu karar hem davalı hem de davacı vekilleri tarafından istinaf edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Bunun üzerine dosya temyiz yoluyla Yargıtay’a taşınmış ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 25.10.2022 tarihli ilamıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararını kaldırarak İlk Derece Mahkemesi kararını bozmuştur.

Yargıtay’ın ilk bozma gerekçesi, davacının ehliyetsiz sürücü aracına bilerek binmesi nedeniyle meydana gelen yaralanmasında %20 oranında müterafik kusurunun bulunması ve tazminattan bu oranda indirim yapılması gerektiği yönündeydi. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesi davanın kısmen kabulüne ve %20 oranında indirimle 74.723,92 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar vermiştir.

Bu kez davacı vekili, bozma sonrası asgari ücretin artması nedeniyle güncel verilerle hesaplama yapılması gerektiği, müterafik kusur indirimi nedeniyle davalı lehine vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderlerinin kabul/ret oranına göre değil, tamamından davalının sorumlu olması gerektiği iddialarıyla kararı temyiz etmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 01.10.2024 tarihli kararında şu hususları değerlendirmiştir:

• Davacının müterafik kusuru nedeniyle davanın kısmen reddine dair verilen kararda, davalı yararına reddedilen kısım için vekalet ücretine hükmedilmesinde hata edilmediğine karar verilmiştir. (Bu noktada bir üye, karşı oy kullanarak vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirtmiştir.)
• Haksız fiile dayalı tazminat taleplerinde, gerçek zararın belirlenmesi bakımından karar tarihine en yakın tarihlerdeki ölçütlerin kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. Asgari ücretin kamu düzeni ile ilgili olduğu ve mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması zorunluluğu altında, İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2018 tarihli hesap raporunu hükme esas alarak karar vermesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA karar verilmiştir.

Yorum

Yargıtay’ın bu kararı, trafik kazası kaynaklı maddi tazminat davalarında iki önemli noktayı bir kez daha teyit etmiştir. Öncelikle, zarar görenin müterafik kusurunun tazminat miktarı üzerindeki belirleyici etkisi ve bu durumun mahkemece re’sen gözetilmesi zorunluluğu, hukuk pratiğinde sıkça karşılaşılan bir durumdur. Özellikle ehliyetsiz sürücüyle yolculuk yapma gibi durumlar, Yargıtay tarafından müterafik kusur kapsamında değerlendirilerek tazminatta indirim sebebi sayılmaktadır.

Kararın en önemli vurgusu ise, tazminat hesaplamalarında kullanılan verilerin güncelliğidir. Asgari ücret gibi kamu düzeniyle ilgili ve zamanla değişkenlik gösteren bir ölçütün, karar tarihine en yakın güncel verilerle dikkate alınması, hakkaniyetli bir tazminatın belirlenmesi için elzemdir. Uzun yargılama süreçleri göz önüne alındığında, eski verilere dayanarak yapılan hesaplamalar, zararı tam olarak karşılamaktan uzak kalabilir. Yargıtay bu kararıyla, yargılamanın son aşamasına kadar güncel ekonomik koşulların tazminat hesabına yansıtılması gerektiğini net bir şekilde ortaya koymuştur. Bu durum, özellikle enflasyonist dönemlerde mağduriyetlerin önüne geçmek adına kritik bir prensiptir. Vekalet ücreti konusundaki çoğunluk kararı ise, müterafik kusur nedeniyle davanın kısmen reddedilmesinin, reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine engel teşkil etmediğini göstermektedir.

Karar Künyesi

T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
Esas No: 2024/6957
Karar No: 2024/8396
Karar Tarihi: 01.10.2024

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.